Je hebt net samen met je partner kerst gevierd bij je schoonouders. De spanning was weer om te snijden, de steken onder water voelbaar en je partner zei of deed niks. Dit was weer net zoals vorig jaar, je had al buikpijn voordat je ging, omdat je er zo tegenop zag, maar nu ben je eigenlijk gewoon boos en verdrietig.
Je stapt de auto in om naar huis te rijden. Je partner vraagt of je het gezellig vond en jij barst in tranen of in boosheid uit en vraagt: ‘Wat denk je zelf!?’ Je roept boos waarom hij of zij weer eens niet achter je stond, waarom je schoonouders altijd maar zo mogen doen zonder dat iemand er een keer iets van zegt. Nee, dat kan natuurlijk niet, het moet wel gezellig blijven. Ammehoela! Je partner kijkt je glazig aan, zucht een keer en start de auto. In stilte rijden jullie naar huis.
Het effect van kerst
Het is niet zo dat kerst de oorzaak is van gedoe. Kerst wordt ingewikkeld doordat er al (langer) gedoe in je eigen relatie of de familie is. Kerst legt wel vaak een extra druk. Ook dat doen we eigenlijk zelf, want we willen het met kerstmis gewoon een keer fijn hebben. Dat moet toch kunnen, die paar dagen in het jaar?! Maar voor je het weet is er weer gedoe aan de kersttafel of dus in de auto als je naar huis rijdt.
Kerst laat ons weer opnieuw aanpassen, stiller zijn, harder ons best doen, omdat de lading van ‘samenzijn, het fijn hebben en gelukkig zijn’ ontzettend sterk door de media wordt neergezet. Wanneer je te maken hebt met pijn in je eigen leven, gedoe in je relatie en moeizame familiebanden dan wordt dit extra vergroot, als een soort snelkookpan. Vorige week kon je daar al alles over lezen.
Wat er gebeurt als je samen bij je ouders bent
Nu je weet dat kerst eigenlijk alleen maar uitvergroot, is het belangrijk om op de diepere laag te gaan kijken. Want wat gebeurt er nou eigenlijk in je relatie wanneer je samen bij een van de ouders bent? Dit mechanisme begrijpen is belangrijk om nog meer gedoe met Kerst te voorkomen.
Je komt in je oude patronen terecht
Wanneer je bij je ouders bent, kom je weer terug in ‘het systeem van herkomst’. Als daar nog steeds de niet helpende patronen, mechanismen en manier van reageren aanwezig zijn van vroeger, dan ga je daar als vanzelf weer in mee. Je komt dus in je oude patronen terecht. Wanneer je zelf nog met oud zeer kampt en deze patronen in jezelf nog niet hebt doorbroken, dan heeft dit een groot effect op jou. En niet alleen op jou, ook op je relatie.
Je bent weer kind, tot ergernis van je partner
Je verschuift namelijk van positie: van volwassene, partner en eventueel moeder naar weer kind. Je partner gaat dit merken doordat je als ‘kind van’ ander gedrag gaat vertonen. Dit kan eenzaam voelen voor je partner, omdat jij dus onbewust uit de verbinding bent gestapt richting weer je ouders. In pijnlijke gevallen kun jij je ook tegen je partner keren; meegaan in negatief of moeilijk gedrag van je ouders richting je partner. Dit kan ook andersom zijn wanneer jouw partner in kind-gedrag terechtkomt bij zijn of haar ouders.
De patronen van je gezin van herkomst komen een relatie niet ten goede. Er zijn misschien verwachtingen waar jij en je partner niet meer aan kunnen (of willen!) voldoen, er worden (emotioneel) grenzen overschreven, er is geen ruimte om te zijn wie je bent, er worden dingen gezegd, al dan niet onderhuids, die pijn doen.
Angst voor verlies van liefde of erkenning
Ik zie vaak in mijn praktijk dat cliënten in de rol van ‘het kind van’ hier niet tegenin durven te gaan uit angst voor verlies van de liefde of erkenning van de ouders. Er ontstaat ruzie, je partner roept je tot de orde. Dit brengt een disbalans in de verbinding; ook in je eigen relatie zijn de posities verschoven en wordt er pijn geraakt. Zolang er dus nog sprake is van oud zeer (vaak onbewust), zullen ouders altijd een groot effect hebben op je relatie. Eigenlijk is de plek naast jou, of die van je partner, nog bezet door (een van) de ouders. Daardoor heeft je relatie moeilijk kans van slagen.
Laat je ouders los!
Om een goede relatie te hebben is het nodig om je ouders los te laten. Dit gaat niet over contact verbreken, alhoewel dat soms wel nodig kan zijn (tijdelijk) om het samen weer fijn te hebben. En met samen bedoel ik dan in eerste instantie je eigen relatie en indien mogelijk ook die met je ouders. Je ouders loslaten gaat over:
- stoppen met je verantwoordelijk te voelen voor hun geluk
- stoppen met aanpassen om steeds maar de goede vrede te bewaren
- stoppen met afhankelijk te zijn van hun goedkeuring en erkenning
Het doorzien van het gezinssysteem
Dat start bij het zien waardoor dit is gekomen. Het doorzien van het gezinssysteem en het beseffen welke patronen jou (of je partner) nog kind laten zijn, in plaats van de volwassene die je inmiddels bent, is een belangrijke eerste stap. Je ouders loslaten gaat over volwassen worden, alle puin opruimen die je hebt opgedaan in je kindertijd. Je innerlijk kind dus helen, jezelf weer liefhebben en weer kunnen verbinden, opkomen voor jezelf, trouw zijn aan jezelf. En dit werkt altijd door naar je relatie, je gezin.
Tips om het samen fijn te hebben bij je (schoon-)ouders
- Besef wat er gebeurt in jullie relatie wanneer je bij je eigen ouders of schoonouders bent. Zie wat jijzelf (of je partner) doet als jullie weer ’thuis’ zijn. Stap samen in de helikopterview en bekijk van een afstandje wat er speelt en gebeurt.
- Bespreek vooraf het risico en wat je samen kunt doen op het moment zelf. Dit zal niet nieuw zijn voor jullie, je gaat al een tijd met elkaar mee en dus ook met elkaars ouders. Mag je elkaar erop wijzen wanneer het gebeurt, ga je weg wanneer er weer gedoe ontstaat en het tussen jullie inkomt? Maak afspraken met elkaar en wees daar trouw aan samen.
- Kies vooraf en vanaf nu om bij je partner te blijven. Besluit achter je partner te gaan staan en te blijven staan, hoe moeilijk het op dat moment ook is als je voelt dat je ouders aan je gaan trekken of verwijten gaan maken. Kies voor jezelf en je relatie.
- Werk aan jezelf, doorbreek je patronen zodat je niet meer meegaat in de patronen van je ouders of dat je niet meer geraakt wordt door wat er gebeurt bij je schoonouders.
- Heb compassie: als iemand het anders had gekund, dan zou diegene dat gedaan hebben. Dat geldt voor jezelf, je partner en je (schoon-)ouders.
Wil je het weer fijn hebben samen?
Om het weer fijn te hebben samen en om beter te kunnen begrijpen wat er gebeurt wanneer je weer bij je (schoon-)ouders bent, is het nodig om op een diepere laag elkaar te leren kennen, de laag van de pijn en de patronen. Deze onlinetraining helpt je daarbij. Bestel hem en je kunt direct aan de slag. Nu met een kerst-korting!
Luister hier naar de podcast van dit blog.
