Borstkanker is dichterbij dan je denkt

We kennen allemaal de cijfers: één op de zeven vrouwen in Nederland krijgt in haar leven de diagnose borstkanker. Jaarlijks krijgen ook ongeveer 150 mannen deze diagnose. In Nederland leven ruim 200.000 mensen met of na borstkanker (bronnen: www.kwf.nl en www.borstkanker.nl). Achter die cijfers zitten mensen. Vrouwen en mannen bij wie het leven ineens op zijn kop staat. Partners, kinderen, familieleden en vrienden die van dichtbij meemaken wat de diagnose met iemand doet. En die soms, net als ik destijds, geen idee hebben wat ze moeten doen. ‘Borstkanker is dichterbij dan je denkt’ is het thema dit jaar voor oktober, de landelijke borstkankermaand. 

De diagnose
Ik herinner me het moment waarop ze belde nog als de dag van gisteren. September 2019. De diagnose, het behandelplan, een paar weken later de operatie. De start van haar rollercoaster en mijn volledige bevriezing. Ik deed niks. Ik had geen idee waar ik goed aan deed. Al mijn woorden leken onzin. Niets voelde helpend of opbeurend.

We deelden lief en leed
Vanaf ons zesde jaar deelden we lief en leed. We groeiden samen op, woonden in dezelfde straat en maakten deel uit van elkaars leven. Uren op elkaars kamer om kattenplaatjes te verzamelen. Later werden ze vervangen door posters van George Michael, luisterden we muziek en fluisterden we over jongens en verliefdheid. Wekelijks gingen we naar dezelfde muziekschool. Zij voor viool-, ik voor saxofoonles. We namen tegelijkertijd rijlessen en slaagden op dezelfde warme, zomerse dag in 1995.

Daarna veranderde ons contact. Minder frequent, maar we verloren elkaar nooit uit het oog. De hoogte- en dieptepunten van ons leven deelden we en we steunden elkaar waar mogelijk.

Wat kon ik doen?
En toen ineens, vanuit het niets, dat ene alles veranderende telefoontje. Ik hoorde haar aan en bevroor volledig. Gedurende haar ziekteproces voelde ik me de grote afwezige. Regelmatig zweefden mijn vingers boven de toetsen om haar te bellen of te appen, maar in de meeste gevallen legde ik vertwijfeld mijn telefoon aan de kant. Wat moest ik zeggen? Wat kon ik doen?

Ondertussen bleef zij dapper
De omstandigheden tijdens de coronaperiode, de afstand tussen onze woonplaatsen en de uitdaging om mijn bedrijf staande te houden tijdens de lockdowns, maakten het contact niet gemakkelijker. Ondertussen bleef zij dapper. Alle focus op haar herstel en haar gezin. Toen de artsen haar loslieten, nam ze contact op. Ik kon haar adviseren en helpen met beugelloze beha’s, zachte bralettes en comfortabele tops uit het assortiment van mijn lingeriezaak.

Blijvende gevolgen na borstkanker
In die periode volgde ik ook scholingen voor borstweefseltherapie. Ik kreeg meer kennis over wat borstkanker, de behandelingen en het herstel met het lichaam kunnen doen. Ook leerde ik meer over de blijvende gevolgen die vrouwen na hun medische behandeling kunnen ervaren.  

Het vinden van een nieuw normaal 
Toen ze voor de tweede keer de diagnose borstkanker kreeg, was alles anders. Het contact bleef. Ze hield me op de hoogte van de zware behandelingen en kuren, de ziekenhuisbezoeken, de spanning en de onzekerheid. Na haar tweede behandeltraject gaf ik haar borstweefseltherapie en volgden de urenlange gesprekken over haar zoektocht naar een plek in de maatschappij. Over het vinden van een nieuw normaal, met ruimte voor voldoening en vrijheid.

Het lichaam voelt anders
Want wat gebeurt er eigenlijk als de behandelingen achter de rug zijn? De medische behandeling wordt afgesloten, terwijl het herstel en verwerking bij veel vrouwen op dat moment pas van start gaan. Het lichaam voelt anders, klachten blijven bestaan of er komen nieuwe bij. En de impact van alles wat iemand heeft meegemaakt, werkt soms nog lang door. Ook het hervinden van vertrouwen in je lichaam en het opnieuw vormgeven van je leven vragen tijd en aandacht.

Waar kun je terecht?
Juist in de periode na de behandelingen kunnen er nog veel vragen zijn:

• Hoe pak je je leven weer op?
• Waar kun je terecht met klachten, vermoeidheid of onzekerheid?
• Wie helpt je om de juiste ondersteuning te vinden? 

Podcast
In de podcast Zorgklank, aflevering S2E24 ‘Uit het ziekenhuis, maar niet uit beeld – het vaste aanspreekpunt oncologie’ vertellen professionals en ervaringsdeskundigen over het belang van een vast aanspreekpunt na de ziekenhuisbehandelingen. Ook de ervaringen van mensen die zelf kanker hebben gehad, komen aan bod. Het is een waardevolle aflevering voor iedereen die met kanker te maken krijgt, zelf of in de naaste omgeving. 

🎧 Luister hier naar de podcast met medewerking van mijn vriendin Liesbeth Schepers die haar ervaringen deelt en tips en adviezen geeft. 

Het is enorm belangrijk dat vrouwen niet alleen tijdens hun behandeltraject ondersteuning kunnen vinden, maar ook daarna. Vanuit de patiëntenraad oncologie zijn ervaringsdeskundigen betrokken die weten hoe het is om borstkanker te krijgen en wat je in die periode kunt tegenkomen. Zij kunnen vanuit hun eigen ervaring meedenken, herkenning bieden en helpen om de stem van patiënten een plek te geven.

Borstweefseltherapie
Wat veel vrouwen nog niet weten, is dat er ook na het medische traject ruimte is voor ondersteuning. Vanuit Terrapi in Zaltbommel ondersteun en begeleid ik vrouwen met lichaamsgerichte behandelingen, waaronder borstweefseltherapie en massage. Met aandacht voor het lichaam, voor eventuele klachten en voor wat iemand op dat moment nodig heeft. Niet om de medische zorg te vervangen, maar als aanvulling daarop, wanneer daar behoefte aan is.

Is Terrapi te ver weg? Op www.boobcare.nl vind je borstweefseltherapeuten door heel Nederland.  

Hoe kun je er zijn voor iemand die borstkanker krijgt?
Als een vriendin, zus of moeder de diagnose krijgt, wil je graag iets betekenen. Maar wat is helpend? Hoe bied je steun zonder de ander te overspoelen met goedbedoelde adviezen of vragen? En hoe blijf je aansluiten bij wat zij op dat moment nodig heeft? Ook daarin kun je je weg vinden. Door te luisteren, vragen te stellen en samen te ontdekken wat steunend is. Het vraagt geen perfecte woorden of grote gebaren, maar aandacht voor de ander en de bereidheid om te blijven afstemmen.