Een eeuw geleden moesten honden werken voor de kost. Ze waren erfhond op een boerderij om ongenode gasten op afstand te houden, of ze werden gebruikt als veedrijver of jachthond. Het was dus belangrijk dat ze werden gefokt op gezondheid en kracht. Later ging het fokkers meer om uiterlijke kenmerken. Er kwamen hondententoonstellingen en hondenshows. Keurmeesters beoordeelden of een hond voldeed aan de rasstandaarden en gaven rapportcijfers.
Ik herinner me nog goed hoe mijn vader voor één keer naar zo’n hondententoonstelling toe ging. Wij mochten mee en keken onze ogen uit. Al die honden, de één nog mooier dan de ander. Verzorgers die eindeloos de vachten van hun honden aan het kammen waren, om zo perfect mogelijk in de ring te verschijnen. Onze hond kreeg het predicaat ’te groot voor zijn ras’. Heilig verontwaardigd waren we. Want onze hond was immers de mooiste hond van de hele wereld?
Houden van honden
Liefde voor honden is mij met de paplepel ingegoten. Op de allereerste foto van mij met een hond ben ik minder dan een jaar oud. Ik lig op mijn buik, op een dekentje in het gras. Over mij heen gebogen staat Boudewijn, onze Hollandse herder. Die later de bijnaam ‘De Verschrikkelijke’ zou krijgen omdat hij heel scherp was. Na een bijtincident besloot mijn vader hem te herplaatsen. Een politieman wilde hem graag overnemen om hem op te leiden tot politiehond. Tot hij ook daar uit de bocht vloog en de agent in kwestie 21 hechtingen aan zijn handen bezorgde. Gelukkig werd hij niet afgemaakt, maar kon hij bewakingshond worden op een militair vliegveld.
Met de kennis van nu zou je zeggen dat bij Boudewijn de zaadjes die in zijn DNA lagen te slapen water hebben gekregen. Een herdershond is een werkhondenras, gemaakt om te herderen, te verdedigen, te waken en te speuren. Zeer gevoelig voor externe factoren die hun drive kunnen stimuleren, met een lage agressiedrempel. Sowieso leefde hij in een tijd dat de dominantietheorie door hondentrainers werd aangehangen. Honden werden met harde hand getraind en dat leverde hen veel stress op.
Wat is de dominantietheorie?
Volgens aanhangers van de dominantietheorie vechten honden voortdurend om de dominantie over leden van hun eigen soort, maar ook over mensen. Ze zouden constant proberen om de baas te worden over één of meer gezinsleden en agressief gedrag vertonen om hun positie in de sociale hiërarchie van de roedel te bevestigen. Adviezen als ‘sta niet toe dat je hond eet voordat jijzelf (de alfahond) hebt gegeten’ of ‘zorg altijd dat jij wint als je speelt met je hond’ komen voort uit deze dominantietheorie.
Sommige dominantiegeboden zijn wetenschappelijk onderzocht. De conclusie was dat honden die zich niet aan de geboden hoefden te houden absoluut niet over hun verzorger heen liepen of agressiever waren. Toch zitten veel van deze geboden in ons collectieve geheugen en zijn we geneigd om ze te volgen. Simpelweg omdat we het gewend zijn of omdat andere hondeneigenaren ze tegen ons zeggen, als goed bedoeld advies.
Van dominantie naar connectie
Door de jaren heen heb ik – met vallen en opstaan – geleerd om te kijken naar mijn honden. Om na te gaan wat ze nodig hadden, uit te proberen wat wel en niet werkt. Allerlei klasjes en scholen heb ik met ze doorlopen. Bij de één voelde ik me plezieriger dan bij de ander. Het ging me steeds minder om het aanleren van commando’s en steeds meer om ‘wat is goed voor jou?’ In gesprek met mijn honden dus, door te kijken en te voelen.
Verdiepen in de psyche van de hond
Na mijn opleiding ‘coachen met honden’, waarin ik vooral leerde hoe ik honden kan inzetten bij het coachen van mensen, wilde ik me nog meer verdiepen in de psyche van de hond zelf. Dat verlangen bracht me in Brugge bij de opleiding tot hondengedragsbegeleider van Geert de Bolster. Daar heb ik de communicatiemiddelen van de hond diepgaand leren kennen en zijn gedrag leren interpreteren. Naast theoretische kennis hebben we ook in praktijkdagen gewerkt met hondenverzorgers die een vraag konden inbrengen over het gedrag van hun hond. Leren door te doen, ook in mijn eigen praktijk. Over de eerste vijf honden die ik heb begeleid, kon ik sparren met Geert, in zijn rol als supervisor.
Sinds afgelopen week mag ik zijn Qualitylabel voeren. In 2022 ga ik mijn praktijk als hondengedragsbegeleider verder vormgeven.
Wil jij regelmatig hondenblogs ontvangen?
Natuurlijk zal ik ook schrijven over honden, om mijn kennis en ervaring te delen. Omdat ik graag wil dat meer mensen harmonieus kunnen samenleven met hun hond. Soms is daar maar één nieuw inzicht voor nodig. Als jij mijn blogs over honden wilt ontvangen, stuur dan een mail naar susan@susanvanderbeek.nl en ik zet je op mijn lijst.
