Wat zie ik aan stress-reacties door mijn psychologenbril tijdens deze crisis?

Nog los van alle praktische consequenties zie ik ook veel psychologische en emotionele consequenties van de coronamaatregelen. Het is zichtbaar bij cliënten, mensen op me heen en uiteraard ook bij mezelf. Logisch ook. Een crisis van deze omvang met deze hoge mate van onduidelijkheid, duur en bedreiging is ongekend. Het kan niet anders dan dat het ook iets doet met je eigen stresssysteem. Binnen 1 week ziet de wereld er totaal anders uit.

In mijn eigen vakgebied is onrust: kunnen sessies doorgaan of niet? Kunnen we online gaan begeleiden? En is dat wel een volwaardig alternatief? Zal ik mijn werkzaamheden de komende tijd wel kunnen voortzetten?

Nog onrustig schakelen
Als ik voor mezelf spreek, creëert dit innerlijke onrust. Ik ben bezig met schakelen. Ik zie best wel kansen. Het spoort aan online begeleiding versneld op te gaan tuigen. Wellicht biedt het kansen om mijn (vage) plannen om een boek te schrijven eerder in gang te zetten. Ik volg een online webinar over online begeleidingsmogelijkheden en gelukkig blijkt daarin meer mogelijk te zijn dan ik dacht. Dat gegeven maakt zelfs alweer wat enthousiasme in me los.

Maar echt rust om bijvoorbeeld te gaan schrijven, heb ik nog niet. Ik zit nog in een overgangs/aanpassingsfase voel ik. Dus laat ik de innerlijke onrust maar even zijn totdat dit geland is. Ik weet dat ik dan pas aan ‘kansen’ kan werken. 

Vanuit mijn psychologenbril
Met mijn hoofd en vanuit een dieper weten weet ik dat er ook kansen zijn. In mijn lichaam voel ik echter beklemming en bedruktheid. De reden van deze spanningsvolle beklemming begrijp ik nog niet helemaal. Ik weet dat het geen zin heeft dat te forceren. Als ik vanuit een psychologenbril naar mijn eigen reacties kijk, kan ik zeggen dat gezonde aanpassing, maar ook stressreacties als ‘fight’ en ‘freeze’ reacties elkaar afwisselen. 

Deze crisis drukt op ons stress-systeem
Ik zie het bij iedereen om me heen. Deze crisis drukt op ons stress-systeem. Omdat de manier waarop wij nu op stress reageren mede is bepaald door vroegere ervaringen betekent dat dat vaak ook oude thema’s, of bij sommigen zelfs trauma’s, weer gaan opspelen. Hoewel je je hier vaak niet bewust van bent, spelen die op een onbewust niveau wel mee in je stressreactie.

Mijn ‘freeze’ gedeelte
Gelukkig wil het toeval dat ik aan het eind van deze week zelf een supervisie afspraak heb. We besluiten deze afspraak te gebruiken om mijn eigen stressreactie te onderzoeken. We onderzoeken de kant in mij die zich wat bedrukt en beklemd voelt. Tijdens dit onderzoek voel ik dat ik ook steeds heel makkelijk de positieve en oplossingsgerichte kant van mijzelf in kan gaan. Dit is niet zo gek. Deze kant is sterk ontwikkeld. Ik ben er best ver mee gekomen en het is in tijden van tegenslag altijd heel nuttig gebleken. Zolang die bedrukte kant in mij echter om aandacht blijft vragen, blijft het spanning opleveren als ik dit gedeelte negeer. Ik kies er daarom voor om juist bij deze kant stil te staan.

Je eigen stressreactie onderzoeken
In stresstermen is de kant in mij die zich bedrukt en beklemd voelt een freeze reactie. Als ik hier verder op inzoom, voel ik de strakheid in mijn lichaam. Mijn ademhaling wordt oppervlakkiger en ik voel meer spanning. Door je eigen stressreactie diepergaand te onderzoeken kun je weer gaan voelen wat eronder zit.

Uit de ‘freeze’
In mijn geval kwam ik uiteindelijk uit bij een gevoel en overtuiging waarvan ik weet dat die bij mij heel jong is gevormd. Namelijk dat er voor mij geen steun is. Dat ik het alleen moet doen. Dit verklaart ook waarom mijn snelle oplossingsgerichte gedeelte zo snel paraat staat. Logisch dat verschillende reacties elkaar dus afwisselen. Juist door deze onderliggende laag weer te voelen, kom ik uit de freeze. Ik kan mijn hart weer voelen en mijn spierspanning wordt minder. Ik voel me meer ontspannen en er komt ruimte. Mijn gevoel is niet meer op slot door de freeze reactie en ik begrijp bewuster wat er aan de hand is.

De coronasituatie met bijbehorende zorgen verandert niet, maar de mate van spanning waarmee ik erop reageer wordt minder. Nu voel ik zowaar ook weer inspiratie. Zoals het schrijven van dit blog.

Waarom ik dit schrijf
De reden dat ik dit schrijf is omdat ik denk dat het sowieso goed is om in deze situatie meer met elkaar te delen. Het helpt mijzelf ook. Daarnaast wil de psychologiejuf in mij graag meer bewustzijn creëren op de werking van stress en zicht geven op manieren om ermee om te gaan. Zeker nu er vermoedelijk bij vrijwel iedereen wel iets van stress getriggerd wordt. Weet dat het (mindfull) accepteren daarvan en je meer bewuster worden van je eigen reacties al meer ruimte kan geven. En delen met elkaar natuurlijk. 

Voor wie hierin begeleiding wil
En tot slot een troost voor de mensen die in deze quarantainetijden voelen dat ze hierbij meer nodig hebben en begeleiding kunnen gebruiken. In het door mij gevolgde spoed webinar over online begeleiding blijkt er veel meer mogelijk te zijn dan ik wist. Ook via videobellen heb ik gemerkt dat persoonlijk contact maken best goed mogelijk is. Zelfs verdiepende technieken als EMDR bij trauma en dit type sensorimotor psychotherapie sessies, zoals boven beschreven, blijken via videobellen te kunnen!

2 thoughts on “Wat zie ik aan stress-reacties door mijn psychologenbril tijdens deze crisis?”
  1. Wat een mooi artikel, Marina. Ik herken wat je schrijft. Ergens dat gevoel van ‘verlamming’, maar ook dat gevoel van ‘kansen zien’. Fijn dat je hier aandacht aan besteedt en je zo kwetsbaar opstelt. Dank je wel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: