Wist mijn vriendinnetje veel dat moeders ook dood kunnen gaan

Ik zal een jaar of vijf geweest zijn toen ik voor het eerst besefte dat ik anders was dan andere kinderen. Tijdens het spelen met vriendjes en vriendinnetjes vertelde ik trots en blij over het mooie jurkje en de lakschoenen die ik droeg bij de bruiloft van mijn ouders. Ik werd uitgelachen: “als je ouders trouwen ben jij nog niet geboren!” Wist mijn vriendinnetje veel dat moeders ook dood kunnen gaan? En dat vaders, als ze geluk hebben, een nieuwe liefde kunnen vinden? Natuurlijk had ik toen nog niet de woorden om dat uit te leggen. 

Fundament van verlies
Een samengesteld gezin is altijd gebouwd op een fundament van verlies en verdriet. De eerste keer dat ik deze zin hoorde kwam hij zo ongelofelijk hard binnen. Ik voelde de waarheid ervan letterlijk in mijn hele lijf. Ja, dat is zo, zó klopt het… Het doet niets af aan het liefdevolle thuis dat daarna gebouwd is. Het is een groot geluk als dat ontstaat en het vraagt bijzondere kwaliteiten van een tweede moeder. Het vraagt vooral liefdevolle aandacht voor het rouwproces van het gezin. De overleden ouder blijft immers altijd aanwezig.

Rouwen in kleine stappen
Een kind van wie één van de ouders jong overlijdt, heeft daar zijn hele leven weet van. De helft van de oorsprong is weg. Bij het volwassen worden gaan allerlei vragen spelen:
– Op wie lijk ik eigenlijk?
– Hoe kan ik meer te weten komen over vroeger, toen ik mijn beide ouders nog had?
– Hoe ga ik om met mijn verdriet dat ik zelf soms niet eens begrijp?
– Welke rituelen helpen mij?

Het is een ontdekkingstocht om dat te ontdekken. Mij hielp het besef dat ik in kleine stappen mocht rouwen, precies zoveel als ik op dat moment kon verdragen. Hulp vragen kwam niet in me op.

Verlaat verdriet
Rond mijn 40e las ik het boek ‘Verlaat Verdriet’ van Mieke Ankersmid. Het gaat over mensen die als kind een ouder verloren hebben. Ik kon het nauwelijks lezen, omdat het zo pijnlijk confronterend was. In het boek staan veel mooie citaten, zoals ‘Het leven heeft je een ongewenst cadeautje gegeven, dat je – als je er niets mee doet – ongeopend doorgeeft aan je kinderen.’ Een ouder die als kind een vader, moeder, broertje of zusje heeft verloren en de pijn nooit heeft verwerkt, draagt een zogeheten onberouwd verlies. Dit kan leiden tot onbegrepen verdriet of angst in het leven van latere generaties. Uit familieopstellingen blijkt vaak dat verdwenen personen nog een grote emotionele rol spelen in het leven van een of meerdere familieleden. Bijna alle halfwezen lopen als volwassene aan tegen een aantal problemen:

  • Gebrek aan zelfvertrouwen
  • Niet voluit kunnen genieten
  • Zich buitengesloten voelen
  • Alles onder controle willen hebben
  • Zich afsluiten van hun gevoel in moeilijke situaties
  • Angst om niet ouder te worden dan je vader of moeder werd

Rouw bij kinderen
Een kind rouwt anders dan een volwassene. De dood van een ouder is een hele grote verandering in het leven van een kind. Kinderen hebben een enorme veerkracht en elk kind reageert op zijn eigen manier op het verlies van een ouder. Los van de verschillen in rouwbeleving is het een illusie om te denken dat kinderen het verlies al in hun jeugd kunnen verwerken. De rol van een vader of moeder kan nooit door een ander worden ingevuld, hoe graag stiefouders dat ook zouden willen. Het verdriet gaat nooit weg, dat draag je de rest van je leven met je mee. De vroege dood van een ouder kan uiteindelijk ook positieve effecten op iemands leven hebben. Voorbeelden hiervan zijn het ontwikkelen van kwaliteiten zoals zelfstandigheid, kracht, empathie, zorgzaamheid, flexibiliteit, relativeringsvermogen en ambitie.

Lezing Hartmama
Mijn boek Hartmama gaat over jong ouderverlies. In december geef ik een lezing over mijn boek in de Zeeuwse Bibliotheek in Middelburg. Meer informatie hierover vind je op mijn nieuwe website. Als jij iemand kent voor wie dit interessant is, wil je mijn blog dan delen?

3 thoughts on “Wist mijn vriendinnetje veel dat moeders ook dood kunnen gaan”
  1. Iedere keer als ik jouw blogs lees, raakt het mij. Omdat het zo herkenbaar is. Hoewel ik ‘al’ 15 was, toen mijn vader weg ging, zijn alle punten die je opnoemt raak. Het maakt dus niet uit hoe oud je als kind was. De gevolgen, de diepgewortelde gevoelens en ervaringen zijn vrijwel hetzelfde. Dank dat je dit allemaal deelt Susan. ❤

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: