Als schrijfcoach en redacteur zie ik wekelijks manuscripten passeren, zowel fictie als non-fictie. En hoewel elk verhaal uniek is, stappen auteurs bijna zonder uitzondering in dezelfde valkuilen. Begrijpelijk, want een boek schrijven is een megaproject waar je vooraf de obstakels niet van kunt overzien. Wil jij dat jouw boek professioneel oogt en ook daadwerkelijk gelezen wordt? Vermijd dan deze acht meest gemaakte fouten.
1. Door AI laten schrijven of redigeren
Het afgelopen half jaar heb ik vijf manuscripten geredigeerd die overduidelijk door ChatGPT waren geschreven of ‘opgepoetst’. Mijn nekharen gaan daarvan recht overeind staan. Waarom? Omdat de authentieke stem van de auteur volledig verdwijnt. In plaats van jouw unieke visie krijg ik een brij van standaardclichés en holle zinnen. Het kost mij vervolgens uren extra om die teksten weer ‘menselijk’ en eigen te maken. Een duur grapje voor de auteur, want mijn meerwerk zie je direct terug op de factuur.
2. Een onmogelijke planning
Regelmatig belanden er manuscripten op mijn bureau die over twee weken naar de drukker moeten. De boekpresentatie is al gepland en de uitnodigingen zijn de deur uit. Dat is vragen om problemen. Auteurs vergeten vaak dat de fase ná de redactie de meeste tijd kost: het verwerken van de correcties. In die ronde ga je vaak nog hele stukken herschrijven of aanvullen. Mijn advies: plan die presentatie en drukker pas als het definitieve manuscript volledig naar je zin is. En reken ruim, want een vertraging bij de drukker of transporteur uit Oost-Europa of Turkije (waar veel boeken worden gedrukt vanwege de hoge papierprijzen in West-Europa) is eerder regel dan uitzondering.
3. AI volledig negeren als je vastloopt
Hoewel ik het afraad om je boek door AI te laten schrijven, is het een fantastisch hulpmiddel als je vastloopt. Heb je een chaotisch hoofdstuk waar geen touw aan vast te knopen is? Gebruik AI dan om structuur aan te brengen of om even te sparren. Gebruik de technologie als assistent, niet als auteur.
4. Zonder doelgroep gaan schrijven
Wie is je lezersdoelgroep van jouw boek? Als het antwoord “iedereen die het interessant vindt” is, hebben we een probleem. Niemand schrijft een boek voor iedereen. Zonder heldere doelgroep weet je niet welke schrijfstijl, welk jargon of welke marketingstrategie passend is. Ik redigeer door de bril van de lezer; als ik niet weet wie die lezer is, kan ik jouw tekst niet scherp krijgen.
5. Afraffelen
Een boek schrijven kan op het einde voelen als je afstudeerscriptie: je bent er zó klaar mee dat je het onderwerp niet meer kunt luchten of zien. Het resultaat? Manuscripten die niet ‘af’ zijn. Geen nawoord, een abrupt einde of een slordig dankwoord. Zonde van al je werk! Als je in deze impasse belandt: leg het manuscript een paar weken (of maanden) weg. Kijk er pas weer naar als je de frisse blik hebt om het de afwerking te geven die het verdient.
6. Geen proeflezers
Veel auteurs vinden het doodeng om hun werk aan proeflezers te laten zien. “Wat als ze het niks vinden?” Maar proeflezers zijn goud waard. Zij halen de onlogische wendingen en onduidelijkheden eruit vóórdat je boek bij het grote publiek ligt. Durf je kwetsbaar op te stellen; het maakt je boek alleen maar sterker.
7. De achterflap als sluitpost
Vaak krijg ik de vraag: “Oh ja, kun je ook nog even een achterflaptekst schrijven?” Eigenlijk ben je dan te laat. De achterflap (samen met de cover) is je belangrijkste marketinginstrument. Idealiter schrijf je deze tekst al vóórdat je begint met het eerste hoofdstuk. Het is je kompas; het dwingt je om de kern van je boek in 200 woorden te vatten. Bovendien heb je die tekst nodig om je boek tijdens het schrijfproces al te gaan promoten.
8. Aanpassingen blijven doen
Er komt een moment dat je de pen neer moet leggen. Ik zie auteurs die blijven schaven, hoofdstukken blijven samenvoegen en correcties op correcties doorvoeren. Dit drijft uitgevers (en redacteurs) tot wanhoop en zorgt ervoor dat deadlines sneuvelen. Ik snap dat je wilt dat het perfect is, maar onthoud: een goed boek dat in de winkel ligt, is beter dan een perfect manuscript dat eeuwig op je computer blijft staan.
Jouw persoonlijke schrijfcoach
Wil jij al deze valkuilen voorkomen en van jouw schrijfproces een plezier in plaats van een lijdensweg maken? Laat je door mij coachen. Ik neem je stap voor stap mee door het proces en maak je wegwijs in de wereld van boeken en uitgeverijen. Van de eerste opzet tot het moment dat je de eerste doos met boeken in ontvangst neemt. Kijk voor meer informatie op: https://schrijfzin.com/schrijfcoaching/
