Waarom willen jongeren niet meer lezen?

De leesvaardigheid van Nederlandse kinderen en jongeren gaat achteruit en dat baart mij zorgen. De Volkskrant schrijft: Het gevolg is een schrikbarende toename van laaggeletterdheid onder jongeren en volwassenen. Dat is een serieuze handicap in deze geletterde maatschappij. Ik zie het ook bij mijn eigen pubers: ‘lezen is stom’. Ze hebben er de rust niet voor en ze zien lezen als ‘moeten’, als huiswerk.

Het doet mijn lezers- en schrijvershart enorm veel verdriet. Ik heb toch zo mijn best gedaan al die jaren? Ik las mijn kinderen al voor toen ze baby waren. Iedere drie weken gingen we naar de bibliotheek. Er ging een wereld van taal voor ze open toen ze op 4-jarige leeftijd leerden lezen. Vooral mijn oudste zoon en stiefzoon verslonden boeken. En de jongste twee kinderen vonden lezen vooral leuk als er ook plaatjes in het boek stonden.

Lezen is een verplichting
En toen gingen ze naar de middelbare school. Verplicht boeken lezen voor Nederlands, Engels, Frans, Duits. Afschuwelijke boeken volgens hen. Vooral dat ‘moeten’ zit de pubers dwars. Regelmatig draag ik boeken aan uit mijn boekenkast, de boekenweekgeschenken zeg maar, want die zijn lekker dun, maar ook dat kan ze niet motiveren.

Mijn jongste zoon wil nog wel eens naar de bibliotheek gaan voor de verplichte literatuur, maar hij dwaalt er niet meer zo fijn genietend rond als toen hij klein was. Het ergert hem dat hij mij steeds kwijt is in de bieb, want ja, ik heb de liefde voor lezen nooit de rug toegekeerd. Ook niet toen ik 15 jaar was.

In het nieuws
Het gaat namelijk om jongeren van 15 jaar oud, vorige week was dit thema uitgebreid in het nieuws. De Volkskrant schreef: 

Diverse onderzoeken wijzen al jaren uit: kinderen en jongeren in Nederland houden niet van lezen. Het gevolg is een schrikbarende toename van laaggeletterdheid onder jongeren en volwassenen. Dat is een serieuze handicap in deze geletterde maatschappij. De remedie is al jaren even bekend als simpel: lezen. Maar ja, dat is dus ‘stom’. Het is haast niet te bevatten dat een land met zo’n mooi en rijk aanbod aan kinder- en jeugdliteratuur onderaan het in 2018 door PISA gepubliceerde lijstje bungelt als het om leesvaardigheid en leesplezier gaat. 

Begrijpend lezen
Gelukkig ben ik niet de enige die zich hier zorgen om maakt. Ik volgde vorige week het debat/rondetafel gesprek in de Tweede Kamer en hieruit begreep ik dat vooral het reflecteren en evalueren bij Nederlandse jongeren slechter ontwikkeld is dan in andere landen. Begrijpend lezen dus. Precies waar mijn pubers ook steen en been over klagen. 

Zondag met Lubach
Arjan Lubach bereikt de pubers gelukkig goed met zijn programma Zondag met Lubach. “Van alle 15-jarigen in Nederland kan 24% niet goed lezen” vertelde Lubach. Hij geeft ook gekscherend aan dat de oorzaak van deze zorgelijke daling ligt in het vak ‘begrijpend lezen’. Maar is het echt zo dat dit vak typisch Nederlands is?

Literatuur
Ik weet te weinig van de leesontwikkeling en het leesplezier bij jongeren in andere landen, maar ik heb altijd begrepen dat in veel landen het vak ‘literatuur’ verplichte kost is. Ook dat kan voor afkeer zorgen, toch? Tenzij je een docent Nederlands hebt die de kracht van storytelling verstaat. Een docent die zijn leerlingen écht kan enthousiasmeren om dát boek te gaan lezen. 

Lezen = ontspannen
Om Arjan Lubach te citeren: “Laat onze kinderen tijdens de Nederlandse les gewoon weer boeken lezen.” Dat ben ik volledig met hem eens. Zorg als docent Nederlands (en de andere talen natuurlijk) dat de pubers weer plezier in het lezen krijgen. Want lezen is ontspannen en het vergroot je wereld. Door te lezen doe je of heel veel (nieuwe) kennis op, of je fantasie wordt geprikkeld. En fantasie is nou net waar we als volwassenen vaak niet meer bij kunnen. Terwijl fantasie je leven verrijkt. Net als kennis. Net als lezen. 

1 thought on “Waarom willen jongeren niet meer lezen?”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: