Deze vraag houd mij al enige tijd bezig, als beoefenaar van de kleurenpsychologie in combinatie met mijn therapeutische en verpleegkundige achtergrond. Je kunt pijn een kleur geven i.p.v. een cijfer zoals veelvuldig gebruikt wordt in de zorg. Dat zal even wennen zijn. En de vraag is dan: kan de complementaire kleur uit de kleurenpsychologie verlichting brengen? Dat ga ik onderzoeken bij mijn patiënten in het ziekenhuis. Ik heb al wat in mijn omgeving rond gevraagd en ook mijzelf bevraagd. Daaruit komen al veelbelovende antwoorden.
Er is al veel geschreven over de invloed van kleur. In het verleden is er meermalen wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de invloed van kleur op je emoties, je stemming, maar ook op je gedrag en je prestaties, zelfs op je gedachten. Bewust of onbewust worden wij beïnvloed door kleur. Kleuren veroorzaken trillingen en zo hebben ze invloed op de trillingen of wel energie in je lichaam, eigenlijk net als geluid.
Bewuste kleurkeuzes in de zorg
Een paar duidelijke voorbeelden van het bewust inzetten van kleuren in de zorg.
- Rood prikkelt je zintuigen (denk maar aan bloed) en daarvan gaat je hartslag en bloeddruk omhoog. Je gezicht wordt daardoor beter doorbloed, dus roder. En je temperatuur gaat er eveneens van omhoog, waardoor je gaat transpireren.
- Groen in de operatiekamers, omdat dit een rustgevende kleur is. Daarvan gaan je bloeddruk en hartslag juist omlaag, waardoor je minder bloed verliest tijdens een operatie. En een andere reden is dat witte jassen onder de OK-lampen te veel weerkaatsen en de chirurgen als het ware verblind werden.
- Tegenwoordig overigens ook vaak blauw i.p.v. groen, omdat beide kleuren bloed absorberen (wat zoals je weet rood is). Daarmee wordt de aandacht niet afgeleid en ligt de focus op de te opereren patiënt. Een andere eigenschap van blauw is dat het de concentratie van de chirurg bevordert. Wat ertoe leidt dat er minder fouten worden gemaakt. Bovendien zou de chirurg ook creatiever/oplossingsgerichter zijn in een crisissituatie.
- De witte jas heeft natuurlijk ook zijn functie; wit staat voor onschuld, netheid en helderheid. Wit vermindert angst en geeft hoop voor de toekomst. Bovendien staat wit voor nieuwe mogelijkheden en onpartijdigheid of neutraliteit.
- Zo blijkt roze agressief en gewelddadig gedrag te verminderen. In de VS hebben ze experimenten gedaan bij de reclassering. Door kinderen die in hechtenis kwamen (i.v.m. psychoses en/of manische gedrag) in een kamer van 4 bij 8 meter te zetten. Deze ruimte was geheel in roze geverfd. Na 10-15 minuten stopten ze met schreeuwen en bonken, om na nog eens 10-15 minuten in slaap te vallen. Deze benadering van de kinderen staat in schril contrast met hoe het eerder werd gedaan; dan moesten de begeleiders regelmatig op de kinderen zitten om ze tot bedaren te brengen.
Persoonlijkheidstypen in kleur
Er zijn nog veel meer toepassingen van kleur in verband met psychologie en psychiatrie. Zo zijn kleuren gebruikt om mensen in persoonlijkheidstype in te delen, waarvan je hiernaast de blauwe, rode, gele en groene persoonlijkheidstypen in een eenvoudig schema ziet weergegeven.
Kun je uit deze persoonlijkheidstypes al iets opmaken over jezelf?
In het volgende nummer ‘Multicolours’ van Son Mieux is kleuren en muziek gecombineerd. Het effect op mij is fantastisch. Word jij net zo blij als ik? Ik kan niet blijven zitten als ik dit nummer hoor, ik moet in beweging komen. “I see all the colours in you” zingt de zanger van deze Nederlandse band. Zie jij je eigen kleuren? Zie je de kleuren van de ander of zie je in zwart-wit? Ik raad je aan de link aan te klikken en dit nummer op je favoriete speellijst te zetten.
Ik zie de kleuren in jou, voel je uitgenodigd als je meer wilt weten over jouw kleuren. De kleuren die je al draagt en de verloren gegane kleuren. Of de kleuren die je nog nooit hebt gedragen. Ze vertellen je van alles over jezelf, kunnen je vragen beantwoorden en je helpen met de volgende stap.
Coverfoto: Arek Socha
