Sinds onze tweeling zeven jaar oud is gaan we in de meivakantie ieder met één kind op vakantie en dat wisselen we per jaar om. Zo krijgen ze als tweeling ook echte een op een aandacht en kunnen we samen een vakantie invullen aansluitend op onze gezamenlijke interesses.
Mijn zoon en ik delen samen de interesse voor geschiedenis en zo heb ik meerdere geschiedenisreizen met hem gemaakt. Van het ontdekken van het rijk van Karel de Grote vanuit Aken tot aan de invasie in Normandië. In mei 2018 besloten wij om, ter nagedachtenis aan de velen die ons voor gegaan waren, maar nooit meer terug zijn gekomen, de reis van Westerbork naar Auschwitz te maken. Alleen gingen wij met de auto omdat we onderweg meerdere concentratiekampen wilden bezoeken. Dit was voor ons een hele indrukwekkende reis en het leverde mooie gesprekken op tussen mij en mijn zoon. Zoals hij heel zei: “hoe meer je erover weet mama, hoe minder je het begrijpt.”
Hoe heeft dit kunnen gebeuren?
Ik zoek als kind van ouders die de oorlog in hun tienerjaren hebben beleefd altijd antwoord op de wereldberoemde vraag ‘hoe heeft dit kunnen gebeuren?’ Een vraag die ook nu weer heel actueel is omtrent alle coronaperikelen en de invoering van de corona app in de horeca.
Waarom laat ik het gebeuren?
Onderweg van het ene concentratiekamp naar het volgende bespraken wij in de auto de vraag ‘hoe heeft dit kunnen gebeuren?’ We reden op dat moment over de snelweg ergens in Duitsland en we haalden een grote veewagen in die vol zat met kippen. Terwijl wij daarnaast reden, zei ik: “Misschien is het wel net zoiets als met deze veewagen vol met kippen. want jij en ik weten alle twee dat deze kippen in die kleine kooitjes naar het slachthuis gaan. En we weten ook dat ze een verschrikkelijk leven achter de rug hebben. Dat ze met 10.000 op elkaar hebben gezeten, zonder daglicht, verplicht eieren moesten leggen. Of ze zijn er als kleine kuikentjes binnengekomen en volgespoten met groeihormonen. En wanneer ze vervolgens groot genoeg zijn, kunnen ze op transport, zodat wij ze kunnen opeten. En toch laten we dit gebeuren. Ik kom niet in actie door mijn auto ervoor te zetten en de veewagen tot stilstand te brengen en alle kippen vrij te laten. Terwijl ik weet dat wat er gebeurt niet klopt. Waarom doe ik dat dan niet? Er is niemand die me hiervoor zal doodschieten, ik krijg wellicht wel een strafblad en straf. Maar het is niet de angst daarvoor dat ik niets doe. Waarom laat ik het gebeuren?”
Waarom komen we niet massaal in actie?
Ik weet dat ik mensen heel boos maak met deze vergelijking met de jodenvervolging. De vergelijking die ik wil maken is dat we weten dat het gebeurt en we laten het ook gebeuren. Ik weet, het zijn kippen en geen mensen. Maar kippen, zo weten we ondertussen, hebben net zo goed gevoelens en emoties en waarom is ons leven meer waard dan dat van de wereld en de dieren om ons heen? Waarom komen we niet massaal in actie? Wellicht reageren wij hetzelfde op de gewenning aan onze omgeving als kikkers in een pan kokend water. Als je ze erin gooit, springen ze er allemaal uit. Maar wanneer je het water langzaam aan tot het kookpunt brengt, blijven ze allemaal zitten.
