De mooiste boeken die ik afgelopen jaar heb gelezen

Al het blauw van de hemel – Mélissa Da Costa
Tjonge, wat heb ik een tranen gelaten tijdens het lezen van dit boek. Het is een dikke pil, maar ik had hem in één week uit. Ik kon dit boek niet wegleggen, stond ermee op en ging ermee naar bed. Fantastisch goed verhaal en even zo fantastisch geschreven. Het gaat over een jongeman, Emile, bij wie jong-alzheimer is gediagnosticeerd. Ondanks het medeleven van zijn ouders, zus en beste vriend – die willen dat hij de medische molen ingaat – besluit hij iets anders. Hij wil een laatste reis maken en daar ontzettend bewust van genieten, op avontuur. Stiekem koopt hij een camper en plaatst een advertentie voor een reisgenoot. Hij ontvangt een antwoord van Joanne, een mysterieuze, vreemde jonge vrouw. Het is de start van een adembenemende mooie roadtrip naar de Franse Pyreneeën en je volgt het schrijnende verloop van zijn ziekte. Dit boek gaat ondanks zijn aftakelende geheugen echt over de liefde, over vriendschap, avontuur en leven!

De vijand van mijn vader – Almudena Grandes
Als Spanjeliefhebber lees ik veel over de Spaanse Burgeroorlog om de trauma’s uit het verleden en de politieke geschiedenis van mijn nieuwe thuisland beter te begrijpen. Je leest dit boek door de ogen van de 11-jarige Nino, zoon van een Guardia Civil die met zijn ouders en zusjes in de kazerne woont van ene klein bergdorpje nabij Jaén. Het speelt zich af vlak na de Burgeroorlog waar iedereen elkaar in het dorp kent, maar de verstandhoudingen totaal ontwricht zijn. Het regime van Franco neemt maatregelen om het leven van de ‘rooien’ steeds meer te beperken. In deze omstandigheden groeit Nino op waarbij hij door veel klasgenoten en dorpsbewoners met de nek wordt aangekeken doordat hij de zoon is van een Guardia Civil. In de bergen zijn verzetstrijders actief die af en toe een politieke moord en overvallen plegen en anderszins de brave Franco-aanhangers het leven zuur maken. Het feit dat de vader van Nino erop uit moet om de verzetstrijders te pakken te krijgen, leidt binnen het gezin tot grote spanning. Nino maakt op een gegeven moment kennis met Pepe el Portugués, een jongvolwassen man die alleen woont in een hutje in het buitengebied. Pepe en Nino hebben gezamenlijke interesses en worden vrienden. Nino ontdekt steeds meer over de geschiedenis van zijn ouders en interesseert zich in de visie van de Franco-tegenhangers. Door de vele Spaanse namen en bijnamen van bijna alle dorpsbewoners, hierin is de auteur zeer gedetailleerd, is het soms best complex om te lezen; je hebt je koppie erbij te houden en vooral dóór te lezen, dan word je echt het verhaal ingezogen. Aan het slot volgt een ontknoping, waarbij mensen, waarvan men dit nooit had gedacht, infiltranten van de tegenpartij blijken te zijn.

De verloren kinderen – Diney Costeloe
Dit ontroerende verhaal speelt zich af in Engeland, in 1948. Rita en Rosie Stevens zijn pas negen en vijf jaar oud als hun moeder Mavis, een oorlogsweduwe, zwanger raakt van de gewelddadige Jimmy Randall. Hij stelt haar voor de keuze: als zij wil trouwen om hun zoon te erkennen moet ze haar dochters opgeven. Mavis tekent de papieren van het weeshuis waar Jimmy de kinderen naartoe wil sturen zonder te beseffen dat ze daarmee al haar ouderlijke rechten overdraagt. Gelukkig is hun oma alert en zij doet er alles aan om haar kleindochters terug te krijgen. Toch kan zij niet voorkomen dat een groep kinderen uit het weeshuis in het geheim naar Australië wordt verscheept. Het is een harten brekend, schrijnend verhaal dat je in één ruk uitleest terwijl de tranen over je wangen biggelen. Althans, dat gebeurde bij mij. Weer zo’n boek dat je vastgrijpt en niet meer loslaat.

De vergeten vrouwen – Kristin Hannah
Wanneer de twintigjarige verpleegster Frances (Frankie genoemd) McGrath de onverwachte woorden ‘ook vrouwen kunnen helden zijn’ hoort, gaat er een wereld voor haar open. Ze is opgegroeid op een idyllisch eiland voor de kust van Californië, onder de vleugels van haar rijke, conservatieve ouders. Haar toekomst is al uitgestippeld: de verpleegkunde opleiding afmaken, trouwen en in haar moeders voetsporen treden als de perfecte vrouw des huizes. Maar het is 1965 en de wereld is aan het veranderen. Wanneer haar broer, met wie ze zeer close is, vertrekt om te vechten in Vietnam, besluit ze zich aan te melden als verpleegkundige in het leger. De jonge Frankie is onvoorbereid op de chaos die ze aantreft in Vietnam. En niet alleen dat, ook haar uiteindelijke terugkeer naar Amerika, dat verscheurd is door de oorlog en protesten, valt zwaarder dan ze ooit had kunnen denken. Ze wordt door niemand serieus genomen en kan nergens met haar oorlogstrauma heen, want ‘er waren geen vrouwen in Vietnam’, wordt er gezegd. Frankie gaat op zoek naar erkenning (vooral van haar vader) en is diep in de rouw. Toch weten haar vriendinnen (collega’s uit Vietnam) haar te overtuigen om ook in Amerika te strijden voor de vrouwenrechten. Wat een heerlijke feministische roman is dit, met sterke vrouwen in de hoofdrol. Ik hem ‘m meteen uitgeleend aan mijn feministische moeder van 88 jaar.

De dochters van de kapitein – María Dueñas
María Dueñas is een van mijn favoriete schrijfsters, ik verslind al haar boeken. Dit verhaal gaat over drie Spaanse zussen die begin twintigste eeuw met hun moeder naar de VS emigreren, waar ze het restaurant van hun overleden vader overnemen. Aanvankelijk verzetten ze zich tegen de manier van leven in New York, maar algauw beseffen ze dat ze alleen kunnen overleven als ze het restaurant ombouwen tot een variétéclub. Het krijgt de naam ‘De dochters van de kapitein’. Ieder van de drie dochters beleeft daarbij haar eigen avonturen… Het is fascinerende verhaal van emigranten die willen terugkeren naar hun geboorteland, maar door omstandigheden gedwongen worden in het land van hun bestemming te blijven. Het is een verhaal van vallen en opstaan, van geluk en tegenspoed, van doorzetten en volhouden. En wederom een verhaal van drie sterke vrouwen, ieder met haar eigen karakter, met samen één doel voor ogen: overleven in een bruisende stad vol vernieuwingen, en zelf opnieuw beginnen.

Bloembad van zee – Isabel Allende
Nog een favoriete schrijfster van mij. Bloembad aan zee speelt zich af aan het eind van de Spaanse Burgeroorlog. De jonge arts Víctor Dalmau wordt samen met zijn vriendin, de pianiste Roser Bruguera, gedwongen om Barcelona te verlaten en te vluchten naar Frankrijk. Daarvandaan gaan zij met nog tweeduizend andere Spaanse vluchtelingen aan boord van de Winnipeg, een schip dat is gecharterd door de Chileense dichter en consul Pablo Neruda, op weg naar Chili. Tot hun grote verrassing worden ze ontvangen als helden in hun nieuwe thuisland – dat ‘langgerekte bloemblad van zee’, in de woorden van Neruda. Ze bouwen er een nieuw leven op en worden volwaardige Chilenen. Maar in 1973 gebeurt het onvoorstelbare: er breekt een dictatuur uit en weer moeten Víctor en Roser huis en haard verlaten. ‘Bloemblad van zee’ is een reis door de twintigste eeuw aan de hand van onvergetelijke personages. Ze ontdekken dat een mens steeds weer aan een nieuw leven kan beginnen. Een prachtige historische roman over ballingschap en liefde.

Met liefs uit Londen – Sarah Jio
Ik las dit boek in één dag uit. Niet alleen doordat ik mijzelf een leesdag gunde, maar omdat ik werd betoverd door de moeder in dit boek, het leven van de reeds overleden moeder van de hoofdpersoon Valentina. Toen Valentina nog een tiener was, vertrok haar moeder onverwachts naar haar geboortestad Londen, Valentina en haar vader achterlatend in de VS. Jaren later – Valentina is allang volwassen en heeft net haar relatie verbroken – komt het bericht dat haar moeder is overleden. Valentina blijkt een appartement in het charmante Primrose Hill en een tweedehandsboekhandel te hebben geërfd. Ze vertrekt naar Londen om orde op zaken te stellen en besluit daar een nieuw leven op te bouwen. Via een speurtocht van briefjes, verstopt in boeken en op geheime locaties, ontdekt Valentina het levensverhaal van haar moeder. Wat een fascinerende vrouw was dat! De liefde voor haar dochter, voor schrijvers en boeken spatten van de bladzijden af. En je gaat door dit verhaal steeds meer van die moeder houden. Dat wil ik ook wel; een boekwinkel erven! Dat is toch een boekenwurm-meisjesdroom die dan uitkomt? En de hoofdpersoon, Valentina heeft notabene bibliotheekwetenschappen gestudeerd en is een populaire boekvlogger/-blogger op Instagram. Dat maakt dit boek overigens ook helemaal van deze tijd. 

Bloemen voor mijn dochter – Sarah Jio
Als ik eenmaal fan ben van een auteur, wil ik alles van hem of haar lezen, dus al snel viel dit boek in mijn brievenbus. Twee vrouwen zijn met elkaar verbonden door de oorlog, de stad Parijs, een mysterieuze stapel liefdesbrieven en door de tijd. Een vrouw komt bij in het ziekenhuis, ze is in de war en lijdt aan geheugenverlies. Ze krijgt te horen dat ze Caroline heet en al jaren een eenzaam en teruggetrokken leven leidt in een appartement aan de Seine. Verder is het enige houvast dat ze heeft wat vage flarden van herinneringen aan een man en een jong kind, en Caroline probeert uit alle macht haar verleden terug te krijgen. Als Caroline naar huis mag, vindt ze daar in een kast een stapel brieven van ene Celine, een jonge weduwe die in de Tweede Wereldoorlog met haar vader en dochter in hetzelfde appartement woonde en die werkte in een bloemenwinkel. Geschokt leest ze over de nazicommandant die Celine chanteerde met haar Joodse afkomst en haar dwong zijn minnares te worden. Over de afschuwelijke dingen die Celine moest doen om haar innig geliefde dochter te beschermen. Naarmate Caroline verder leest, komen er steeds meer herinneringen boven, en langzamerhand realiseert Caroline zich hoe sterk de overeenkomsten tussen haar en Celine zijn.

Plaza Granada – Victoria Hislop
Een boek dat zich volledig afspeelt in mijn nieuwe thuisstad. Geweldig, want ik herken alle plekken die worden beschreven. Plaza Granada gaat over twee Britse vriendinnen, Sonia en Maggie, die een week naar Granada gaan om een cursus salsa- en flamencodans te volgen. In een café raakt Sonia in gesprek met een oude ober, Miguel. Ze hebben het over de beroemde dichter Lorca en de Burgeroorlog waar Sonia op dat moment nog weinig over weet. Miguel bevestigt dat er ook in Spanje weinig over wordt gesproken en veel onder het tapijt is geveegd; het is nog steeds een te gevoelig onderwerp. Aan de muur van het café hangen oude foto’s van een stierenvechter en een flamencodanseres die Sonia doen denken aan haar moeder die overleed toen zij nog een klein meisje was. Thuis vertelt haar vader dat Sonia’s moeder in Granada is geboren. Sonia’s nieuwsgierigheid is gewekt; ze keert terug naar Granada en gaat op zoek naar antwoorden. Dan vertelt Miguel haar het hartverscheurende verhaal over zijn familie ten tijde van de Spaanse Burgeroorlog…

De bibliotheek van Parijs – Janet Skeslien Charles
Van dit boek had ik niet te hoge verwachtingen, omdat ik de auteur niet kende, maar het verhaal greep mij meteen vanaf het eerste hoofdstuk. Het speelt zich af in het Parijs van 1939. De ambitieuze Odile Souchet is net begonnen aan haar droombaan bij de Amerikaanse bibliotheek in Parijs. Wanneer de nazi’s de stad bezetten, verandert alles van de ene op de andere dag. De bibliotheek blijft open, maar de Joodse bezoekers zijn niet meer welkom. Odile en haar collega’s riskeren hun leven door hun Joodse abonnees zelf de boeken te brengen. Maar wanneer Odile ontdekt dat haar vader, een politieman, nauw betrokken is bij het handhaven van het naziregime, raakt zij in een groot persoonlijk conflict. Heeft zij de moed om de juiste keuzes maken?

De postbezorgster van Parijs – Meg Waite Clayton
Nog een boek dat zich (voor een deel) afspeelt in Parijs. Een leven in vrijheid en vol avontuur, dat is wat de Amerikaanse pilote Nanée voor zich ziet. Dus wanneer Duitse tanks haar geliefde Parijs binnendenderen, is ze vastberaden: ze gaat bij het verzet en slaat ieder advies en aanbod af om terug te gaan naar de VS, wat met haar Amerikaanse paspoort gewoon kan. Maar dat Amerikaanse paspoort is haar redding, tenminste; daar kan ze veel andere mensen mee redden om via de Pyreneeën naar Portugal te vluchten. Het lukt haar een tijd om als schijnbaar onschuldige (en zeer vermogende) jonge vrouw ongezien berichten over te brengen. Algauw staat ze bekend als de Postbezorgster. Nanée begeeft zich in de kunstenaarsscène, huurt een villa vlakbij Marseille en biedt daar een veilig thuis voor haar kunstenaarsvrienden. Vlak voordat de oorlog uitbrak had ze op een kunstenaarsfeestje Edouard Moss ontmoet, een uit Duitsland gevluchte Joodse fotograaf die zijn vrouw heeft verloren en er met zijn dochter Luki alleen voor staat. Terwijl haar missies voor het verzet in Marseille steeds gevaarlijker worden, hoort ze dat Edouard in Zuid-Frankrijk is opgesloten in een concentratiekamp voor kunstenaars. Nanée bedenkt een plan om hem te bevrijden. De postbezorgster van Parijs is een boeiende roman over liefde, levensgevaar en overweldigende heldenmoed.