Van harte gecondoleerd

Hoe meer boeken over rouw, hoe liever het me is. Er kan niet genoeg over rouw gepraat en geschreven worden. Het wegmoffelen van de dood, er met een grote boog omheen lopen – het helpt niemand. We worden allemaal geboren en we gaan allemaal een keer dood. Het is de enige zekerheid die we hebben in ons leven. Punt. Klinkt dat zwartgallig? Dat is zeker niet mijn intentie.

Mijn nieuwsgierigheid werd dan ook gewekt door de titel van het pas verschenen boek van Ameline Ansu: ‘Van harte gecondoleerd’. De titel van het boek lijkt bedoeld om te shockeren, maar dat is niet zo: de uitdrukking bestaat echt! Genootschap Onze Taal zegt er het volgende over: Je hoort weleens mensen ‘Van harte gecondoleerd’ zeggen. Is dat goed Nederlands?
Objectief gezien is er niets mis met van harte gecondoleerd. De woordgroep van harte betekent ‘oprecht, gemeend’; het gebruik hiervan maakt gecondoleerd dus wat sterker en persoonlijker. Er zijn mensen die gecondoleerd wat te kaal of te kil vinden.
Daar staat tegenover dat van harte meestal wordt geassocieerd met positieve, meestal feestelijke omstandigheden. Je komt het vooral tegen in van harte gefeliciteerd, en het komt ook wel zelfstandig voor als wens: ‘Nou, van harte met je diploma.’
Op zich hoeft dat geen reden te zijn om van harte gecondoleerd te vermijden, maar vooral op schrift — dus zonder gezichtsuitdrukking en intonatie erbij — kan het toch zijn dat het niet bij iedereen goed overkomt. Gebruik bij twijfel liever een andere formulering.

Verder moeten zonder ouders
Het boek gaat over jong zijn en verder moeten zonder ouder(s). Dat overkwam de auteur, en het was voor haar aanleiding om een boek te schrijven voor leeftijdgenoten die eenzelfde ervaring delen. Omdat ze niet alleen haar eigen verhaal wilde opschrijven, heeft ze een jaar lang jongeren geïnterviewd. Ze sprak met meer dan 20 twintigers en dertigers en van zes mensen zijn de verhalen ook in het boek opgenomen. De verhalen zijn heel divers. Ouders overlijden aan een ziekte, verongelukken tijdens een vakantie of plegen suïcide. De jongeren woonden nog thuis of al zelfstandig.

Er is een ‘ervoor’ en ‘erna’
In alle gevallen veranderde hun leven radicaal na het overlijden van hun ouder(s). Er is een ‘ervoor’ en ‘erna.’ Er zijn onbeantwoorde vragen en er zijn de momenten dat het gemis weer zo ontzettend voelbaar is, zoals bijvoorbeeld een bij diploma-uitreiking. De jongeren ‘gaan gewoon door’ of krijgen een burn-out. Ze hebben soms begripvolle werkgevers en lieve familie en vrienden. En ze vinden het lastig om hulp te vragen, zowel in praktische als in emotionele zin.

Praktische tips in dit boek
Van harte gecondoleerd is een prettig geschreven boek dat het verlies van een ouder op verschillende manieren belicht. In alle hoofdstukken komen fragmenten voorbij van de ervaringsverhalen en aan het einde van elk hoofdstuk zijn praktische tips opgenomen. Die variëren van ‘vraag hulp’ tot ‘laat de herdenking opnemen op audio, foto’s of film’. En van ‘wat je eet, waar je naar kijkt en naar welke muziek je luistert heeft invloed op je stemming’ tot ‘schrijf je herinneringen op, dat is fijn om later terug te lezen’.

Rouw zonder zwart randje
Eén ding viel me op; op de cover staat een oranje rondje met daarin de tekst: Het boek over rouw zonder zwart randje. Op de achterflap staat ook bij de biografie van Ansu dat ze de dood beter bespreekbaar wil maken in Nederland en dat het allemaal wel een tandje luchtiger kan. Dat prikkelde mij eerlijk gezegd; bestaat er wel rouw zonder zwart randje? In hoofdstuk 4 geeft Ansu daar zelf het antwoord op: ‘Op de cover van dit boek staat dan wel ‘Over rouw zonder zwart randje’, maar dit is de rauwe waarheid: verdriet doet pijn. Echt erg veel pijn. Keihard-janken-en-op-de-vloer-van-de-suoermarkt-gaan-zitten-pijn. Geen-interesse-in-dat-schattige-babyneefje-pijn. De-hele-avond-drinken-en-tegen-vreemden-aan-de-bar-praten-pijn. Geloof me: velen zijn je voorgegaan. Je staat dus niet alleen. Ik herhaal: niet alleen.’

Ansu hoopt dat haar boek jongeren een zetje geeft om hun eigen verhaal of ervaringen te delen. Verlies van een ouder als je nog jong bent is een heftig thema, maar gesprekken daarover leveren altijd iets op.

Fijn om te weten
In mijn praktijk werk ik veel met vragen rondom rouw. Herken je iets in bovenstaand blog en heb jij behoefte aan een gesprek? Je kunt via www.susanvanderbeek.nl altijd een kosteloos kennismakingsgesprek aanvragen, dan kijken we samen wat ik voor je kan betekenen.

Ameline Ansu: Van harte gecondoleerd. Jong en verder zonder ouder(s). ISBN 978 90 00 37129 7
Spectrum lifestyle.nl 

0 thoughts on “Van harte gecondoleerd”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: