Zorg binnen de school?

Hij is een mentor van middelbare leeftijd, tip top gekleed. Hij gaat met de mode mee, het nieuwste van het nieuwste. Hij spreekt keurig ABN. Hij is een economiedocent en mentor van een klas. Het loopt best op rolletjes bij hem… Er is één maar.

“Zorg?!” roept hij uit, terwijl hij een wegwuivend gebaar maakt. “Zorg binnen de school?! Haal maar een psychiater ofzo, totale onzin om de school daarvoor op te laten draaien, wat moeten wij daar nou mee!” gaat hij verontwaardigd verder. Ik luister, het is niet de eerste keer dat ik deze woorden over mij uitgestort krijg, velen gingen hem voor. 

Dames van de zorg
Ik ben, zoals het docententeam mij noemt, één van de ‘dames van de zorg’. Ik begrijp de docenten best, het is veel wat er speelt en dat allemaal naast het pittige docentschap. Mijn respect voor de leraar is zoveel groter geworden sinds ik werk op een school.

Psychiatrie is lastig
Vele discussies heb ik over de zorg. Niet met iedereen uit de klas van deze mentor loopt het op rolletjes. Door allerlei gesprekken en trainingen, waarvan één training werd gegeven in een Amsterdamse moskee, heb ik begrepen dat psychiatrie nogal lastig kan liggen in bepaalde culturen. Van wat ik heb gezien is psychiatrie binnen elk gezin, ongeacht cultuur, een ware uitdaging. Of het nou om één van de ouders of één van de kinderen gaat, het treft het hele gezin. Niemand vraagt erom, het is er.  

Je neemt alles met je mee
“Je bent zoveel meer dan een mentor…” hij kijkt mij lichtelijk wantrouwig aan, alsof hij zich afvraagt waar dit in hemelsnaam naartoe gaat. “…Je leven bestaat uit zoveel meer dan het leraarschap, je bent vader, je bent echtgenoot, partner, je bent een zoon” ga ik verder. 
“Er is maar één jij en waar je ook heengaat, je neemt alles met je mee, je hele hebben en houwen, of je het nou wil of niet.” 
Hij knikt en lijkt er serieus over na te denken. 
Ik probeer hem uit te leggen dat wanneer er iets speelt – in het contact met jezelf op bijvoorbeeld relatiegebied, gezondheid, financiën of met de mensen om wie je geeft – je die zorgen kan onderdrukken, maar ze zijn er wel. De ballon met zorgen onder water duwen, vooral niet te veel delen, dat vreet, het kost op z’n minst energie en soms kost het ons humeur en incasseringsvermogen. 

Dat is de norm
Wij leren als volwassenen dat het goed is om zorgen weg te drukken, dat het volwassen en professioneel is. Wanneer je vraagt ‘hoe gaat het?’ is het meest gegeven antwoord: ‘Druk, druk, druk’ of ‘ja gaat goed’. Dat is de norm. Jongeren nemen ook hun hebben en houwen mee en proberen net als volwassenen te onderdrukken, maar meestal lukt het nog niet zo goed. Dat onderdrukken is weinig gezond, maar dat weten wij eigenlijk allemaal wel. 

De signalen komen op school naar voren
School is een vindplaats. Of we het willen of niet, wanneer het slecht met een kind of gezin gaat, komen de signalen op school naar voren. Wanneer we er oog voor hebben, het goed oppakken, kan er zoveel leed worden verminderd of zelfs worden voorkomen. 

“Dit is een school, wij zijn geen hulpverleners”
Een docent hoeft het niet allemaal zelf te doen, de ‘dames van de zorg’ kunnen daarbij helpen. “Dit is een school, zij zijn leerlingen, wij docenten en geen hulpverleners.” Einde discussie. 

Stanley is niet geflipt
De mentor komt mijn kamer binnen stormen, duidelijk overstuur over één van zijn leerlingen die ik begeleid: “Stanley is totaal over de rooie, dit kan echt zo niet langer. Hij is geflipt, hij gaat niet weg van zijn plek. Ik krijg hem de klas niet in!” gaat hij bozig door. Het woord ‘geflipt ‘voel ik in mijn lijf, maar ik laat hem razen. “Wat is er gebeurd?” vraag ik. De mentor vertelt over de roosterwijziging. “Heeft iemand de wijziging met hem besproken? Het op tijd doorgegeven?” Ondanks de afspraken rondom Stanley gaat het wel eens mis. Het is druk op school, het niet vertellen heeft zo zijn consequenties. Voor niemand fijn. De mentor wil liever niet meelopen en ik wil dat liever wel, zodat hij ziet dat Stanley niet geflipt is en dat hij weet wat te doen.

Daar zit een verhaal
De mentor is stil, maar niet afwijzend. Ik bespeur respect nadat Stanley is teruggebracht naar zijn klas. Ik zie hoe moeilijk hij het vindt. Hij kijkt machteloos, een tikkeltje angstig wanneer het over Stanley gaat. Daar zit een verhaal en geen gemakkelijk verhaal, gaat er door mijn hoofd. Ik probeer niet te oordelen, al vind ik onze samenwerking een ware uitdaging. 

Ik luister
Het nieuwe schooljaar start met een studiedag. Vanuit het niets begint de mentor tegen mij te praten. Ik luister naar zijn moed, ik luister naar zijn kracht, naar zijn verdriet en gemis. Ik luister naar zijn raakbaarheid. Wat komt hij van ver, een diep respect voel ik. 

Ik hoor het topje van zijn ijzige berg
Mijn adem houd ik in, bang om het gouden moment te verbreken. Ik hoor het topje van zijn ijzige berg en alles valt op z’n plaats. De angst wanneer Stanley of een andere jongere het even verliest. De angst voor een tikkeltje anders. Zijn angst voor psychiatrie en onvoorspelbaarheid, geboren in zijn verleden, zo begrijpelijk. 

Het belang van zorg voor elkaar
Hij haalt diep adem en met een diepe zucht ademt hij uit. Ik voel zijn ontspanning, de ontlading. “Ha Ibrahim… met alles erop en eraan, fijn je te leren kennen” zeg ik met een glimlach, terwijl ik een zacht duwtje tegen zijn schouder geef. “Oké, oké… touché” glimlacht hij. We proosten. “Op de samenwerking” zegt hij. “En het belang van zorg voor elkaar” voeg ik eraan toe. Hij lacht: “Don’t push your limits.” 

0 thoughts on “Zorg binnen de school?”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: