Je lichaam voelt het al, ook als je stil blijft

Aan het einde van een gezellige avond gaan mijn gasten naar huis, ik loop mee naar de deur. Bij het aantrekken van de jassen ontstaat er nog een kort gesprekje waarin er plots een hele onaardige opmerking wordt uitgesproken door een vriendin. Het past naar mijn gevoel helemaal niet bij de avond, ik voel een stompje in mijn maag en mijn adem stokt even.  Ik schrik ervan en weet niet wat te zeggen. Kom zelfs niet op het idee om te vragen wat ze nu precies bedoelt.

Ze zwaait als ze mijn kleine voortuintje uitloopt en ik sluit ietwat verbouwereerd de deur. Terwijl ik de wijnglazen opruim, vraag ik me af wat er nu precies gebeurde, wat ze zei en vooral wat ze ermee bedoelde. In mijn lichaam voel ik spanning in mijn schouders en ongemak in mijn gedachten. Wat gebeurt er toch allemaal?

Wat er gebeurt in je lijf
“Het lichaam reageert eerder dan je hoofd.” Het is zo’n opmerking die achteloos wordt uitgesproken. Zelfs met een glimlach. Door iemand die ik goed ken. Iemand bij wie ik me veilig voel. Mijn lijf vangt iets op waar mijn hoofd nog geen woorden voor heeft. Maar het raakt me wel.

Wanneer iemand die dichtbij je staat iets zegt dat schuurt  (ook al is het ‘niet zo bedoeld’), registreert je lichaam dat razendsnel. Vaak sneller dan je kunt begrijpen waarom het je raakt. Het lichaam houdt zich in. Wat vaak volgt, is spanning: een gespannen kaak, opgetrokken schouders of een  harde buik. Alsof het lichaam zegt: ik hou me even groot.

Ook je stem kan verdwijnen. Je wilt misschien iets zeggen, maar er komen geen woorden. Er is druk op de keel, een brok, stilte. De keel is namelijk verbonden met expressie en grenzen. Als spreken onveilig voelt, sluit dit gebied zich automatisch, niet bewust.

Lichaamsbewustzijn: eerst voelen, dan pas iets doen
Lichaamsbewustzijn vraagt niet om meteen iets te zeggen of op te lossen. Het begint met opmerken. Wat voel ik  in mijn lichaam? Waar voel ik dat? Voelt het warm, koud, leeg  of gespannen? En wat gebeurt er met mijn adem? Door te voelen zonder oordeel, ontstaat er ruimte. Het zenuwstelsel hoeft niet meer alles vast te houden. Van daaruit kan later een keuze ontstaan: iets uitspreken, het laten rusten, of op een andere manier voor jezelf zorgen.

Aanraking als taal van troost
Wanneer woorden ontbreken, kan aanraking helpen. Een hand op je hart, een arm om jezelf heen. Of even je buik vasthouden en bewust ademen. Zonder oordeel. Zonder analyse. Zonder haast. Aanraking werkt rechtstreeks op het zenuwstelsel. Het geeft het lichaam het signaal dat het veilig is om te ontspannen. Soms is zelfaanraking genoeg, en soms is het helpend om een knuffel te vragen aan iemand die dichtbij je staat. Gewoon om nabijheid toe te laten. Om te ontvangen wat je lichaam nodig heeft.

Juist na momenten waarop je je hebt ingehouden, kan aanraking verzachten wat is vastgezet. Je lichaam verdient het om gehoord te worden.

Korte oefening
Heb je ook wel eens zo een situatie? Deze korte oefening kan je helpen om je lichaam te voelen en te laten weten dat je het hoort. 

• Leg één hand op je borst en één op je buik.
• Adem een paar keer rustig in en uit.
• Merk op wat er verandert, zonder iets te willen veranderen.

Wat die opmerking van die vriendin betreft, ik heb besloten om het te laten voor wat het is. Een gesprek daarover maakt het heel groot, dat is niet nodig. Ik spreek met mezelf af dat ik bij een herhaling wel even aangeef dat het me raakt. Dat voelt op dit moment goed voor mij, en mijn lichaam is er heel rustig onder.

In de massage-jaartraining is luisteren naar je lichaam een deel dat veel aandacht krijgt, een wezenlijk onderdeel naast het leren masseren.