Eerder schreef ik al over het belang van mindfulness als basisvaardigheid. Mindfulness helpt om te kunnen ontspannen, je bewuster te worden van je lichaam, wensen en grenzen en het losser komen van gedachtes. Maar wist je dat mindfulness ook helpt om je opmerkzame brein te trainen? Ik licht het toe in dit blog.
Ons brein bestaat uit verschillende delen:
- het reptielenbrein: voor alle automatische functies en reacties
- de amygdala: het gedeelte waar emoties plaatsvinden
- het denkende brein: dat bewust nadenkt over vraagstukken
- het opmerkzame brein: dat verantwoordelijk is voor het opmerken van gedachtes, emoties en sensaties
Verbonden met het emotiecentrum
Het opmerkzame brein zou je kunnen zien als een neutraal waarnemend deel; het geeft geen interpretaties of oordelen. Het mooie is dat het opmerkzame brein is verbonden met de amygdala, het emotiecentrum dus. Dat betekent dat de activering van het opmerkzame brein op zichzelf al zorgt voor kalmering van emoties. Door alleen al het registeren (wat al enige afstand schept) wordt het rustiger in je lichaam. Dat herstelt direct het gevoel van veiligheid.
De waarnemerspositie
In mindfulness-termen zou je kunnen zeggen dat dit de waarnemerspositie is. Je kunt in een emotie of gedachten zitten. In dat geval identificeer je je er helemaal mee en reageer je dus ook conform je gevoelens of gedachten. In plaats daarvan kun je ook opmerken dat je een gedachte of emotie hebt. Dat schept sowieso al ruimte. Het betekent dat je een emotie waarneemt en nog een keuze kunt maken om er wel of niet naar te handelen.
Als je getriggerd wordt
Bij mensen die makkelijk getriggerd worden, bijvoorbeeld door een traumatische geschiedenis, heb ik gemerkt dat het al heel helpend is wanneer je kunt registeren dat het een kind-deel is dat emotioneel reageert op een situatie. Het kunnen waarnemen dat je reactie oud is, en niet iets over het hier en nu zegt, is op zichzelf al helpend. Het neemt de emotionele reactie nog niet direct weg, maar het plaatst het wel in een ander perspectief. En dat maakt je rustiger en het geeft meer ruimte.
Je kunt het leren
Het fijne is dat je dit door het beoefenen van mindfulness kunt leren. Door je steeds bewuster te worden van alles wat zich in jou afspeelt en door te leren om dit alleen maar waar te nemen. Het steeds sneller op te merken wanneer bijvoorbeeld spanning omhoog gaat of wanneer je bepaalde gedachten hebt. Dit neutraal waar te nemen, in plaats van te oordelen of te interpreteren, is al een kunst op zich. Maar alleen het registeren leidt dus al tot een kalmere, minder reactieve amygdala. De moeite waard om te trainen toch?!
Stressreductie en mindfulness
Omdat wij deze vaardigheden zo’n belangrijke basis vormen, heb ik een online training stressreductie en mindfulness ontwikkeld. Hierin komende de belangrijkste oefeningen uit de mindfulness aan bod. Maar ook andere thema’s, inzichten en oefeningen die helpen voor stressreductie en balans komen aan de orde.
