Waarom deze 12-jarige wil vapen

Ik heb vandaag een afspraak met de12-jarige Tessa, een prachtige jongedame met een pittig kort kapsel. Ze draagt hippe kleding en past precies in deze tijd. Wanneer je haar voor het eerst ziet, ga je ervan uit dat ze een druk sociaal leven heeft. Helaas is het tegendeel waar. Tessa vindt het lastig om aansluiting te vinden bij haar klasgenoten. Ze voelt van alles en is goed in het bedenken van wat anderen van haar vinden. Deze gedachten zijn meestal niet heel positief, waardoor ze zich nog verder terugtrekt. 

Zodra ze gaat zitten, steekt ze van wal. Ze vertelt mij dat ze via Snapchat een vape (e-sigaret) aangeboden kreeg en dat ze toch wel heel nieuwsgierig is naar het fenomeen vapen. Ik val zo ongeveer van mijn stoel en doe ondertussen heel goed mijn best om mijn verbazing niet te laten merken. Allerlei gedachten schieten door mijn hoofd: een 12-jarige die een vape krijgt aangeboden. Een 12-jarige die wil vapen! 

Stiekem vapen is easy
Eigenlijk weet ik heel weinig over vapen, dus krijg ik van Tessa eerst een uitleg over een vape, waar je dat koopt en hoe je dat gebruikt. Mijn vocabulaire breidt zich steeds verder uit. Tessa vertelt dat er veel meiden vapen. Doordat je het niet ruikt – zoals bij een gewone sigaret – en omdat je de vape snel weg kan stoppen, is het gemakkelijk om stiekem te vapen. Een brandende sigaret ruik je en kun je niet gemakkelijk in je jaszak verstoppen. 

De feiten over nicotine
Tessa en ik duiken het internet op en gaan op zoek naar de feiten van het vapen. Ik wil dat Tessa zelf gaat begrijpen waarom het niet gezond is. De zoete smaakjes maken het vapen aantrekkelijk en lekker. Dat maakt dat jongeren makkelijker in aanraking komen met nicotine. We vinden de volgende feiten over nicotine:

1. Het is slecht voor de ontwikkeling van de hersenen en kan zorgen voor hartkloppingen, hoge bloeddruk en duizeligheid.
2. Is zeer verslavend. Eerst geeft nicotine het gevoel van rust, terwijl het later juist het tegenovergestelde effect geeft: onrust, angst, minder opgewekt.
3. Nicotine zorgt voor een slechtere conditie en een verminderd uithoudingsvermogen.
4. Het stimuleert de groei van kankercellen.
5. Vermindering van eetlust.
6. De ontwikkeling van de hersenen wordt geremd.

Groepsdruk
Tessa schrikt wel van de feiten die we samen vinden. Ze begrijpt nu waarom het beter is om niet te starten met vapen, maar haar nieuwsgierigheid is zo groot. En iedere keer weer een aanbod om te vapen afslaan is heel lastig. Ze wil er heel graag bij horen, ze wil bij die populaire meiden horen. Tessa is bang dat ze dat niet lang meer volhoudt, want ze ervaart een continue groepsdruk. Ik zie dat ze in dubio staat. Ze wil aardig gevonden worden en voelt zich nu afgewezen, omdat zij weigert om te vapen. Daarnaast weet ze dat het niet goed voor haar is, dat ze verslaafd kan raken en haar lichaam ermee verziekt. En dan hebben we het nog niet eens over de kosten van een vape gehad. 

Hoe kun je stevig ‘nee’blijven zeggen?
Voor Tessa helpt het om het lijstje met de feiten over nicotine bij de hand te hebben. Het is voor haar een goede reminder waarom ze niet wil vapen. Ook heeft ze een prachtige achtergrond op haar telefoon gemaakt als reminder om niet te roken. Het is een grappig monstertje die bij Tessa staat voor de nicotine. 

Vriendschappen
Vervolgens komen we uit op vriendschappen. Want wat maakt dat zij bij die groep meiden wil horen? Of zijn er ook andere meiden op school (of bij sport) waar ze aansluiting bij kan vinden? Dit is waar het om draait, het gaat om ergens bij te horen. Eén van de cruciale zaken in de puberteit. Je eigen weg gaan en je eigen idealen vormen. We besluiten om het daar een volgende keer over te hebben. 

Petje af
Voor nu lukt het Tessa om weerstand te bieden tegen een vape. Ze heeft zelfs besloten om hier een open en eerlijk gesprek met haar ouders over aan te gaan. Ik ben onwijs trots op Tessa, een meisje van twaalf dat al zoveel inzicht heeft in haar eigen gedachten en gedrag, daar neem ik mijn spreekwoordelijke petje voor af.