Mag ik dan bij jou?

Wanneer we ouder worden komt de man met de zeis steeds dichterbij. We hebben nu eenmaal een uiterste houdbaarheidsdatum. Zeker in deze tijd worden we hier extra mee geconfronteerd door het coronavirus. Maar wat, wanneer ik alleen sterf, als het einde komt, en ik ben bang?

Wanneer je ouder wordt, veranderen je behoeften. Spullen, uitgaan en eindeloos reizen worden minder belangrijk. Je bewegingscirkel wordt kleiner en brengt je meer bij je echte verlangens. Waar het echt om gaat wordt steeds meer gevoeld. Contact met anderen, kinderen, kleinkinderen. Nabijheid dat is waar het om gaat. Social distancing en isolatie is vreselijk voor iedereen, maar vooral voor ouderen. 

Schrijnende pijn
Deze ochtend bel ik met Nellie, ik begeleid haar al een tijd om oude pijnen uit het verleden een plekje te geven. Ze is 82 en is al een tijd niet bij mij in de praktijk geweest i.v.m. het coronavirus. Ze vertelt me dat het wat gezondheid betreft goed met haar gaat. Ze voelt zich echter eenzaam, ze ziet haar vriendinnen niet meer. Haar kinderen wonen op afstand en blijven nu helemaal op afstand voor haar eigen veiligheid. Haar man ligt op de gesloten afdeling voor dementerenden. Iedere dag ging ze bij hem koffiedrinken, nu mag ze niet meer komen. Ze slikt haar tranen weg. Nu staat ze achter glas en zwaait naar hem op afstand. Ze weet niet of hij haar herkent, toch doet ze dit iedere dag trouw op de afgesproken tijd. Ze is bang dat hij eenzaam sterft zonder haar. Ik neem alle tijd en luister naar haar schrijnende verhaal.

Het nieuwe (ab)normaal
Ik hoop dat het nieuwe normaal nooit normaal wordt. Hoezo anderhalve meter afstandsmaatschappij? Het niet meer op bezoek kunnen gaan bij je partner of andere geliefde? Een mens is een sociaal dier, we hebben de verbinding met elkaar nodig. Samenzijn is belangrijk voor ons allemaal. Het samen eten en een spelletje doen. Het luisteren naar elkaar, elkaar aankijken  en aanraken. Dit kan niet in een afstandsmaatschappij waarin we elkaar zien op een scherm of achter  glas. Het is fijn dat dit mogelijk is, maar mag niet lang meer duren.

Huidhonger
Aanraken is normaal en een levensbehoefte. Huidhonger ontstaat wanneer we niet aangeraakt worden. We hebben het nodig om omhelsd, gestreeld, vastgehouden en dichtbij elkaar te zijn. Wanneer je een warme knuffel krijgt van iemand waar je van houdt of die je vertrouwt, geeft dit je een veilig gevoel. Juist in deze tijd kun je niet zonder.

Aanraking is vitamine voor je ziel
Ik weet heel goed dat we voorzichtig moeten zijn en ons verstand moeten gebruiken. Toch is het belangrijk om de taal van je hart te blijven volgen en het dodelijke angstvirus niet de hoofdrol te laten spelen. Aanraking is vitamine voor je ziel. Dementerende ouderen, zoals de man van Nellie, herkennen mensen vaak niet meer, maar ze voelen de liefde en geborgenheid.  

Wat betekent de dood voor jou?
Elk overlijden van iemand waar je van houdt is heel verdrietig. Met het proces van loslaten kunnen we moeilijk omgaan. Er wordt veelal niet over gesproken. Wat betekent de dood voor jou? Wat betekent het voor de mensen waar je van houdt? Praat hier eens over met elkaar.

Nabijheid
In de jaren dat ik stervensbegeleiding deed, heb ik ervaren wat het allerbelangrijkste was: nabijheid. Mijn hand verbonden met de hand van de ander. Een aai over het hoofd, geruststellende woorden spreken. We weten allemaal dat onsterfelijkheid een illusie is. Op het moment dat we geboren worden, weten we ook dat er een dag komt dat we sterven. Laat het sterven ook een soort geboorte worden, omring diegene met liefde en volle aanwezigheid. Durf er vrij over te praten en wacht niet tot het moment daar is.

Er is altijd begeleiding
Wanneer mijn moment gekomen is, hoop ik dat ik omringd ben door degenen waar ik van hou. Ik heb geen angst voor de dood, ik weet waar ik kom. Ook weet ik dat niemand alleen sterft, er is altijd begeleiding vanuit de ongeziene wereld. Mijn menszijn wil graag nabijheid en aanraking van mijn geliefden. Ik heb het al zo vaak mogen meemaken, die laatste blik, die laatste ademtocht, het moment dat de ziel zich losmaakt van ons fysieke lichaam. Dankbaar kijk ik hierop terug. Ik weet niet hoe mijn einde zal verlopen, maar het geeft me troost wanneer ik kan vragen, zoals in het lied van Claudia de Breij ‘Mag ik dan bij jou?’ Zij eindigt met:

Als het einde komt
En als ik bang ben
Mag ik dan bij jou?
Als het einde komt
En als ik dan alleen ben
Mag ik dan bij jou?

Eenzaamheid is dodelijk
Voor het zover is, laten we omkijken naar elkaar en genieten van de momenten samen. Eenzaamheid is dodelijk. Zet voor jezelf eens op een rijtje wat de hoogtepunten zijn in je leven. Voor mij zijn dat de momenten van samenzijn met mijn geliefden, kinderen en kleinkinderen. Geen afstand, maar nabijheid. Het nieuwe normaal hoort hier niet bij.

3 thoughts on “Mag ik dan bij jou?”
  1. Wat een prachtige blog Anna en zo van nu.
    En wat bijzonder dat je er dan toch voor haar kunt zijn. Ik ga de vraag zeker delen onder mijn loved ones.
    Dank je wel voor het delen.

  2. Lieve Anna
    Bedankt voor het mooie stuk dat je naar ons stuurde, het raakte mijn hart, want ik voel dat net zo als jij! het is niet normaal als mensen niet bij elkaar kunnen zijn, zeker als ze ziek zijn of stervende, dan is dit nieuwe normaal zo vreselijk schrijnend dat is gemaakt door mensen die geen hartwarmte hebben!
    Laten ze liever onderzoek doen in verpleeghuizen naar ventilatie systemen, daar worden de mensen ziek van! Geniet van jullie vakantie, je zult het hard nodig hebben de komende tijd, dat je geest rust krijgt, knuffel Peter en Suzy

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: