Vorige week schreef ik over mijn bibliotheken-onderzoek. Hoe ik honderden artikelen heb uitgeplozen en zo mijn eigen favorieten-lijstjes heb kunnen samenstellen. We beginnen gewoon in Nederland, bij de A van Almere. Het leuke is dat ik veel bibliotheken uit dit lijstje zelf heb mogen opsnuiven. Ik wens je veel inspiratieplezier!
De nieuwe bibliotheek, Almere
De nieuwe bibliotheek in Almere (2010) is als een warenhuis met mooie meubelen, een bijzondere inrichting, studieruimtes en werkplekken, een nieuwscafé, een theater- en filmzaal én een bijpassende boekencollectie. En dit vind je ook nog eens allemaal in een architectonisch bijzonder gebouw, ontworpen door Meijer & van Schooten. Mooi hè, het golvende ontwerp van de boekenkasten?
Het Eemhuis, Amersfoort
Bibliotheek het Eemhuis in Amersfoort werd in 2014 geopend. Bij binnenkomst valt meteen de open ruimte met terrassen en werkplekken op. Een heel strak ontwerp. Ik ben er nog niet geweest, maar heb begrepen dat het gebouw aan de buitenkant ook zeer opvallend is, met 24.000 kleine en grote bollen op de gevel die voor een schitterend effect zorgen. Die bollen verwijzen naar het schild van drakendoder Sint Joris, de beschermheilige van Amersfoort. Daar is goed over nagedacht door de architect!
OBA, Amsterdam
Natuurlijk heeft onze hoofdstad de grootste openbare bibliotheek van Nederland. Gelegen op het Oosterdokseiland beslaat de OBA maar liefst 28.000 vierkante meter. Een heerlijke plek aan het water en in dit boekenwalhalla is het zeer aangenaam studeren of werken, is mijn ervaring.
Cuypersbibliotheek Amsterdam
Hier treffen we een stuk cultuurgeschiedenis, want de Cuypersbibliotheek in het Rijksmuseum is de grootste en oudste kunsthistorische bibliotheek van Nederland. Via een gietijzeren wenteltrap heb je toegang tot vier galerijen. En het leuke is, als je onderzoek wil doen naar de collecties van het Rijksmuseum dan mag je er gewoon in om te studeren. Toch een keer proberen, want deze bieb is een ware cultuurschat waar mijn fantasie er met mij vandoor zal gaan, dat weet ik zeker.
TU Delft
De bibliotheek van de TU Delft valt op door een eigenaardige piek op het grasdak, die doorloopt in het gebouw. Het hele gebouw is zeer duurzaam/milieuvriendelijk, met natuurlijke koeling en energiezuinige verwarming. Binnen zijn de boeken uitgestald in een immense boekenkast, die zich uitstrekt van de begane grond tot aan het plafond van de vierde verdieping. De eerste keer dat ik hier kwam (in 1998) liep ik met open mond rond vanwege de hypermoderne architectuur. Wat vernieuwend was dat!
De Handelingenkamer, Den Haag
Deze bibliotheek op het Binnenhof in Den Haag is geen openbare bibliotheek, maar een ruimte waar alles wordt bewaard wat in de Eerste en Tweede kamer gezegd is. Het is gebouwd in neo-Hollandse renaissancestijl met Chinese invloeden. Vooral de rode spiraaltrap, de balustrades en het glas-in-lood dak vallen op. De Handelingenkamer is helaas (maar begrijpelijk) alleen te bezoeken tijdens Open Monumenten Dag (altijd half september, dus even aan denken dit jaar).
School 7, Den Helder
De bibliotheek School 7 zit in een 100 jaar oud schoolgebouw in het centrum van Den Helder. Bij de verbouwing in 2016 is een groot deel van het oude monumentale gebouw intact gebleven. De School 7 bieb wordt ook wel ‘de huiskamer van Den Helder’ genoemd. In mijn literatuuronderzoek ontdek ik dat bibliotheek School 7 al een keer is uitgeroepen tot beste van de wereld en beste van Nederland. Jammer dat Den Helder in zo’n uithoek ligt, waardoor ik er nooit kom, maar deze bieb staat zeer zeker op mijn nog-te-bezoeken-wensenlijstje.
Forum, Groningen
Het Groninger Forum (2019) is een gebouw aan de Grote Markt in Groningen, een multifunctionele ontmoetingsplek met bijvoorbeeld ook een restaurant en bioscoop. Het gebouw telt 17.000 m2 verdeeld over tien verdiepingen en is ontworpen door NL Architects. Kinderen kunnen terecht in Wonderland, twee verdiepingen met boeken, spelletjes en leuke doe-activiteiten. Jammergenoeg stond dit gebouw er nog niet toen ik dertig jaar geleden verkering had met een Groningse student en er dus ieder weekend was. Maar ook deze bieb staat natuurlijk op mijn wensenlijstje. Leuk om te combineren met een dagje cultuur in Groningen.
Korenbeurs, Schiedam
In de prachtige monumentale Korenbeurs is de hoofdvestiging van de bibliotheek Schiedam gevestigd. De voormalige koopmansbeurs uit 1792 werd gebouwd onder leiding van Jan Giudici, een Italiaanse architect die in Nederland woonde. Vooral het schitterende atrium met binnentuin is een bezoekje waard. “Als je een tuin hebt in je bibliotheek, dan zal het je aan niets ontbreken” (Cicero, 106 – 42 v Chr). Deze spreuk hangt in de bibliotheek van Schiedam. Dit is mijn favoriete lees-, schrijf- en werkplek als ik in Rotterdam ben. Het ligt slechts een paar kilometer van mijn huis.
De Boekenberg, Spijkenisse
Het duurde maar liefst tien jaar voordat De Boekenberg klaar was voor gebruik (2012). Het resultaat: een gigantisch glazen gebouw met bibliotheek, wat daadwerkelijk lijkt op een boekenberg. De architect wilde iets meer neerzetten dan alleen een gebouw, met De Boekenberg wilde hij de inwoners van Spijkenisse verleiden om meer te lezen, kennis op te doen én te delen. Dat is hem goed gelukt. Toen deze bieb net was geopend, ben ik er speciaal voor naar Spijkenisse gereden. En inderdaad is het een architectonisch hoogstandje. Niet voor niets staat De Boekenberg ook in alle Europese lijstjes van mooiste bibliotheken.
Bibliotheek Neude, Utrecht
Iedere Utrechter kent het oude postkantoor op de Neude. Daar is na een grondige verbouwing (2020) – in dit rijksmonument uit 1924 – de bibliotheek gevestigd. De collectie telt in totaal 163.000 boeken en 3.000 tijdschriften, uitgestald in bijna 1000 boekenkasten. In de bibliotheek bevinden zich ook een filmzaal, theater, collegezaal, podiumzaal, tribune, voorleeskamer, atelier, laboratorium en het stadsstudiehuis. Een jaar na de opening deden mijn moeder, zus en ik een dagje Utrecht langs memory lane voor mijn moeders 85e verjaardag. Haar roots liggen in Utrecht en ook zij was vol verbazing over de nieuwe bestemming van het postkantoor uit haar jeugd. Deze bibliotheek vind ik echt geweldig!
Universiteitsbibliotheek Utrecht
Als je toch in Utrecht bent… Op 7 minuten wandelen ligt aan Drift 27 de universiteitsbibliotheek in het hart van de stad. De mooie UB zit in het vroegere paleis van koning Lodewijk Napoleon uit 1807. Dat is toch magisch? In dit statige, stijlvolle gebouw kwam al in 1820 de bibliotheek van de Universiteit Utrecht. Je ziet de grandeur van het paleis – met een 30 meter lange Grande Galerie met balzaal, twee salons en een hofkapel – duidelijk terug. Deze bibliotheek ademt geschiedenis. Ik houd hier zo van!
LocHal, Tilburg
De voormalige locomotiefhal in Tilburg is in 2019 getransformeerd naar een unieke, hypermoderne, multifunctionele stadsbibliotheek. Het gebouw herbergt een nieuw soort hybride bibliotheek; bezoekers kunnen er niet alleen boeken, andere media en wisselende collecties bekijken en lenen, het gebouw stimuleert ook de gezamenlijke productie van nieuwe informatie. Dit gebeurt in zogenaamde ‘lab-kamers’, thema-ruimtes die verspreid over het gebouw nieuwe verbindingen leggen met de vaste collectie. Hier moet ik echt binnenkort heen als ik weer in Noord-Brabant ben, ik kan mijn nieuwsgierigheid nauwelijks bedwingen.
DePetrus, Vught
DePetrus laat maar weer eens zien dat boeken en kerken toch wel erg goed samengaan, zo blijkt in dit imponerende 19e-eeuwse kerkgebouw. De bibliotheek biedt een uitgebreide en gevarieerde collectie lees-, reis-, kook-, studie- en stripboeken. In DePetrus kun je ook terecht voor dagverse kranten en tijdschriften, gratis internet, vele activiteiten en er zijn prettige werkplekken. Toch maar eens een werkdagje plannen in Vught, want ook deze bieb kom ik in alle Europese lijstjes van mooiste bibliotheken tegen.
Boekenstad Zutphen
Zutphen kent een lange geschiedenis als het gaat om het gedrukte woord. De stad herbergt al, vanaf het eerste boek dat in Zutphen gedrukt werd in 1518, diverse drukkerijen, uitgeverijen en boekbinderijen en aan de Veluwse beken stonden eeuwenlang papiermolens die uitgroeiden tot grote papier- en kartonfabrieken. Al in de vijftiende eeuw werden er in Zutphense kloosters boeken geschreven waarin nieuwe ideeën over een leven in navolging van Christus werden verspreid. De uitvinding van de boekdrukkunst was een ware revolutie: kennis en propaganda konden nu in grote oplagen worden verspreid. De eerste uitgevers werden in de zestiende en zeventiende eeuw in Zutphen actief, de bekendste is ongetwijfeld Thieme. Deze ontwikkeling werd het begin van Zutphen als stad van uitgeverijen, drukkerijen, binderijen: Zutphen boekenstad. Het was in de 19e en 20ste eeuw een van de grootste bedrijfstakken van Zutphen en nog altijd speelt de boekindustrie een rol van betekenis. En dorpen als Loenen en Eerbeek bloeiden op als papierproducenten.
Bibliotheek Zutphen
Wanneer je deze mooie boekenstad gaat verkennen, breng dan zeker een bezoek aan de bibliotheek in de Broederenkerk. Deze 14e-eeuwse kloosterkerk behoorde tot de Orde der Dominicanen. Sinds 1983 is hier openbare bibliotheek gehuisvest. Echt een hele bijzondere ambiance.
De Librije, Zutphen
En als je toch in Zutphen bent, dan wil je natuurlijk De Librije bezoeken. Niet om je hedendaagse boeken te lenen, maar om een uniek stukje bibliotheekgeschiedenis op te snuiven. De Librije is gebouwd in 1564, naar het model van de boekzalen van twee Zutphense middeleeuwse kloosters. Dertig jaar heeft de Librije als openbare leeszaal gefunctioneerd. Voor predikanten en raadsleden was het een particuliere bibliotheek in de 17e en 18e eeuw. Omdat er regelmatig boeken verdwenen, werd al snel besloten de boeken aan de ketting te leggen, het werd een ‘kettingbibliotheek’. Aan het eind van de 19e eeuw werd zij herontdekt als een monument van wetenschap en geschiedenis.
Inspirerende werkplekken
Ik kan het je van harte aanbevelen om regelmatig in een van deze bibliotheken te gaan werken of studeren. Het inspireert enorm en in de meeste bibliotheken heb je tegenwoordig een gezellig café, dus met een latte macchiato schrijven in de rustige ambiance van de bieb… wat wil een mens nog meer?
Bronnen: wandel.nl, myhappykitchen.nl, linda.nl, hln.be, meerlezen.nl, ilibrariana.wordpress.com, mustreads.nl, tripadvisor.nl, zin.nl, erfgoedbekeken.nl, travelvalley.nl, erfgoedcentrumzutphen.nl, ontdekzutphen.nl
3 reacties
Heel gaaf al dezer bibliotheken, ik ga er zeker nog een paar
op mijn lijstje zetten om te bezoeken. Dank voor het delen!
Graag gedaan Sandra. Ik heb er ook nog veel te bezoeken hoor, zo leuk om dagjes uit van te maken.
Inderdaad een aantal prachtige bibliotheken. Het leuke is dat ik de bibliotheek op de Neude in Utrecht nog ken als postkantoor. In dir tijd was dat een heel bijzondere plek die je je nu niet meer kunt voorstellen omdat postkantoren zoals torn niet meer bestaan. Het is fantastisch dat ze het getransformeerd hebben tot een heel bijzondere bibliotheek.