‘Hoe lang woon je al hier?’ Het is een vraag die ik bijna wekelijks beantwoord als mijn Nederlandse taalvaardigheid anderen opvalt. Inmiddels woon ik hier al 24 jaar. ‘Dat is een langere periode dan je ooit in Finland heb gewoond’, merkte een oude vriendin op. Ik denk terug aan de afgelopen 24 jaar waarin er een hoop is gebeurd. Naast vele lessen in het leven, ervaring en gegaarde wijsheid, bevatten die jaren ook een aantal lagen in mezelf die ik niet meer nodig heb en onderweg heb laten vallen. Ik heb een pad afgelegd van perfectionist naar optimalist.
Een nieuw land met een nieuwe taal
Toen ik uit Finland emigreerde was ik 23 lentes jong en heel nieuwsgierig naar de wereld. Tegelijkertijd keek ik vaak de kat uit de boom, soms gefrustreerd omdat ik nog niet wist hoe te vliegen. Dit was een nieuw land met een nieuwe taal, cultuur en gewoontes, do’s en dont’s. Anders dan thuis. Ik had een nieuwe relatie en schoonfamilie, nog geen vrienden of sociaal netwerk. De voertaal was Engels, echter niet consequent, wat betekende dat ik een hoop niet begreep. Ik had nog geen werk, begon aan een intensieve taalstudie en een heel nieuw leven. Het was drukker dan ik gewend was, hier was minder stilte en ruimte. Maar er waren ook veel mogelijkheden en kansen.
Mijn hoofd in roze wolken van de liefde
Ik wist nog niet hoe volwassen-zijn werkt en was in een romantisch avontuur gestapt met mijn hoofd in roze wolken van de liefde. Toch was ik elke dag wel degelijk bewust van de taak die ik had: integreren. Met mijn verse HBO-diploma laten zien dat ik het kan, in een andere taal; een baan vinden in mijn eigen vakgebied. Mezelf continu ontwikkelen om mijn communicatie-achterstand in te halen en mij te kunnen uitdrukken, aangeven wat ik wel of liever niet wilde, of (niet) leuk of lekker vond. De achterstand in mijn nog korte Finse CV aanvullen met relevante werkervaring en bijscholing, in het Nederlands.
Steeds mezelf aanpassen
Het gevoel van avontuur en verliefd zijn wisselde zich af met hard werken om erbij te horen. In een relatie die nog pril was, bij een familie waar ik me heel welkom voelde, maar die niet de mijne was. Een nieuwe stad ontdekken om mij thuis te voelen. Bij mijn vakgenoten willen passen, op werkplekken waar ik altijd de Finse was, maar gelukkig wel werd geaccepteerd. Meedoen in de samenleving waar de soms vreemde gebruiken en humor (wat nog altijd een dingetje is) altijd extra energie kostte.
Geboren optimist
Die eerste jaren waren vol liefde, geluk en enthousiasme, maar kenden ook diepe frustratie, mij onbegrepen voelen, eenzaam op sommige momenten en bij vlagen ook verdrietig. Soms miste ik mijn echte thuis. Het van mijn vader geërfde optimisme won echter van alle obstakels en beren op mijn pad. Achteraf gezien ben ik daar zeer dankbaar voor. Dat ik steeds de moed en kracht had om op te staan als ik me verslagen voelde. En dat ik alle steun had van de mensen die mij steeds beter kenden, met mijn Finse eigenaardigheden. Dankbaar dat mijn positieve houding en vertrouwen in het leven altijd won van de twijfels op sombere momenten. Tjonge, wat heb ik in die jaren een hoop geleerd.
Perfectionisme
Wat mij ongetwijfeld ook heeft geholpen, was de van mijn moeder geërfde neiging tot perfectionisme. De positieve kant ervan: het harde werken, in stilte het beste van me laten zien en steeds beter proberen te doen om niet te falen. Het was een onbewuste strategie, net als pleasen. Ik vergeleek mezelf met anderen om te checken hoe het met die achterstand stond. Ik wilde niet opvallen als ‘de buitenlandse’, maar me wel geaccepteerd voelen en serieus genomen worden.
Twee keer onderuit
Dit alles werd onbewust een onderdeel van mijn integratiestrategie – zeker geen bewuste actie. Het heeft ook geholpen, maar had tevens een donker randje. Voortdurend mijn best doen, op mijn tenen lopen, zo foutloos mogelijk communiceren, meegaan met de rest en mezelf aanpassen, tot zelfs het pleasen toe. Dat eist uiteindelijk zijn tol – altijd. Het kost onbewust bergen energie, brengt veel druk, voortdurende stress, spanning, piekeren en slapeloze nachten als je er niet tijdig mee ophoudt. Dat heb ik ook geweten.
“Perfectie is niet wanneer er niets meer is om toe te voegen,
maar wanneer er niets meer is om weg te nemen.”
Antoine de Saint-Exupéry
(1900-1944, auteur van De Kleine Prins)
Tijd voor een u-bocht
Tussen 2011-2013 ging ik twee keer onderuit. Ik kon het niet meer volhouden, was heel emotioneel en cognitief niet in staat om te werken. Toen ik bij een psychosociale coach zat om alles te ontrafelen, begreep ik er nog altijd niets van en gaf ik mijn (werk)omgeving de schuld. Pas toen ik binnen twee jaar opnieuw thuis zat, begon ik mezelf andere vragen te stellen en kwam ik erachter wat de oorzaak was: te lang, te hard mijn best doen, conflicten en gedoe vermijden, mezelf met anderen vergelijken en niet helemaal mezelf durven zijn, maar wel volwaardig en gewaardeerd willen voelen. Ineens wist ik heel helder dat de habitat waarin ik mezelf had gepusht niet de mijne was. Dat de waarden van de organisatie niet pasten bij wie ik in mijn natuur was en ben. Het was tijd voor een u-bocht; dat voelde ik in al mijn cellen.
Leven vanuit mijn eigen natuur
Groeiboeken en coaches hielpen om lagen te schillen die ik niet meer nodig had. Tijdens een magische reis door Nieuw-Zeeland voelde ik het verlangen om anders te leven heel sterk. Daarna veranderde ik langzaam maar bewust in een optimalist. Ik leerde dat een nee ook een geaccepteerd én waardevol antwoord is – zonder dat de wereld vergaat. Ik begon vanuit zelfliefde en -behoud voor mezelf te zorgen en steeds meer vanuit mijn eigen natuur te leven. Ik gaf vaker mijn behoeftes aan – en wat ik liever niet wilde.
Tijd voor jouw nieuwe koers
Herken je (delen van) jezelf in mijn verhaal? Vlucht niet automatisch in ‘ach, dat valt wel mee, toch?’ of ‘zo ben ik nou eenmaal’, maar ga eerlijk bij jezelf na: wat heeft het perfectionistische of please-gedrag jou vroeger opgeleverd? Wees eerlijk naar jezelf toe. Besef dat deze ooit nuttige strategie mogelijk inmiddels averechts werkt. Hoe groot is de tol die je in de vorm van stress daarvoor nog altijd betaalt? En is dat het waard? Of ben jij het juist waard om meer rust, tevredenheid een geluk te ervaren, meer te genieten van de dingen die voor jou belangrijk zijn?
Zin in een echt gesprek?
Door deze patronen onder ogen te durven zien, ze om te buigen en er bewust voor te zorgen dat je gezonder, evenwichtiger en meer ontspannen in het leven staat, is al die moeite en coaching dubbel en dwars waard. Wil je een keer hierover sparren? Stuur mij een mail zodat we het erover kunnen hebben. Misschien ben ik de juiste coach op het juiste moment op jouw pad. Het perfecte moment komt toch nooit, dus waarom niet nu?
