Voor mij is de fijnste manier van werken/coachen om te ‘volgen’. Dat betekent dat ik bij aanvang van een coachsessie altijd aan mijn cliënten vraag waar ze het vandaag over willen hebben, waar ze naar willen kijken of wat ze de laatste tijd het meest bezig heeft gehouden. In mijn optiek draagt het zelf hebben van regie over de input van een sessie bij aan het ervaren van een gevoel van veiligheid.
Vermijden van gevoelige onderwerpen
En hoewel veiligheid ervaren essentieel is in een hulpverleningstraject, komt het voor dat jongeren deze keuzevrijheid heel ingewikkeld vinden. Veel jongeren gaan lastige gevoelens en moeilijke onderwerpen het liefst uit de weg, ze beschrijven zichzelf als ‘vermijders’. Ze kletsen met mij over van alles, ook over dingen die hen daadwerkelijk bezighouden, maar niet over dat waar ze écht last van hebben. Veelal zijn ze zo goed in het vermijden dat ze zelf niet goed weten waar ze écht last van hebben. Ze hebben zichzelf onbewust expert gemaakt in het omzeilen van gevoelige onderwerpen.
Een activiteit met de paarden binnen een bepaald thema
Als ik het gevoel heb dat dit zou kunnen spelen, vraag ik deze jongeren of zij zichzelf zien als iemand die lastige onderwerpen vermijdt. Vaak krijg ik dan een grinnikende ‘ja’. Ik stel dan voor dat ik tijdens onze volgende afspraak een onderwerp inbreng, een activiteit met de paarden binnen een bepaald thema voorstel. Vrijwel altijd vinden ze dat een goed idee.
Bereidheid om te veranderen
Ieder mens wil gelukkig zijn en is bereid om te doen wat nodig is. Dat geloof ik écht. Deze jongeren zijn niet een traject bij mij en de paarden aangegaan om in stand te houden wat ze de afgelopen jaren gedaan hebben. Ze weten al dat dit niet werkt en dat het niets oplost. Maar dat neemt niet weg dat ze met hun bereidheid ook gelijk in staat zijn om iets aan hun beschermingsmechanisme te doen. Als ze dat al konden, hoefden ze immers geen traject aan te gaan.
Het bewuste en het beschermende deel
Het feit dat ze bij mij komen, zegt iets over hun wil tot verandering. Op het moment dat ze besloten dat ze hulp wilden, hebben ze gevoeld of bedacht dat wat ze nu doen niet voor ze werkt. Bij aanvang van het traject hebben ze mij kunnen vertellen waar ze last van hebben. Ze zijn zich in enige mate dus bewust. We kunnen dus stellen dat er twee verschillende delen in deze jongeren aanwezig zijn. Het bewuste deel, dat ziet dat wat ze doen hen niet gelukkig maakt. En het beschermde deel, dat lastige gevoelens en ingewikkelde onderwerpen buiten de deur houdt. Als deze beide delen niet de aandacht krijgen die ze nodig hebben, ontstaat er vaak stagnatie in een traject. Het bewuste deel blijft verandering willen, het beschermende deel blijft alle lastige onderwerpen vermijden, waardoor de jongere niet aan een wezenlijke verandering, op een diepere laag, toekomt. Zonder samenwerking met dit beschermende deel gaan we niet verder komen.
Voice Dialogue
Om te kunnen samenwerken wil ik altijd meer te weten komen over dat beschermende deel. Wanneer is het ontstaan, wat is de functie precies en wat wordt er feitelijk de hele tijd beschermd door dit deel?
De methode die ik daarvoor gebruik heet Voice Dialogue, ooit ontwikkeld door Hall en Sidra Stone. Vanuit deze methode laat je verschillende delen in iemand uitvoerig aan bod komen door een soort diepte-interview met een specifiek deel. Dit heeft meerdere functies:
- Ten eerste maakt het je bewust dat je verschillende delen in je hebt waardoor je onder verschillende omstandigheden dus daadwerkelijk anders tegen een situatie aankijkt.
- Ten tweede willen we in de eerder beschreven situatie eigenlijk alles van dat beschermende deel weten om ermee te kunnen samenwerken i.p.v. dat dit deel iedere poging tot diepgang barricadeert.
- En tot slot, wanneer je jouw delen goed kent, kun je keuzes maken. Je kunt ze steeds beter leren opmerken en bewust kiezen of de situatie waar je nu inzit gebaat is bij het aan bod laten komen van dat deel.
Toch bij die lastige onderwerpen kunnen komen
Dat maakt dat we het op latere momenten in het traject kunnen hebben over ‘is dit nu jouw beschermde deel dat spreekt?’ En zo ja, doen wat nodig is om dat deel gerust te stellen, zodat we toch bij die lastige onderwerpen of moeilijke gevoelens kunnen komen die ook de nodige liefdevolle aandacht verdienen om tot rust te komen.
