Het volgen van vriendschappen tussen kinderen onderling is een magisch proces. Sommige kinderen voelen haarscherp aan met wie ze bevriend willen zijn en met wie niet. Soms is het vluchtig en het komt ook voor dat kinderen vanaf het begin dat ze elkaar zien meteen dikke vrienden zijn. Het is van tevoren niet te voorspellen en kinderen laten zich meestal niet beïnvloeden door datgene wat volwassenen zeggen.
Een nieuw schooljaar
Als ik aan het begin van het schooljaar een nieuwe groep kreeg, was het altijd weer spannend hoe dat proces zou verlopen. Natuurlijk wist ik al het een en ander van de vorige leerkracht, maar ik wilde ze bij wijze van spreken een nieuwe kans geven. Dat werkte natuurlijk niet altijd, maar het was het proberen waard, zeker voor kinderen die moeite hadden met het sluiten van vriendschappen.
Ik wil niet met hem of haar
De eerste dag maakte ik koppels van twee en vertelde erbij dat ze elkaars maatjes waren. Dat betekende in ieder geval dat ze elkaar in de school moesten helpen en als ze in de rij stonden waren ze dus ook samen. Natuurlijk kwamen er ook verongelijkte gezichten: “ik wil niet met hem of haar.” Ik legde uit dat het voor een week was en dat het daarna weer zou veranderen. Mokkend werd het geaccepteerd. De volgende dag stonden er al meteen ouders voor de deur die vonden dat hun kind niet met dit kind of dat kind hoefde te staan. “Dat bepaal ik wel” vertelde ik hen. “Buiten de school kunt u bepalen met wie uw kind omgaat.”
Hij stond er altijd maar een beetje bij
Na een paar weken werd duidelijk wie met wie kon opschieten en welke kinderen daar moeite mee hadden. Een boeiend leerproces. Het viel me op dat er een jongetje was dat eigenlijk met elk kind problemen had. Of hadden ze met hem problemen? Even extra opletten. Ze spraken weinig met elkaar en ook op het speelplein werd hij niet bepaald veel gekozen bij spelletjes. Hij stond er altijd maar een beetje bij. Ik kon er echter niet achter komen waarom dat zo was. En ik vroeg aan zijn vorige leerkracht of dat haar ook opgevallen was. Ze antwoordde bevestigend en had het tij niet kunnen keren.
Wat was er gebeurd?
Op een gegeven moment zag ik echter dat kinderen wel naar hem toetrokken. Ze speelden met hem op het speelplein en wilden zelfs naast hem zitten in de klas. Dat was vreemd. Wat was er gebeurd? Dat werd snel duidelijk. Ze lieten me een cd zien die ze van hem gekregen hadden. Het waren allemaal dezelfde cd’s. Waar kwamen die nou vandaan? Had hij ze van huis meegenomen of…..
En als je iets van iemand krijgt, wil je wel vriendjes met hem zijn, want wie weet wat je nog meer krijgt. Ik keek het een paar dagen aan, maar er kwamen geen nieuwe cd’s of andere dingen naar school.
Ze vonden hem maar stom
Ik wilde verder uitzoeken waar die cd’s vandaan kwamen, dus ik hield hem na school even in de klas en vroeg om uitleg. Eerst zei hij niets, maar na een kleine aanmoediging kwam het verhaal eruit. Hij vond het heel vervelend dat hij geen vriendjes had. Ze vonden hem maar stom, zoals hij zei. Dus hij had besloten een oplossing te zoeken en dat bleek niet moeilijk. Op de hoek bij de school zat een drogisterij en bij de kassa lagen gratis cd’s die je kreeg als je een bepaald artikel kocht. Natuurlijk kocht hij dat artikel niet. Hij had gedurende een aantal dagen op slinkse wijze de cd’s bemachtigd en ze mee naar school genomen en uitgedeeld aan diegenen waarmee hij vrienden mee wilde zijn.
Een interessant kringgesprek
Ik vertelde hem dat dat niet de manier was om vrienden te maken en dat je niet zoveel van die gratis cd’s kon meenemen. Dan was er niets meer voor andere klanten. Nou, dat probleem zag hij niet, want de winkel kon gewoon nieuwe kopen. Ik stuurde hem naar huis en zei dat we er de volgende dag in de klas over zouden praten. Dat werd een interessant kringgesprek waarbij ik aangaf dat de cd’s terug moesten komen en dat we ze weer naar de winkel zouden brengen. Dat werd me niet in dank afgenomen. Het was toch hun cadeau?
Een gesprek over vriendschap
De volgende dag waren ze terug. Het waren er negen. Vreemd trouwens dat geen enkele ouder zich had afgevraagd hoe hun kind eraan kwam. Ik vertelde hen dat ik trots was dat ze het meegenomen hadden en er volgde een gesprek over vriendschap zonder dat je daarvoor iets krijgt.
Met het betreffende jongetje ben ik naar de winkel geweest en uitgelegd waarom hij er zoveel had meegenomen. De verkoopster zei: “Oh, dat is niet erg hoor, ze zijn toch gratis.” Die snapte dus eigenlijk niet wat ik bedoelde met het terugbrengen.
Echt veel vriendjes heeft hij niet gehad dat jaar, maar ze lieten hem in ieder geval niet helemaal meer links liggen zoals in het begin.
