Niks aan de hand

Ik heb net de documentaire teruggekeken 2Doc.nl, Niks aan de hand. Een indringende film over seksueel misbruik, waarin het perspectief van het slachtoffer en de dader belicht wordt. Een uniek gesprek. Miranda van 47 doet haar verhaal en gaat in gesprek met de dader, haar neef. Ze is vier jaar wanneer haar neef van 11 haar begint te misbruiken. Het begint met zoenen en gaat steeds verder. Dit duurt tot ze 11 of 12 jaar is.

De dader was zelf ook slachtoffer
De neef was zelf slachtoffer van seksueel misbruik door een huisvriend die hem hielp om zijn schoolresultaten te verbeteren. Dat hier iets tegenover stond werd later duidelijk. Hem werd dringend gezegd dat hij dit aan niemand mocht vertellen. Hij was 11 jaar en weet nog alles wat er met hem gebeurd is. Van huis uit kreeg hij weinig aandacht en liefde. Zijn zelfbeeld was heel slecht. Wat hij zijn kleine nichtje Miranda aandeed, daar herinnert hij zich bijna niets meer van. Hij kopieerde het gedrag van zijn eigen misbruiker tijdens de periode dat hijzelf misbruikt werd. De dreigementen die naar hem toe werden uitgesproken vormden een voedingsbodem voor de dreigementen aan zijn nichtje.

Mijn misbruiker
Mijn pleegvader die mij misbruikte vanaf mijn 4e tot mijn 10e jaar is zelf ook slachtoffer geweest van seksueel misbruik. Zijn levensverhaal hoorde ik tientallen jaren later van zijn zoon. Daderschap is een universeel verschijnsel, ze kent vele verschijningsvormen. Veel mensen hebben vroegkinderlijke trauma/misbruik overleefd door zichzelf af te snijden van het gevoelsleven. Hier schuilt ook het gevaar. Wanneer je afgesneden bent van je gevoel heb je geen empathisch vermogen. Je kunt niet invoelen wat jouw acties voor reacties teweegbrengen bij de ander. Het is zelfs zo dat je jezelf niet meer voelt, dat je fungeert als een soort robot.

Slachtoffer wordt dader
Hierdoor kunnen slachtoffers op hun beurt zelf dadereigenschappen ontwikkelen. Dit omdat ze zich niet tegen de werkelijke daders konden verdedigen, ze richten zich op de zwakkere. Dit gebeurt niet alleen met seksueel misbruik, maar ook met fysiek of emotioneel geweld.  Machtsmisbruik loopt als een rode draad door de geschiedenis. 

Herinneren
Onze ervaringen worden voor een groot deel opgeslagen in het geheugen van de emotionele en onbewuste rechterhersenhelft. Het misbruik wordt opgeslagen als een lichamelijke herinnering. Dit kan geactiveerd worden door een geur, een beeld, bepaalde geluiden of andere zintuigelijke waarnemingen. Dit is over het algemeen een onbewust proces, je voelt je ineens heel verdrietig, je verstijft van angst of wordt ineens heel boos en voelt je machteloos. Je weet niet waar deze gevoelens vandaan komen.

Sensorisch geheugen
Naarmate mensen ouder worden, wordt dit sensorische geheugen meer toegankelijk. Als het ware komen de herinneringen met kinderliedjes uit die tijd terug. Veel ouderen hebben last van weggestopte jeugdtrauma’s. Misbruik is veelvuldig voorgekomen in het verleden. Het is belangrijk dat hier openheid over komt. Zo kunnen de ervaringen nog een stuk verwerking en erkenning krijgen. Om die reden is het dan ook belangrijk dat deze documentaire is gemaakt.

De doofpot is weer gevuld
Uiteindelijk heeft Miranda de moed gehad om het tegen haar moeder te vertellen toen het misbruik was gestopt. Haar moeder twijfelde geen moment. Haar vader was razend op iedereen, maar vooral op Miranda. Hij voelde zich verraden dat ze hem niets had gezegd. Het gaf hem een machteloos gevoel. Hij wilde zijn neef het liefst afmaken. Zijn kind was verpest voor het hele leven. Iedereen in de familie was in paniek toen bekend werd wat zich had afgespeeld binnen deze familie. Onderlinge verhoudingen kwamen zwaar onder druk te staan. Men schaamde zich ervoor. Er werd al snel gedaan alsof het nooit was gebeurd. Het gewone leven ging door, men komt gewoon bij elkaar op verjaarsvisite. Niks aan de hand, de bekende doofpot is weer gevuld.

Pijn en verdriet
Miranda vertelt dat ze veel therapie heeft moeten volgen. Ze had nooit gedacht dat ze er ooit over kon vertellen. Ze lachte het weg, het viel wel mee. De omgeving heeft niets in de gaten gehad, Miranda was een vrolijk meisje dat normaal functioneerde. Ze voelde constant de dreiging en de spanning. ‘Wanneer komt hij weer en wanneer gaat hij weer over mijn grenzen?’ Als jong kind was ze gaan geloven dat het zo hoorde. Naarmate ze ouder werd en zich realiseerde dat het helemaal niet zo hoorde, kwamen de dreigingen. Ze was doodsbang dat anderen hen zouden betrappen. Schuld en schaamte spelen de hoofdrol. 

Schuldbekentenis
De neef heeft alle kosten betaald van de gevolgde therapie. Hij is in gesprek gegaan met het slachtoffer. En hij heeft vrijwillig meegewerkt aan de documentaire. Hier is veel moed voor nodig. Hij vertelt dat hij doodsbenauwd was dat Miranda aangifte zou doen van het misbruik. In de familie werd het onder de pet geschoven. Het was een groot taboe en men wist niet hoe hier mee om te gaan. De daadwerkelijke schuldbekentenis vindt plaats tijdens de documentaire. Het verdriet is voelbaar aan beide kanten. Ze zijn beide slachtoffer.

Oplettender
De vraag blijft, wat zou er gebeurt zijn wanneer men oplettender was geweest binnen de familie en de omgeving? Achteraf werden veel dingen herkend en hadden verschillende mensen het gevoel dat er iets niet klopte. Laten we met elkaar oplettend blijven en wanneer je een bepaald gevoel hebt, dit niet wegstoppen. Door om te zien naar elkaar maken we de wereld mooier en kunnen we misschien een hoop verdriet voorkomen.

Werken aan jezelf
Door middel van de juiste begeleiding kun je traumatische ervaringen verwerken. Dit gaat niet in één keer. Beetje bij beetje kun je jezelf vrijmaken van je verleden en weer genieten in het hier en nu. Door de confrontatie aan te gaan met de diepere lagen in jezelf kun je weer worden wie je werkelijk bent. Je bent welkom om contact met me op te nemen voor begeleiding wanneer je daar behoefte aan hebt. Ik bied je een gratis intakegesprek aan.

2 thoughts on “Niks aan de hand”
  1. Wat een mooi blog en wat goed dat beide kanten worden belicht. Pijn en verdriet alom. Maar hoe krachtig de erkenning. Moedig en helend voor beide partijen. Goed dat je dit onder de aandacht brengt!

  2. Wat een moedige mensen om er zo voor uit te komen, net als jij. Die moet gewoon meer aan het licht komen en bespreekbaar zijn. Dat heelt Ik heb geleerd dat als mensen dingen overkomen die te groot zijn om te verwerken, dat ze ze dan zelf gaan uitvoeren in de hoop dat ze er van herstellen. Wat jij schrijft over daderschap, vult daarop aan. Dank je wel voor dit mooie blog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *