Wat zijn de oudste en mooiste bibliotheken van Europa?

Bristol Central Library – Engeland
Engeland heeft nog zo’n pareltje in huis, namelijk Bristol Central Library, gebouwd in 1906. De algemene zaal is helemaal wit en er valt veel licht naar binnen door het glazen dak. Ook leuk om te weten: aan de voorkant heeft de bibliotheek drie verdiepingen, maar omdat het gebouw op een heuvel staat, heeft het aan de achterkant vijf verdiepingen. Er zijn namelijk twee verdiepingen ondergronds, die kan je aan de voorkant niet zien.

Bibliothèque Sainte-Geneviève – Frankrijk
En dan komen we in Frankrijk, in Parijs, waar de mooiste bibliotheek ter wereld staat: Bibliothèque Sainte-Geneviève. De lange en smalle Sainte-Geneviève-bibliotheek is ontworpen door Henri Labrouste en gebouwd in 1850, het heeft iets weg van de spoorweg gebouwen uit die tijd. Het is een meesterwerk met een prachtige leeszaal met gietijzeren zuilen die de spectaculaire bogen ondersteunen. De collectie boeken in de bibliotheek van Sainte-Geneviève bevat zeldzame en belangrijke titels en de namen van de auteurs zijn gegraveerd op de buitenmuren van het gebouw. De bibliotheek ontving haar eerste collectie van St. Geneviève, een van de grootste en oudste abdijen van Parijs, vandaar de naam van deze biblothèque. Je vindt deze bieb op de zuidoever van de Seine, niet ver van de Notre Dame vandaan. 

Biblioteca Braidense – Italië
Het was keizerin Maria Theresia van Oostenrijk die in 1770 opdracht gaf tot de creatie van Bibliotheca Braidense in Milaan. Ze had immers de collectie van politicus en bibliofiel graaf Carlo Pertusati verworven en wilde deze ter beschikking van het publiek stellen. Zestien jaar later was het zover: de bibliotheek opende zijn deuren in het Palazzo del Collegio di Brera. De collectie breidde zich uit. Hoewel je vandaag niet meer door de bibliotheek mag struinen, ben je nog steeds welkom in de ontvangstzaal. Van daaruit kun je een snelle blik werpen op de immense historische rijkdom die de bibliotheek herbergt. Een bezoek is zeer de moeite waard, ook vanwege het prachtige Palazzo en de botanische tuin. Een rustige plek in de drukte van Milaan.

Österreichische Nationalbibliothek – Oostenrijk
Nog zo’n bizar mooie historische bibliotheek uit 1722 vinden we in het Hofburg Paleis in Wenen. Hij staat hoog op mijn wensenlijstje, want behalve de bibliotheek zijn het Literatuurmuseum, Globe Museum, Esperanto Museum en Papyrus Museum allemaal onderdeel van het pand. De State Hall schijnt de meest ndrukwekkendste bibliotheekhal van de wereld te zijn met haar 20 meter hoogte. Alleen al in deze hal vind je zo’n 20.000 boeken! Zucht.

Biblioteca Real Monasterio de San Lorenzo (El Escorial) – Spanje
Als je de bibliotheek uit 1565 van het San Lorenzo Del Escorial-klooster in Madrid bezoekt, zou je het kunnen aanzien voor een kunstgalerie in plaats van een bibliotheek. De plafonds zijn versierd met fresco’s en de planken zelf zijn waardevolle kunstwerken. Maar wat nog fascinerender is, zijn al die ‘verboden’ boeken die de Spaanse Inquisitie hebben overleefd. Er werden toen veel boeken en archieven verbrand, met name Arabische literatuur en andere verboden publicaties. Omdat de bibliotheek echter niet werd doorzocht, bleven de boeken die in de gangen waren verstopt, onontdekt. Ze staan er nog steeds, overblijfselen uit het verleden die aan bijna zekere vernietiging zijn ontsnapt.

Clementium Nationale bibliotheek – Tsjechië
De Nationale bibliotheek in Praag werd in 1722 ingewijd, het werd gebouwd door de Jezuïeten als een soort van geboorte van het Clementinum-complex, naast de Karelsbrug. Vanwege de barokke decoraties, prachtige fresco’s op het plafond en de oude wereldbollen krijg je het gevoel dat je in de Renaissance bent beland.

Stiftsbibliothek Sankt Gallen – Zwitserland
Deze bibliotheek werd gesticht door Saint Othmar, oprichter van de abdij van St. Gallen. Tijdens een brand in 937 werd de abdij verwoest, maar de bibliotheek bleef intact. De bibliotheekzaal, ontworpen door de architect Peter Thumb in een Rococo-stijl, werd gebouwd tussen 1758 en 1767. Een Griekse inscriptie boven de toegangsdeur, ΨΥΧΗΣ ΙΑΤΡΕΙΟΝ (psukhēs iatreion), vertaalt zich als ‘genezingsplaats voor de ziel’. Prachtige spreuk vind ik dat!