AI als schrijfmaatje – Zo behoud je jouw unieke stem

Ik kom het dagelijks tegen: blogs en LinkedIn-berichten die volledig door AI zijn geschreven. Zelfs manuscripten! De tekst is grammaticaal volkomen correct, de opbouw is logisch, maar het voelt… doods. Sterker nog: ik herken de handtekening van ChatGPT al van verre. Zonde, want daarmee verdwijnt precies datgene wat jouw werk waardevol maakt: jouw authentieke tone of voice, je eigen perspectief en de persoonlijke kwetsbaarheid die de lezers raakt.

Moeten we AI dan maar afzweren? Een jaar geleden kon ik nog geen overtuigend antwoord geven op deze vraag, omdat ik vooral heel veel weerstand voelde. Mijn schrijf- en taalzenuwen hadden het er moeilijk mee. Maar inmiddels ervaar ik AI als een prettige assistent, een soort VA (Virtual Assistant).

Je moet alleen wel goed opletten, het is net als met een kettingzaag: als je niet weet hoe je ‘m vasthoudt, hak je meer kapot dan je lief is. Daarom neem ik je in dit blog mee naar mijn eigen inzichten en ervaringen, hoe je AI wél goed kunt inzetten bij het schrijven, hoe je die vervelende robot-taal eruit filtert en welk systeem je waarvoor gebruikt.

Herken jij de standaard AI-taal?
Laten we eerlijk zijn: vrijwel iedereen gebruikt inmiddels weleens AI. Ook bloggers, schrijvers en auteurs. Om te sparren, een structuur op te zetten of de taalfoutjes eruit te vissen. Maar AI heeft vaste gewoontes, en als je niet oplet, sluipen die gewoontes zo jouw eigen tekst binnen.

Iedere AI-bot heeft zijn eigen tics:

• ChatGPT is dol op ontkennende vergelijkingen (Het is niet zomaar een…, Niet te verwarren met…), gebruikt te pas en te onpas streepjes, houdt van staccato-zinnen en het woord herinneren.
• Gemini houdt erg van het woord misschien, gebruikt vaak dubbele punten en bedenkt veel te lange en saaie titels (voor blogs en hoofdstukken).
• Claude is heel precies, zal nooit onzinnig ouwehoeren, maar is niet vriendelijk. Dat laatste vind ik jammer, want ik heb graag de illusie dat AI mijn persoonlijke VA is, maar mijn man is verknocht aan Claude. Voor hem geen onzinnige informatie.

Als je deze clichés klakkeloos overneemt, raak je volledig afgedwaald van jouw eigen schrijfstem. Je tekst verandert in een clichématige, oninteressante woordenbrei. En dan haken je lezers af.

Wie is wie in AI-land?
Voordat we duiken in hoe je AI inzet, is het handig om te weten wie al die digitale helpers eigenlijk hebben gebouwd en waarin ze uitblinken. Want niet elk systeem is hetzelfde!

Naast deze drie bekende reuzen zijn er nog tal van andere systemen, zoals Perplexity (geweldig voor feitelijk zoekwerk met bronvermelding) of Midjourney (voor het genereren van beelden). Maar als het op tekst aankomt, vormen deze drie de grote spelers.

Gebruik de juiste tool voor de juiste klus
Het slimste wat je kunt doen is om de juiste tool voor de juiste klus te gebruiken. Laat Claude je technische instellingen van je website en/of emailmarketingsysteem checken, gebruik ChatGPT voor je marketing en aanbod, en betrek Gemini (of mij – jouw persoonlijke schrijfcoach en redacteur!) erbij wanneer je de mooiste zinnen wilt smeden voor je boek, blog of website. En social mediaberichten? Typ die lekker zelf.

Zo zet je AI in zónder je ziel te verliezen
Hoe zorg je er nu voor dat je wel profiteert van de snelheid van AI, maar de lezer blijft boeien met jouw authentieke stem? Volg dit stappenplan:

1. Gebruik AI als sparringpartner, niet als auteur
Laat AI nooit een compleet hoofdstuk uit de grond stampen. Het resultaat is altijd generiek. Vraag liever om feedback: Hier is mijn alinea. Wat vind je van de spanningsboog? Of: Geef me drie alternatieve invalshoeken voor deze alinea. De pen blijft in jouw hand; AI reikt alleen de gereedschappen aan.

2. Voeg jouw eigen anekdotes en menselijk falen toe
AI is geprogrammeerd om perfect, glad en foutloos te zijn. Een tekst die volledig door AI is geschreven, mist daardoor vaak karakter. Echte mensen maken fouten, hebben twijfels, vertellen over hun eigen blunders of hebben eigenaardigheden. Voeg daarom altijd persoonlijke anekdotes toe, informatie die alleen jij kunt weten. Geen enkel algoritme kan jouw levenservaring nabootsen.

3. Schrap de robot-taal
Heb je toch een stukje tekst gegenereerd of herschreven met hulp van AI? Pak dan je rode pen en let extra goed op de volgende woorden en constructies:

• Haal overbodige overgangszinnen weg (In het landschap van…, Het is van cruciaal belang dat…).
• Schrap de clichés en vaste AI-tussenkopjes.
• Zet de ontkennende zinnen (met het woord niet) zo veel mogelijk om naar actieve zinnen.
• Let goed op herhaling van woorden (zes keer hetzelfde woord in één alinea leest ontzettend hinderlijk).
• Lees je tekst hardop voor. Altijd! Dan hoor je over welke zinnen je struikelt en wat gewoon niet jouw woordkeuze is.

Houd AI in toom
AI is een fantastische collega die nooit moe is, altijd klaarstaat en bergen werk kan verzetten. Maar het blijft een assistent. Laat hem nooit zijn eigen gang gaan, je hebt hem heel kritisch te briefen (prompten) en te controleren. De ziel van jouw boek, de emotie in je blog en de unieke autoriteit van jouw persoonlijke stem komen ergens anders vandaan: uit jou.

Durf AI te gebruiken om slimmer, sneller en creatiever te werken, maar bewaak je eigen authenticiteit als je grootste goed. Want dat is waarom jouw lezers jou blijven lezen.

Twijfel je of er stiekem een robot door jouw tekst is gegaan? 
Geen zorgen, ik ben van vlees, bloed en heb een flinke dosis schrijf- en redigeerervaring. Geen algoritmes of staccatoteksten, maar eerlijke, menselijke feedback op jouw manuscript of blogs.

Jouw persoonlijke schrijfcoach en redacteur
Wil jij jouw unieke stem herontdekken? Laat mij jouw tekst of manuscript redigeren. Plan een vrijblijvende videocall in. Met echte koffie, échte aandacht, 0% AI.