Onze generatie lange leuke kersttraditie

Ze vertelt het verhaal bijna elk jaar op kerstavond. Hoe zij samen met haar twee zusjes naar de kinderkerkdienst ging op kerstmiddag. En dat er dan bij terugkomst een stapel dampende pannenkoeken op tafel stond. Haar ‘oepoe’ bakte elk jaar op kerstmiddag pannenkoeken met worst, of naturel met wat suiker. En hoe lekker dat dan was, na de wandeling door de vrieskou, terug naar huis. In het gezin waar zij opgroeide, woonde zij op de boerderij met haar opa en oma (liefdevol ‘oepoe’ genoemd), haar ouders en beide zusjes. Er was armoede, maar liefde kwam ze nooit tekort.

De pannenkoekentraditie voortgezet
De traditie van pannenkoeken op kerstavond nam ze mee toen ze trouwde. Met mijn vader woonde ze bij haar schoonouders in op een boerderij 5 kilometer van haar ouderlijk huis. Het huis waar ze altijd is blijven wonen, waar ook mijn zusje en ik zijn geboren. Het huis waar ik nu met mijn gezin woon. Zo lang ik me kan herinneren eten we met elkaar pannenkoeken op kerstavond. Pannenkoeken met worst, met appel en rozijnen, of naturel met suiker en stroop. Na het vroege overlijden van mijn andere opa en ‘oepoe’ bleven we nog met ons vieren over. Minder pannenkoeken, maar de traditie bleef voortbestaan.

Het jaar dat het anders was
In de loop van de jaren schoven er vriendjes aan. Soms totaal onbekend met de traditie op kerstavond. Soms als een voortzetting van thuis. Mijn vader overleed plotseling, vier maanden voor kerst. Hij genoot enorm van deze tijd en de gezelligheid. Mijn moeder kon dat jaar de moed niet opbrengen om te bakken. We wilden zo graag iets van ons samen voortzetten in de traditielijn van ons gezin. Ondanks dat alles anders was. We besloten: dit moet doorgaan. Mijn zusje en ik namen het bakken over. Het jaar daarop pakte mijn moeder haar rol weer op.

Een nieuwe generatie en veranderende dynamiek
Verschillende samenstellingen volgden in de loop van de tijd. Het gezin van oudsher werd groter. De dynamiek ook. Kleverige handjes en smoezelige snoetjes namen de traditie over. Peuters die met hun handjes vol op de hete pannenkoek sloegen, met een gebrul als gevolg. Het was een bende aan tafel met poedersuiker overal. De jongste telg, net geboren, lag tevreden in de armen van haar vader tijdens het eten. Mijn moeder bakte de pannenkoeken in haar keuken. Ze hield ze warm op een bord boven een grote pan heet water. Na een seintje “Ik heb ze klaar” bracht mijn zus de pannenkoeken mee naar ‘de andere kant’ van ons gezamenlijke huis, waar ik met mijn gezin woonde. De stapels werden steeds groter. De tafel ook. De eerste ‘verkering’ van een van de kinderen schoof aan.

Het lukte haar niet meer
Toen kwam de eerste kerst dat het niet meer lukte. Vorig jaar namen mijn zusje en ik de boodschappen en het bakken van haar over. Mijn moeder stond ernaast en probeerde te helpen. Ik herinner me mijn zus die de pannenkoeken draaide, terwijl mijn moeder toekeek, haar handen onrustig bewegend en verlangend om te helpen. Het jaar daarvoor merkten we dat het moeilijker werd; ze wist niet meer precies hoeveel beslag ze moest maken en was er nerveus over. Het was een stille omslag: wij namen langzaam de leiding over in de keuken. Maar wel met veel liefde, zodat zij kon meegenieten van de gezelligheid. 

Wanneer heden en verleden door elkaar lopen
Dit jaar kwam in aanloop van kerst een mail van het verzorgingshuis: “Halen jullie je moeder op met de kerstdagen en willen jullie dan aangeven wanneer?” In de loop van het jaar zagen we haar gezondheid achteruitgaan. Soms weet ze niet meer wie er de dag ervoor op bezoek is geweest. Ook vraagt ze telkens wie haar vanavond naar huis brengt. Ze haalt heden en verleden door elkaar. Volgens haar zeggen loopt ze regelmatig met de hond door het weiland. In werkelijkheid loopt ze met een rollator. Ze zegt dat ze gisteren boodschappen heeft gedaan of dat de buurman nog langs is gekomen voor een borrel. Niets van dit alles speelt zich af in het heden. De tijdspanne dat mijn moeder het nog fijn vindt om buiten haar vertrouwde omgeving te zijn, is kort. 

Wat doen we met mama deze kerst?
Dat was een vraag die een tijdje blijft hangen. Zo’n eerste keer dat alles anders is dan voorheen. Wat is handig? En waar? We besluiten dat kerstavond het beste moment is om haar op te halen. We hopen dat de lange tradities van vroeger haar stimuleren om herinneringen te activeren. Dat ze kan genieten van de plek waar zij altijd heeft gewoond, waar ze de weg in huis nog kent en hopelijk nog de huisdieren. We gunnen haar zo dat gevoel van thuis zijn. We beseffen heel goed dat elke kerst met haar een laatste kan zijn. 

Sommige tradities blijven, omdat ze goed voelen
“We gaan toch wel weer pannenkoeken eten op kerstavond?” Onze studerende dochters vinden het een leuke traditie en vertellen erover aan hun huisgenoten. Ze verheugen zich erop. Mijn neefje en nichtje kiezen voor een middag in de kroeg. Dat is het mooie ervan: doen wat fijn is, niets is verplicht. Het verandert steeds, misschien is de samenstelling volgend jaar wel weer anders. Maar zo lang we plezier blijven houden aan deze traditie, staat er op kerstavond poedersuiker en stroop op tafel.

Fijne feestdagen!

Ik ben Anita Udink, financieel coach & NLP master practitioner voor ondernemers die bewust kiezen voor zakelijke én persoonlijke groei. Ik help jou van een happy geldmindset tot een stevig financieel fundament. Daarbij gebruik ik kleurpsychologie als tool voor verdieping. Wil je eens sparren? Een afspraak is zo gemaakt.