‘Ontmoet mensen waar zij zijn’; dit citaat leerde ik ooit van collega Jessica, van wie ik vond dat zij een meesteres was in het aansluiten bij gesprekspartners. Ze liet net genoeg van zichzelf zien om zelf aangehaakt te blijven en als gesprekspartner daagde ze je uit om ook iets van jezelf te laten zien. Zo had je een gezamenlijk vertrekpunt om op voort te bouwen. Verbindend leiderschap is nog vaak een uitdaging. Het betekent zoeken, voelen, observeren, vragen stellen, afstemmen; twee stappen vooruit, één stap achteruit. De leidinggevende verbindt zich aan de medewerker en samen zetten ze de stappen richting het gezamenlijk doel.
Dit doel, het wat staat vast, daarover mag geen verwarring bestaan; over het hoe kunnen ze nog wel een robbertje vechten. Daarvoor moeten ze wel in dezelfde arena staan. Kortom, ze moeten elkaar ontmoeten waar ze zijn.
Het gezamenlijke vertrekpunt
Jaren later gebruik ik haar citaat nog geregeld in leiderschapscoaching. Met name jonge leidinggevenden slaan nog wel eens door in het ofwel zichzelf vooraan plaatsen in leiderschap waardoor ze de aansluiting met de medewerker missen, ofwel ze verzanden in het wel en wee van de medewerker waardoor ze de aansluiting met het doel missen. Kortom, de common ground, het gezamenlijke vertrekpunt, mist dan. Het gevolg is dat er aan beide kanten hard wordt geroeid, maar ze komen niet vooruit.
Maak gebruik van wat er is
Om aan slagkracht te winnen, is het zaak dat de leidinggevende de medewerker ontmoet waar hij/zij zit. Het hebben van een gezamenlijk vertrekpunt is belangrijk in verbindend leiderschap. Ik leerde het principe van collega Jessica en zie het ook terug in de recente ontwikkelingen rondom onze stichting.
Onderwijs voor kinderen in Sri Lanka
MM Foundation is een stichting die zich inzet voor onderwijs aan kinderen in gebieden waar dat niet zo vanzelfsprekend is als in Nederland. Ons focusgebied is momenteel Sri Lanka. Na jaren van wederopbouw, na een bloedige burgeroorlog, is onderwijs nu het laaghangend fruit. De basisbehoeftes – bed, bad, brood – zijn gerealiseerd. Via onderwijs wordt de maatschappij nu doorontwikkeld. Ons motto is: begin geen nieuw schooltje, maar maak gebruik van wat er is.
Ze zijn gestart vanuit de community gedachte
Op zoek naar het hoe als het wat duidelijk is, vanuit een gelijk vertrekpunt en in verbinding met elkaar, zit ook in de nieuwe missie van MM Foundation. Na twee schooltjes in het Oosten van Sri Lanka is het nu tijd voor een nieuwe ontwikkeling in het Noorden van Sri Lanka. MM Pre-school I en II zijn volledig geïntegreerd in de lokale gemeenschap; ze zijn gestart vanuit de community gedachte. Basisvoorzieningen waren aanwezig en daarop vonden de lokale gemeenschap en MM Foundation common ground om samen verder te ontwikkelen.
Met de allerbeste westerse intentie
Ook het nieuwe project staat centraal in de community gedachte. Als nietsvermoedende NGO zou je zomaar kunnen denken: plaats een gebouwtje, neem een lokale leraar aan en laat alle kinderen toe uit de regio. Dat kan, maar dat initiatief gaat het niet halen. Het past niet in de lokale maatschappij van Sri Lanka zoals die nu is; er geen bedding voor een dergelijk initiatief. Als westerse NGO kan je jaarlijks geld doneren, maar van echte ontwikkeling van de regio is geen sprake. Hoe dan wel als het wat nog steeds een sterke lokale gemeenschap blijft?
Ontmoet de lokale gemeenschap
Waar is behoefte aan? Minder kwantiteit, meer kwaliteit? En wat is passend bij de huidige tijd en omstandigheden? Maak de balans maar op:
- Sri Lankese gezinnen hebben altijd een tv, niet altijd een toilet
- Veel gezinnen wonen in rurale gebieden
- Het gros van de Sri Lankesen spreekt geen Engels
- Covid-19 woedt ook nog steeds in Sri Lanka
- De regering heeft met name aandacht voor milieu en mensenrechten
- Er is een sterke internationale afhankelijkheid van en diepe binding met de natuur
Vergeet dat idyllische klaslokaaltje onder de bananenbomen
Hoewel MM Pre-school ooit wel zo is gestart; vergeet voor nu het idyllische klaslokaaltje met gekleurde stoeltjes en snoezige kinderen met een lieve moeder voor de klas. Daarmee gaan we het niet redden in het Sri Lanka van nu.
Ontmoet mensen waar zij zijn, dus ontmoet de lokale gemeenschap van Sri Lanka door in te zoomen op de behoefte aan Engels onderwijs, afstandsonderwijs met smartboards en pendrives, environmental education and innovation.
Ontmoet mensen waar zij zijn, dat geldt voor mij in mijn werk als coach en dat geldt ook voor mijn rol als voorzitter van MM Foundation. Jessica, dank je wel voor dit inzicht.
