Wat is niks doen eigenlijk?

Wanneer doe je echt niets? Niets doen lijkt de betekenis gekregen te hebben van ‘niet werken’. Lekker even niets doen is hetzelfde geworden als bankhangen, Netflixen, kokkerellen (want daar heb je eindelijk eens tijd voor), yoga of een dagje sauna. En ja, dat kan een hoog ontspanningsgehalte hebben, maar toch ben je bezig, zeker wanneer écht ontspannen een uitdaging voor je is.

Dan is het hard werken; je vraagt namelijk iets van jezelf, om op die yogamat te gaan liggen of uitgebreid (relaxed?) te koken. Nou vraag ik me ook af of het wel kan, werkelijk niks doen, want ademen en denken doen we immers altijd. Of zouden we veel dichter in de buurt kunnen komen dan we nu doen?

Waarom moeten we zoveel?
Op deze vraag zijn meerdere antwoorden mogelijk. De druk van de maatschappij, de combinatie van een druk gezin en je werk, ouder wordende ouders misschien…. Of is het onze eigen interne lat die te hoog ligt? We willen goed presteren, succesvol zijn, een goede moeder, dochter, zus, vriendin, collega zijn… Dit vele moeten komt vanuit de kindertijd en kun je herleiden naar je geboorte en de eerste vroegste jaren. Wanneer je hebt moeten vechten om geboren te worden bijvoorbeeld, dan sta je ook vechtend in het leven. In dit artikel lees je veel meer over het effect van de geboorte op je huidige gedrag. 

Voorwaardelijke liefde
Wanneer je opgegroeid bent vanuit een vorm van voorwaardelijke liefde, zul je altijd iets moeten van jezelf voordat je goed genoeg bent. Maar voorwaardelijkheid en niets doen gaan niet samen, het is als water en vuur. 

Wat is niks doen eigenlijk?
Als yoga, meditatie of andere vormen van ontspanning nog steeds iets doen is, wat is niets doen dan eigenlijk? Want gewoon een half uur aan de waterkant zitten en in de verte turen, in de vlammen van een vuurtje staren is nog steeds iets doen. Al is het wel heel minimaal en voor velen wellicht nog een grote uitdaging.

Niks doen gaat niet zozeer over de actie zelf,
maar over wat je daarbinnen van jezelf verwacht. 

De kracht van niks doen
Hoe meer je van jezelf verwacht, hoe meer spanning zich opbouwt in je lijf. Als je ook nog gevoelig bent voor de druk van buitenaf wordt het helemaal lastig. Zit de kracht van het niets doen dan juist in het niet meer zoveel verwachten van jezelf? Is de kracht van het niets doen misschien wel alle controle loslaten? Ja, dat is de kern.

Overgave aan het moment dus
Je kunt op je yogamat liggen en heel druk zijn met de houding goed doen, daarin verder komen dan vorige week. Of je ligt op je mat vanuit de gedachte dat alles wat je op dat moment kunt, goed is. Je doet het dan vanuit wat jouw lijf die dag kan, zonder na te denken. Je kunt langs de waterkant zitten en alles overdenken. Of je bemoeit je eens een keertje niet met alles wat er in je opkomt. Je staat erbij en kijkt ernaar, meer niet.

De kracht van het niets doen,
het niet zoveel hoeven elke keer,
gaat dus niet zozeer over wat je doet,
maar hóé je iets doet. 

De vrijheid van controle loslaten
Controle is een antwoord op angst. Het is deze angst die maakt dat niets doen zo moeilijk is, net als stilstaan. Maar wanneer je van angst naar liefde gaat, kun je accepteren dat:

• er soms gewoon dingen misgaan
• je niet altijd overal bij kunt zijn 
• je niet altijd alles kunt oplossen
• je niet altijd alles zelf kunt en hoeft te doen

Dan ben je vrij. Vrij om te zijn wie je bent, vrij om stil te staan. Vrij om te voelen wat er is, zonder in de paniek te schieten, zonder te vluchten of te vechten. Dan kun je blijven waar je bent. In deze vrijheid, in deze stilte- en leegtetijd kun jij jezelf ontmoeten, weer terugvinden. De kracht van het niets doen, van niet zoveel hoeven van jezelf, brengt je weer thuis bij jezelf. Zonder dat je daar iets voor hoeft te doen.

Je hoeft niet altijd alles alleen te doen
Herken jij dat je in paniek schiet bij het tot rust komen? Of dat je altijd bezig moet zijn? Dat je moeite hebt met de controle loslaten? Dan is diep lichaamswerk een goed idee om letterlijk de ervaringen uit je kindertijd op te ruimen en patronen te doorbreken. Een mooi begin kan mijn theaterlezing ‘Stoppen met aanpassen begint met houden van jezelf’zijn.

Volgende week geef ik je 8 tips om te leren niks te doen. En luister naar mijn podcast bij dit blog.