Wat gebeurde er eigenlijk in mijn lichaam op dat moment?

We vinden een leuk restaurant met een gezellig ‘precies voor ons hoekje’ om te gaan eten. Na een lange stadswandeling in het koude besneeuwde Stockholm zijn we wel toe aan een warme omgeving. Ik ben samen met mijn man aan het einde van onze vakantieweek in Zweden. We bestellen een kopje thee, bekijken de menukaart en maken al snel onze keuze. Ik zit heel ontspannen en op mijn gemak rond te kijken in dit leuk aangeklede restaurantje. Dan snijdt mijn man een gespreksonderwerp aan dat ik niet zo fijn vind.

‘Oh nee, toch niet nu en hier’ denk ik direct. En ik roep mezelf tot de orde, ik luister naar wat hij zegt. Het is een onderwerp waar ik nooit zin in heb, wat ik altijd voor me uitschuif, terwijl ik weet dat we het wel moeten bespreken. Ik besluit om het nu toch wel aan te gaan.

Mijn lijf denkt er echter anders over
Ik voel meteen de spanning in mijn bekken, mijn bekkenbodemspier spant stevig aan. Ik voel trillingen van ongemak in mijn buik, mijn schouders en nek staan direct strak. Hoe fors is dit, denk ik. Ik spreek het uit, hoor  troostend bedoelde woorden, maar die komen niet echt aan. Ik hoor ze wel, maar de spanning blijft. Terwijl we verder praten, merk ik mijn groeiend ongemak en ontstaat er irritatie naar mezelf. Ik word boos dat ik nu amper uit mijn woorden kom en ik ga kortaf reacties geven. Dat helpt natuurlijk niks.

Ik wil eerst ontspannen
Ik weet dat het veilig is en wil dat mijn lichaam dat ook voelt. Dit spreek ik ook uit, en dan komen er tranen. Mijzelf beoordelend denk ik: hier hoef je toch niet om te huilen? Dat helpt helemaal niks. De tranen blijven langzaam biggelen en we praten door, soms rustig en dan weer wat opgewonden van de spanning. Dit gaat niet goed. Ik vraag even om een stilte van 5 minuten waarin we niet praten, maar wel voelen. Ik adem naar de spanning in mijn lijf. Onderwijl drupt er af en toe nog een traan, maar het wordt minder. Mijn man blijft ook stil en pakt mijn beide handen vast. We blijven een tijdje zo zitten. Dan voel ik heel langzaam ruimte, en mijn lichaam begint te ontspannen.

Lichaamsbewustzijn: een interessant analyse
Later vraag ik me af: wat gebeurde er eigenlijk in mijn lichaam op dat moment? Want alles in mij reageerde, nog voordat ik het met mijn hoofd kon begrijpen. Laten we het even analyseren:

* Bij ‘Oh nee toch niet nu en hier’ reageerde mijn alarmsysteem in mijn hersenen direct. Het brein scant namelijk razendsnel of iets veilig of onveilig voelt. Nog vóór ik bewust besloot om te luisteren, had mijn lichaam al geregistreerd: dit voelt spannend.

* Wat gebeurde er toen ik de spanning in mijn bekken voelde? Zodra mijn brein spanning waarnam, ging mijn lichaam automatisch in een beschermende stand. Die reactie voelde ik niet alleen in mijn hoofd, maar direct in mijn spieren. Mijn lichaam spande zich aan, nog voordat ik kon relativeren.

* Toen ik trillingen van ongemak in mijn buik voelde, was dit ook bekend terrein; mijn buik reageert altijd sterk op spanning. De verbinding tussen je buik en brein is groot, waardoor onrust, trillingen of een knoop in de maag direct kunnen ontstaan wanneer iets emotioneel beladen voelt.

* Dat mijn schouders en nek direct strak stonden, was een natuurlijke beschermingsreactie. Mijn lichaam ging als het ware in een lichte paraat-stand, ondanks dat ik gewoon veilig aan tafel zat.

* Onder spanning wordt praten en helder formuleren lastiger (ik werd boos dat ik amper uit mijn woorden kwam). Mijn emotionele brein was actief, maar het deel dat helpt met woorden en overzicht was tijdelijk minder beschikbaar. Daardoor reageerde ik korter dan ik eigenlijk wilde.

* ‘Ik hoor ze wel, maar de spanning blijft’: als mijn lichaam nog in spanning zit, komen troostende woorden minder goed binnen. Mijn hoofd hoort ze wel, maar mijn lichaam voelt zich nog niet rustig genoeg om ze echt te laten landen.

* En dan mijn oordeel ‘hier hoef je toch niet om te huilen’, ook een interessante. Tranen zijn geen zwakte, maar vaak een ontlading van spanning. Terwijl mijn hoofd oordeelde, was mijn lichaam juist bezig met reguleren en loslaten.

* Ik vroeg om een stilte van 5 minuten, zodat mijn lichaam de ruimte kreeg om uit de spanning te zakken. Niet via denken, maar via ervaren in het lijf.

* Vervolgens werd mijn lichaam door langzame, bewuste ademhaling geholpen om weer veiligheid te voelen. Daardoor kon de spanning geleidelijk afnemen en ontstond er meer ruimte van binnen.

* Mijn man bleef stil en pakte mijn beide handen vast. Zijn rustige aanwezigheid en het vasthouden van mijn handen hielpen mijn lichaam meer dan woorden. Via die veiligheid en verbinding kon mijn systeem langzaam ontspannen.

Mijn lichaam werkte niet tegen mij, maar vóór mij.
Het vroeg alleen eerst om veiligheid, voordat het kon ontspannen.
Wat een mooie ervaring.

Aandacht voorlichaamssignalen
In de massage-jaartraining is er ook veel aandacht voor lichaamssignalen: hoe reageert je lichaam op aanrakingen en wat leert het jou? Neem maar eens een kijkje op https://mazzaze.nl/jaartraining/.