Stap voor stap komt ze vooruit, maar het gaat haar te langzaam

Marjo en ik lopen rustig op het zandpad, in gesprek over hoe eenvoudig het voor de buitenwereld lijkt om van opgebrand gevoel naar ‘vol in het leven’ te gaan. Navigeren van de rand van uitputting, die over jaren is opgestapeld, naar een rustiger, stabieler en energieker leven. Dat is niet zo gezegd, zo gedaan.

Dat het vallen en opstaan is, weet Marjo inmiddels wel, maar ze had iets anders verwacht; sneller en makkelijker weer ‘de oude zijn’. Zij begint steeds helderder in te zien dat de oude Marjo – met haar oude gedrag, patronen en strategieën – niet is wat zij nodig heeft. Het gaat niet om een vervelende episode uitzitten, maar deze periode gebruiken om er sterker uit te komen. Het pad gaat langs toppen, dalen, mist en heldere uitzichten. Maar wat heb je nodig onderweg?

Opladen, buffer opbouwen en leren behouden
Coaches en therapeuten leggen vaak de nadruk op het ontleden van ondermijnende gedragspatronen en overtuigingen, plus alle andere oorzaken van chronische stress – en terecht. De voorgeschreven rust, kalm aandoen en wachten tot het overwaait, is vaak de stille, onuitgesproken verwachting en hoop – van Marjo en vele anderen. Maar naast de mentale reserves die tot op het bot zijn verbruikt – en de accu van het lichaam dat tot dieprood is leeggelopen – zijn alleen rust en genoeg tijd zeker niet voldoende. Het vraagt om een gerichte, brede aanpak. Om mentaal te herstellen, emotioneel stabieler te zijn, fit en veerkrachtig te functioneren, helder in het hoofd te zijn vanuit positieve kracht, heeft Marjo een omslag nodig – ook in leefstijl. 

Veranderen betekent andere keuzes
Marjo houdt van de natuur, is er graag, maar komt er niet vaak, vertelt ze. Ze is niet dol op wandelen. Het lopen kost haar moeite, het gewicht belast haar gewrichten en spieren en dan voelt ze allerlei pijntjes. Zij vermijdt dat liever. Tegelijk beseft ze wel dat ze te weinig beweegt en niet fit genoeg is om aan het werk te gaan. Ook haar voedingspatroon laat te wensen over, geeft ze toe. Ze gaat nog vaak over haar grenzen en pas achteraf beseft ze dat het te veel was. Marjo weet diep van binnen veel, maar het veranderen – andere keuzes maken – kost daadkracht en energie waar zij nog geen overschot aan heeft.

Ze doet wat ze altijd deed
Marjo loopt wat stiller en ik merk dat ze aan het processen is. We gaan zitten op een bankje met het uitzicht op het ven met watervogels. Ze vertelt dat het druk is, ook al werkt ze nog niet eens. Thuis wordt veel van haar gevraagd, van links en rechts aan haar getrokken en verwacht dat zij alles opruimt of vindt, de oplossingen heeft en de agenda beheert en regelt. Ze doet wat ze altijd gedaan heeft; voor iedereen zorgen tot niemand meer klaagt, en pas dan komt ze aan zichzelf toe. Toch merkt ze nu dat ze tijd, ruimte en alleen-zijn echt nodig heeft om aan haar herstel te kunnen werken. Stap voor stap komt ze vooruit, maar het gaat haar te langzaam. 

Het lichaam wil ook wat
Waar gaat het dan om als je van langdurige stress aan het herstellen bent? Het heeft allemaal specifieke zorg en aandacht nodig: fysiek herstel van je overbelaste stress-systeem, de capaciteit van je immuunsysteem en weerstand verhogen, het verminderen van opgebouwde spanning en dat leren voorkomen, de balans brengen in je darmen en je fitheid en energiereserves verbeteren… Het gaat niet vanzelf. Dit komt erbij kijken:

• Nachtrust
  Normaliseren van voldoende slaap van goede kwaliteit.
• Opladen
  Ontspannen door leuke dingen te doen, te spelen en plezier te maken.
• Voedingspatroon
  Keuzes maken die je werkelijk voeden om je lichaamsprocessen op celniveau te optimaliseren.
• Vitamine D en G
  Buitenlucht en zon, samen met de heilzame werking van groen; bossen, bomen, planten en aarde – ook je (moes)tuin telt mee.
• Bewegen en sporten
  Opbouw van je fysieke basisconditie en uithoudingsvermogen. Hoe fitter je bent, des te beter herstel je van belasting en externe stress.
• Ademen
  Herstel van een normaal adempatroon zorgt voor voldoende zuurstof voor alle levensbelangrijke functies en een heldere geest.
• Verbinding met je lichaam
  Je lijf als je vriend behandelen in plaats van als een irritante gast die die niet naar je luistert. Voelen wat er speelt, wat het lichaam je aangeeft en nodig heeft – en ernaar handelen.
• Alleen zijn
  Tijd om (leuke) dingen te doen die je het gevoel van creativiteit, autonomie en vrijheid teruggeven. Met ruimte voor reflectie en niksen.

Weer ‘de oude’ willen zijn
Terwijl Marjo naar de vogels tuurt beseft ze dat ‘haar oude zelf’ terugvinden niet de oplossing is. Het herstel van chronische stress of burn-out vraagt zeker om verandering in mentale patronen, maar ook een andere leefstijl. Om herhaling te voorkomen moet je iets anders doen dan je voorheen deed. Oude, ondermijnende gewoontes en patronen afleren en nieuw gedrag en vaardigheden omarmen is niet eenvoudig. Stap voor stap iets nieuws uitproberen, nog een keer doen en dit blijven doen. Dit is waarom je tijd thuis uitzitten en wachten tot het weer gaat niet voldoende is om weer volledig te kunnen functioneren.

De beweging van binnenuit
Wanneer Mario wat dennenappels verzamelt, teken ik drie cirkels in het zand.

• De buitenste ring is de cirkel van zorgen om de wereld; klimaat, polarisering, oorlog, zieke familieleden en de digitale toekomst. Daar maken we ons allemaal zorgen om, maar als individu heb je daar nagenoeg geen invloed op. Hierin je energie steken is je kostbare tijd verspillen zonder dat het je iets oplevert.
• In de middelste cirkel horen allerlei zaken en mensen thuis die je niet kan veranderen, maar wel mogelijk invloed op hebt om samen de koers te bepalen. Je kunt je ideeën delen, vragen stellen en over in gesprek gaan, maar er niet over besluiten. 
• De poort naar herstel ligt in de binnenste cirkel van invloed, waar je waarden en natuurlijke wijsheid liggen, wat voor jou in het leven echt belangrijk is. Vanuit deze plek ontstaat je bewuste gedrag, je besluiten, doelen en intrinsieke motivatie, beweging van binnenuit.

Marjo plaatst de dennenappels een voor een in de cirkels, en het plaatje voor actie wordt steeds duidelijker. We laten onze gezamenlijke creatie achter in het bos en ronden de sessie af met concrete afspraken.

Wat ligt in jouw cirkel van invloed?
Welke dennenappels heb jij verzameld uit dit blog? Wat plaats jij in de buitenste, middelste en binnenste cirkel? Waar zet jij je aandacht, energie en tijd in om van binnenuit in beweging te komen? Of je nu herstellende bent of ergere stress wilt voorkomen; je kunt deze ForestMind-oefening voor veel dingen toepassen om je focus helder te krijgen. Haal deze oefening hier gratis op en ga naar buiten, speel ermee, alleen of samen – of maak er zelfs een maandelijkse nieuwe gewoonte van voor jezelf.