Hij was een bijzonder mens

“Hij was een bijzonder mens.” Met deze woorden begon ik de toespraak die ik hield tijdens de crematie van mijn vader. Diezelfde woorden had ik al honderden keren in mijn hoofd uitgesproken, want ik had mijn vader al net zoveel keer in gedachten begraven. Niet omdat ik dat wilde, maar omdat ik zo bang was dat hij dood zou gaan dat ik er elke dag mee bezig was. En als je dan je toespraak klaar hebt, ben je alvast goed voorbereid nietwaar? 

Toen hij overleed, stopte mijn leven niet, maar ging het gek genoeg gewoon door. Om eerlijk te zijn was ik zelfs enorm opgelucht. Meteen na het bericht van zijn overlijden drong het tot me door dat ik me nu nooit meer zorgen om hem hoefde te maken. 

Niet ziek, overspannen
Mijn vader had een eigen bedrijf en was nooit ziek. Op een dag voelde hij zich echt niet goed en ging naar de huisarts. Overspannen, was de conclusie. Mijn vader wist dat dit niet waar was, hij was nooit ziek en dit voelde helemaal niet goed. Ik werkte in die tijd als medisch secretaresse en kon binnen een dag een afspraak voor hem regelen.

Slokdarmkanker
Na zo’n diagnose zijn je vooruitzichten meestal niet best. Een overlevingskans van een paar jaar. Zijn en ons leven stond volledig op zijn kop. Twee weken later werd hij geopereerd aan slokdarmkanker. Ik herinner me het geluid van de beademingsapparatuur nog als de dag van gisteren. Mijn vader, die echt nooit ziek was, lag nu aan allemaal slangen in een ziekenhuisbed.

Mijn paniek
Hij herstelde snel en het ging redelijk goed met hem. Af en toe maakte het stukje darm dat in plaats van de slokdarm was geplaatst nog wat peristaltische bewegingen, waardoor hij plotseling niet meer kon slikken of zijn eten bleef hangen. Ik raakte daar volledig van in paniek. Hij bleef er rustig onder.

Hij genoot
Na overleg met zijn broer waar hij het bedrijf mee had, stopte hij met werken. En hij genoot. Hij genoot van het samenzijn met mijn moeder, van ons, van de kleinkinderen en van zijn pony’s waar hij mee door de stad reed. Iedereen kende hem; die vrolijke man die naar iedereen zwaaide met naast hem op de bok een rode cocker spaniel.

Wanneer werd hij weer ziek?
Niks aan de hand dus zou je zeggen. Ik was elke dag vanaf het moment dat ik mijn ogen opendeed tot ik ’s avonds ging slapen met mijn vader bezig. Wanneer werd hij weer ziek? Het is koud vandaag, als hij dan maar geen kou vat, dan krijgt hij longontsteking en gaat hij alsnog dood.

Verlamd van angst
Als wij met vakantie waren en ik belde naar huis en mijn moeder deed niet enthousiast genoeg als ik naar mijn vader vroeg, sloeg de paniek toe. Ik was bijna verlamd van angst. Dat kon dagen duren. Op een dag zat ik op mijn werk en belde even naar huis om te vragen hoe het was, want mijn vader was bij de dermatoloog geweest. “Het is huidkanker” zei hij “ze hebben een klein stukje van mijn oor gehaald.” Gek werd ik, meteen naar huis en huilend op de bank. Ik was nergens meer toe in staat. Ik belde mijn man en vertelde het verhaal. “Is zijn hele oor eraf?” vroeg hij. Fijn zo’n rustige stabiele man die nooit in paniek raakt. “Nee, natuurlijk niet” zei ik en werd weer een beetje rustiger. 

Altijd als hij iets mankeerde ging ik op zoek naar oplossingen. Ik struinde het internet af, kocht vitaminepillen, gaf ‘goede raad’ zo veel als ik kon.

Niks aan de hand
Deze paniekaanvallen, gevolgd door totale verlamming, bleven duren. Ik sprak er met vriendinnen over en zij zeiden me dat er toch eigenlijk helemaal niks aan de hand was. Het ging goed met hem met af en toe een dipje, maar dat heeft toch iedereen? Ik wist dat ze helemaal gelijk hadden. Echt, mijn hoofd wist het en mijn gevoel lachte mijn hoofd keihard uit en liet mij weer in paniek schieten. Doodvermoeiend was het en ik kon er ook niet echt zijn voor mijn gezin.

Ongezond
Op mijn 39ste bedacht ik dat ik nu bijna de helft van mijn leven dag in dag uit met het welzijn van mijn vader bezig was en dat ik dat niet nog eens 20 jaar ging volhouden. Het was ongezond voor mij, maar ook voor mijn gezin en sociale leven.

Jij hebt mijn leven gered
Tijdens het praten met de psycholoog kwam ik erachter dat mijn vader ooit tegen mij had gezegd dat ik zijn leven had gered door zo snel een afspraak te regelen. Misschien is dat ook we zo. Als ik ergens anders had gewerkt, had ik dat niet kunnen doen en had de huisarts mijn vader waarschijnlijk nog lang aan het lijntje gehouden. Ik realiseerde me dat het hier dus fout was gegaan. Ik had besloten dat ik degene was die mijn vader in leven moest houden, koste wat het kost. Zo, die kwam binnen.

Langzamerhand leerde ik dat het niet mijn verantwoordelijkheid was en ook nooit kon zijn. Ik begon weer een beetje van het leven te genieten en kon eindelijk weer echte aandacht aan de mensen om mij heen besteden. 

Verantwoordelijkheid
Helemaal was het gevoel van verantwoordelijkheid niet weg, want toen hij twee maanden voor zijn overlijden in het ziekenhuis terechtkwam en de artsen hem vertelden dat ze niks meer voor hem konden doen, haalde ik er toch weer een arts bij die de Chinese geneeskunst beoefende. Ook hij zei dat hij niet veel kon doen.

Blij om weer thuis te komen
Na twee weken kwam mijn vader naar huis en kreeg hij een bed in de woonkamer. Hij werd met de ambulance gebracht. Ik vergeet nooit het moment dat hij de kamer inliep. Hij straalde en zei dat hij nog nooit zo blij was geweest om thuis te komen.

Daar is ze weer
De laatste twee weken van zijn leven had hij het letterlijk stikbenauwd. Toch genoot hij als mijn zus en ik met de kinderen langskwamen. Ik zag hoe zielsveel hij van mijn moeder hield. Dat werd me weer eens heel duidelijk toen zij even naar de kapper was geweest en  de tuin weer inliep. Mijn vaders gezicht lichtte helemaal op, zijn ogen straalden toen hij zei “daar is ze weer.” Als ik aan dat moment denk lopen de tranen nog over mijn wangen. 

Jij ook bedankt lieve schat
Op een dag werd ik gebeld dat het niet goed ging. Ik vloog bijna naar mijn ouderlijk huis. Mijn vader had het benauwd ondanks de extra zuurstof die hij kreeg. Hij viel regelmatig in slaap en sprak weinig. Na een poosje leek het weer wat rustiger en besloot ik toch maar naar huis te gaan. Ik liep naar mijn vader en zei, zonder dat ik wist dat dit de laatste keer zou zijn dat ik hem  in leven zou zien, “dank je wel voor alles wat je me hebt gegeven.” Hij keek me aan en zei “jij ook bedankt lieve schat.” Ik heb mijn moeder omhelsd en ben huilend naar huis gereden.

Rust
’s Nachts om iets over twaalven belde mijn zus met de mededeling dat hij was overleden. En toen was er rust. En was er een paar dagen later de crematie waar ik mijn toespraak begon met “Hij was een bijzonder mens.”

Dankbaar
Nu zoveel jaar later sta ik heel anders in het leven, voel ik alleen de verantwoordelijkheid als hij er ook moet zijn. Nu denk ik ‘wat jammer dat ik niet veel eerder hulp heb gezocht en dat ik 20 jaar lang heb gerouwd om iets wat er niet was’. Ik ben ook dankbaar, want het heeft er wel voor gezorgd dat ik nu doe waar mijn passie ligt: mensen begeleiden die een rouwproces doormaken.

2 thoughts on “Hij was een bijzonder mens”
  1. Dag Ellen, wat beschrijf je prachtig hoe kinderen, zelfs als ze volwassen zijn, uit liefde en loyaliteit een last kunnen dragen die niet van hen is. Mooi verwoord, jouw inzichten – een eerbetoon aan je vader en je geeft jezelf toestemming om voluit te leven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *