Belangrijke feiten en cijfers over gender

Vorige week was ik op een symposium over gender en identiteitsontwikkeling voor zorg- en hulpverlening. Er werken 1,3 miljoen mensen in de zorg en er waren zo’n 200 mensen; een mooi begin en tegelijk erbarmelijk weinig naar mijn mening. Brand Berghouwe, de voorzitter van Transgender Netwerk Nederland trapte af met een inleidend praatje waarin hij nog eens duidelijk uitleg gaf over de verschillende begrippen rond gender. Weet jij wat al die termen betekenen of ben je de weg kwijt?

Gender-incongruent
Laat ik beginnen met het woord genderdysforie te verwijderen uit je vocabulaire en daar gender-incongruent voor in de plaats geven, omdat het oude woord zou duiden op een ziekte en in de oude DSM staat. En een ziekte is het zeker niet.

Mannelijkheid en vrouwelijkheid
Volgens de dikke Van Dale is gender een ander woord voor geslacht, sekse, het geslacht waarvan iemand het gevoel heeft deel uit te maken. Nog even verder uitleg over gender en geslacht, dit heeft met elkaar te maken maar is zeker niet inwisselbaar. Gender gaat over veel meer, maar vooral over mannelijkheid en vrouwelijkheid, refererend aan karaktereigenschappen, gedrag en rol in de samenleving en de relatie tot elkaar.

Gender is cultuur bepaald
Gender is ook een sociaal construct, niet iets wat vaststaat, maar bepaald is door de normen en waarden van de maatschappij. Maar dit kan sterk verschillen. Zo is ‘mannelijk’ in Ierland maatschappelijk gezien anders dan ‘mannelijk’ in India. Met andere woorden: gender is cultuur bepaald.

Genderidentiteit
Zo gaat genderidentiteit over wie je bent, op basis van je eigen gevoel, hoe jij je gender ervaart – als in mannelijk, vrouwelijk of non-binair (is geen van beide).

Genderexpressie
Genderexpressie is dat wat de buitenwereld van je te zien krijgt met betrekking tot je gender, ofwel: hoe laat jij jouw genderbeleving naar buiten zien. Is jouw haar, kleding en gedrag meer mannelijk, vrouwelijk of androgyn (zeg maar ertussenin)? David Bowie had in zijn jonge jaren een androgyn uiterlijk.

Seksualiteit
Seksualiteit gaat over de seksuele aantrekkingskracht die je kunt hebben voor mensen van hetzelfde gender (homoseksueel) van het andere gender (heteroseksueel), van beide (biseksueel) of misschien tot helemaal niemand (aseksueel).

Queer
En queer is simpel gezegd de algemene term voor alles wat niet in het hokje ‘normaal’ past, zeg maar.

Cisgender
Cisgender is iemand bij wie de genderidentiteit overeenkomt met het geslacht dat is gekregen of  vastgesteld bij geboorte. Jazeker, gekregen kan ook, ken je het begrip intersekse?

Intersekse
Dat is iemand geboren met biologische geslachtskenmerken die noch 100% mannelijk noch 100% vrouwelijk zijn. Dit kan betrekking hebben op de genitaliën, chromosomen of hormonen. In de meeste gevallen bepaalden ouders en arts het geslacht van deze kinderen.

Wat is een Ally?
Ik heb ook gelezen hoe ik in de LHBTQ+ gemeenschap wordt genoemd, namelijk een Ally; iemand die zelf niet tot de gemeenschap behoord, maar actief opkomt om gelijke rechten te bevorderen in de LHBTQ+ gemeenschap. Mijn vraag aan jou: ben jij ook een Ally? Of wil je er een worden?

Wat kun je dan doen? 4 Tips

  1. Beginnen met het niet willen begrijpen van gender-incongruentie, maar aannemen dat het zo is. Je hoeft het niet te begrijpen om respect te tonen. Leven en laten leven. Deze mensen willen niet anders zijn, maar juist eindelijk zichzelf zijn. En dat wil jij toch ook?
  2. Je kunt vragen (wanneer je het niet weet) hoe iemand wil worden aangesproken, als je twijfelt. En niet meer naar zijn/haar oude naam vragen als je weet dat iemand een transgender persoon is. Zo heb ik in mijn handtekening mijn voornaamwoorden benoemd zij/haar. Dat is een LHBTQ+ vriendelijk gebaar.
  3. Of plaats een regenboogje op je website.
  4. Gebruik geen woorden als ‘ombouwen’ of ‘verkleden’.

Het zijn kleine stapjes om hen te laten weten dat zij mogen zijn wie ze zijn.

Hieronder een rijtje cijfers en percentages uit onderzoeken:

  • 6 tot 12 personen op 200 mensen zijn gender-incongruent, of twijfelen eraan
  • 1 op de 20 volwassenen is LHB
  • 42% is slachtoffer van psychisch en/of lichamelijk geweld achter de voordeur; met name kinderen, worden ook gewoon het huis uitgezet
  • 60% van de transmensen voelt zich wel eens onveilig
  • 12% wordt lastig gevallen of bedreigd op het internet
  • 10% is zorg-vermijder, uit angst belachelijk te  worden gemaakt, niet serieus te worden genomen of als freak te worden behandeld; en überhaupt twijfelen of ze wel ze zelfde zorg krijgen als cismensen
  • 25% van alle scholieren vindt dat je er open over kunt zijn
  • 42% die er open over zijn hebben te maken met verbaal en/of fysiek geweld
  • bij jongeren met autisme is er een hogere prevalentie voor gender problematiek
  • 2 op de 3 jongeren met gender-incongruentie overweegt suïcide
  • de wachtlijst voor start van een transitie op dit moment 2 jaar is, en dan moet het psychologisch onderzoek nog beginnen
  • 27% zegt niet zeker te weten of de vriendschap in stand kan blijven als blijkt dat hun beste vriend(in) transpersoon is, en zijn/haar lichaam wil aanpassen aan het gewenste geslacht
  • 20% zegt dat er iets mis is met mensen die niet duidelijk man of vrouw zijn
  • 57% staat positief tegenover transgender personen

Neem contact met mij op
Mocht je zelf twijfels hebben, of een kind hebben met twijfels? Wil je weten waar je terecht kunt of eens sparren als ouder? Wil je weten hoe het voor mij is (geweest) als ouder? Neem contact met mij op. Ik heb een luisterend oor en deel mijn ervaring open met jou.

2 thoughts on “Belangrijke feiten en cijfers over gender”
  1. Jeetje wat een ’typeringen’. Alleen dat hokje voelt al naar voor me.. Maar het geeft erkenning wellicht. Voor mij staat het mens zijn voorop. En is in die zin weer iedereen gelijk en toch uniek. Dank voor het licht wat je hierop schijnt.

    1. Jellie, ook zij zouden liever niet in hokjes worden gestopt. Helaas gebeurt dit nog steeds te vaak. Fijn dat ik verheldering heb gebracht, dat was het idee achter mijn blig.🙏🏻

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

%d bloggers liken dit: