Ik had zijn moeder kunnen zijn

“Hé kom lekker mee naar Turkije van de zomer, dan rijd ik je rond. Laat ik je mijn land zien, juf.” Mijn gezicht probeer ik in de plooi te houden. Sevelin is al even bezig en ik vraag mij nog steeds af of hij mij in de zeik neemt. “Fijn met z’n tweetjes” gaat hij verder. Zijn ogen kijken mij volwassen en duidelijk met een seksuele lading aan. “In Turkije mag ik autorijden, ja ik heb geen rijbewijs, maar dat is geen enkel probleem. Ik rijd elke zomer gewoon rond, we wonen erg afgelegen” zegt hij met een knipoog. 

‘Shit’ ik voel mijn ongemakkelijkheid zich als een olievlek uitbreiden. Hij is nog maar een guppie van 14. 14!! Herhaal ik in mijn hoofd. Terwijl hij doorgaat met zijn avances te maken draait mijn hoofd op volle toeren en vol verbazing over zijn geflirt. ‘Dit kan toch niet waar zijn? Ik had zijn moeder kunnen zijn, getsie…’ gaat het in mijn hoofd.   

Sprakeloos en vol verbazing blijf ik zitten
Mijn pogingen om van onderwerp te veranderen leiden tot meer geflirt van zijn kant. Ik rond ongemakkelijk het gesprek af. Sevelin loopt naar de deur. Hij draait zich om en geeft nog even snel een knipoog “Dag juf.” Sprakeloos en vol verbazing blijf ik zitten. Ik foeter op mijzelf: ‘Hoezo laat ik me zo van mijn stuk brengen door deze gladde jongen? Waarom heb ik hem niet gelijk begrensd?’ Zijn avances hebben mij overvallen, weer iets geleerd en een stukje wijzer: Ik kan beter omgaan met bedreigingen dan met vleierij, hoe raar is dat?

“Ik moet je toch even spreken” 
Sevelin is een slimme jongen en behoorlijk geslepen. Zijn naam komt steeds bovendrijven bij nare praktijken op school. Hij is niet te vangen voor zijn daden, nog niet. “Ik moet je toch even spreken over Sevelin” zegt zijn mentor, terwijl ze mijn kamertje binnenloopt. Zijn mentor gaat zitten en zoekt duidelijk naar woorden. Heel voorzichtig begint ze: “Uhm… tja… een beetje raar eigenlijk… maar Sevelin is echt met iets raars bezig.” Ze kijkt mij aan, terwijl ik denk dat ze helemaal gelijk heeft. Zou ze het weten? “Vertel?” nodig ik haar uit. 

Onbedwingbare lach
“Nou,…. uhm….. hij heeft mij uitgenodigd…. om naar Turkije te komen…” Ze neemt een korte pauze, haar ogen draaien naar boven “…dan zal hij mij het land wel éven laten zien” gaat ze sarcastisch verder, met grote ogen kijkt ze mij ongemakkelijk aan. “Wat moet ik nou?” vraagt ze hulpeloos. Ik kijk haar aan en ik proest mijn schatterlach eruit. “Echt niet grappig hoor Katrín, het is verdomd ongemakkelijk, ik werd er echt naar van en wist niet meer wat ik moest zeggen. Het is de manier waarop… ik weet het niet….” Ze heeft natuurlijk helemaal gelijk en toch wordt mijn lach onbedwingbaar een tikkeltje erger, terwijl ik probeer te focussen op mijn ademhaling zodat ik weer de controle krijg. 

Ongelooflijk ongemakkelijk
“Sorry….” zeg ik terwijl ik nog één keer goed uitadem. Ik probeer het beeld van onze verbazing en ongemakkelijkheid bij zijn woorden weg te drukken. Hij zal vast gelachen hebben na afloop. Het lukt, mijn lach bedaart. “Sorry, echt, maar het is mij ook overkomen en jeetje inderdaad, hoe ongelooflijk ongemakkelijk was dat. Hij heeft mij ook gevraagd om naar Turkije te komen. Misschien kunnen we samen naar Turkije en rondtoeren met de jonge verleider” grinnik ik, terwijl ik mijn hoofd gelijk schud. “Pfff…” zucht de mentor opgelucht. “Ik ben wel heel blij dat ik niet de enige ben.” Ook zij begint te lachen. Lachen is een fijne manier om spanning los te laten. 

Niet mis te verstane versiertrucs
Een paar weken later is de schoolarts ook vol verbazing en uit het veld geslagen door de niet mis te verstane versiertrucs van Sevelin. Het is niet te beschrijven of uit te leggen hoe precies hij te werk gaat, maar het voelt een beetje creepy en weinig onschuldig of schattig. Het gaat verder dan een crush hebben op de juffen. De eerstvolgende keer, goed voorbereid, heb ik mijn praatje voor hem klaar: “Over en uit met dat versiergedoe van je.” Oké het kon beter en misschien wat uitgebreider, maar het was wel duidelijk. 

Mooi boy
De zorgen rondom Sevelin worden regelmatig binnen de school besproken. Er is nog zoveel onduidelijk, hij is nieuw op school en op een vreemde manier erg populair en aanwezig. Hij is een leider, maar zijn volgers lijken eerder weg te willen rennen dan hem op een voetstuk te dragen. En toch volgen ze hem. 

De dames (van zijn leeftijd), noemen hem een ‘mooi boy’ en kijken hem met ingehouden adem na. Hij heeft dure kleding, schoenen en tasjes. Misschien nep, maar de geruchten gaan dat het dan wel ‘goed nep’ is (ook dat geeft status). De dames blijven echter wel uit zijn buurt, ze houden afstand. Ook dat is opvallend. 

Er klopt iets niet
Zijn naam komt regelmatig naar boven, andere jongeren noemen angstig zijn naam wanneer er sprake is van pesten of vechtpartijen, maar ze willen nooit herhalen wat er per ongeluk is uitgerold. Zijn rol is indirect en op de achtergrond en hij blijft daarmee als het ware buiten schot. Of het waar is wat er wordt gezegd, is een tweede, we hebben geen bewijs en geen enkele leerling wil de confrontatie aangaan. Ik geloof het wel, maar ik houd nog even alle mogelijkheden open. 

Sevelin zwijgt over zijn rol en ontkent betrokkenheid. Ik heb het niet vaak, maar deze jongen laat mij voorzichtig zijn. Ik weet niet wat het is, maar er klopt iets niet. Oren en ogen open en voelsprieten op de extra sensitieve stand.

Observeren tijdens de pauze
Tijdens de pauze sta ik in de lerarenkamer op de eerste verdieping. De ramen kijken uit op een deel van het schoolplein. Wanneer ik mijn koffie haal en ik nog even blijf hangen in deze ruimte, observeer ik vanuit dit punt wat er buiten gebeurt. Het geeft een goed overzicht. Ik zie wie alleen staat of wie er contact met elkaar maken. Je ziet de interactie tussen de leerlingen en de leraren wanneer ze buiten zijn. Zo van een afstandje, een letterlijke helicopterview, valt er zoveel te zien. Je voelt de spanning of de lading, je merkt wat dollen is en wat eerder richting uitdagen en pesten gaat. Verdacht geroezemoes kan een voorbode zijn. De wijze waarop meisjes een ander buitensluiten en de wijze waarop jongens dat lijken te doen, hetzelfde woord, maar het blijkt zo verschillend in de uitvoering. Door te observeren kan je zoveel leren.   

Eenzaamheid op school
Ik zie een aantal leerlingen die ik begeleid. Ik volg ze een beetje. Ze weten inmiddels allemaal dat ik dit doe, niet om ze in de gaten te houden, het gaat als vanzelf wanneer ik naar buiten kijk. Wanneer ik zie dat ze veel alleen zijn, dan vraag ik of ze dat willen of dat ze het lastig vinden om contact te leggen. Eigenlijk willen de meeste mensen wel in verbinding zijn met een ander. Samen kijken we dan hoe ze de eenzaamheid kunnen doorbreken. 

Mijn hart wordt zachter wanneer ik hem observeer
Daar loopt Berat, hij is klein van stuk en trekt mijn aandacht. Mijn hart wordt zachter wanneer ik hem observeer. Hij dwaalt wat rond, met zijn ziel onder zijn arm. Ik vermoed dat ik weet waar hij is met zijn gedachten; thuis bij zijn moeder. Thuis bij het moment dat komen gaat, waar hij het liefst zo hard naartoe rent en tegelijk zo ver vandaan zou willen rennen. Zijn moeder ligt thuis. Ze heeft kanker en “het is wel klaar” zei ze uitgeput en bedroefd. Zijn vader heeft hij op zijn 5e verloren, hij kan hem nog vaag herinneren. Mijn hart huilt voor hem en voor haar. Ik weet niet hoe het is, wanneer je voor je 13e beide ouders verliest. Wie blijft er dan bij jou? Wie blijft er bij hem? Waar gaat hij heen? Het is nog niet duidelijk, er is nog zoveel onduidelijk, maar dat het voor hem komen gaat, is onomkeerbaar. 

“Er hangen hier geen camera’s” 
Plotseling zie ik Berat niet meer. Het schoolplein heeft een aantal zuilen. Ik beweeg iets opzij en ga op mijn tenen staan, ik probeer een beetje te zien of ik hem nog ergens kan spotten.  Daar… een stukje van zijn jas. O nee… Ik zie dat hij een klap krijgt en ik zie Sevelin. Woede borrelt in mij op. Ik zet mijn koffie neer en ren de lerarenkamer uit, per twee traptreden vlieg ik de trap af en ren naar buiten. Ik zie Berat met rode behuilde ogen, zijn wang begint al te kleuren. Met mijn vuist omklem ik de capuchon van Sevelin. Ik moet mij zo inhouden. “Raak mij niet aan…” schreeuwt Severin. “Ik deed helemaal niets…” 
“Echt wel. Ik heb je gezien en je gaat met mij mee.”
“Bewijs het maar, bewijs het maar, er hangen hier geen camera’s” zegt hij stoer en zelfverzekerd.

Jongens willen nou eenmaal geen tranen
Berat kijkt mij angstig aan. Ik weet dat hij bang is dat hij Sevelin moet verklikken. “Je hoeft niets te zeggen Berat, jullie hebben gevochten, dat heb ik gezien. Loop met ons mee dan breng ik je even naar de conciërge voor wat drinken en iets verkoelends op je gezicht. Wij praten dan later, nadat ik met Sevelin heb gesproken.” Berat knikt en volgt. Mijn vrije hand veegt zacht de traan van zijn wang. Jongens willen nou eenmaal geen tranen op hun wangen wanneer ze over het schoolplein lopen, al hebben ze daar al het recht toe. Berat haalt diep adem en met zijn drietjes lopen wij over het schoolplein richting het schoolgebouw.

Een botsing in mijn hersenen met mijn geweten
“Er is geen bewijs, .er hangen daar geen camera’s” zegt Sevelin nogmaals, maar nu tegen de afdelingsleider. “Het is haar woord tegen het mijne” gaat hij zelfverzekerd en uitdagend verder. De afdelingsleider kijkt hem aan. Dan gebeurt er iets dat ik mij goed kan voorstellen, maar dat zeker niet oké is. Sevelin krijgt een duw. Woedend reageert hij: “Dat mag u niet doen, daar kan ik aangifte van doen, u mag mij niet aanraken.” 
“Er hangen hier geen camera’s en zij heeft niets gezien” wijst de afdelingsleider mijn kant op.

Ik zwijg en voel een botsing in mijn hersenen met mijn geweten. De afdelingsleider gaat verder: “Er hangen geen camera’s, niemand heeft iets gezien, dus volgens jou moet het kunnen toch? Zo pak je het aan of niet?” zegt de afdelingsleider. Ik begrijp zijn frustratie en de woorden die hij zegt zijn spot on, maar de duw kan niet. Er zijn vele mensen die het naderhand terecht vonden, maar ik kan het voor mijzelf niet goedkeuren, wel begrijpen. Oh ik begrijp het zo goed, de machteloosheid van waaruit je soms iets doet wat je liever niet had willen doen, je gedrag waar je soms geen controle over hebt, ook al weet je beter. De spijt die daarop volgt… 

Wanneer je een misstap maakt, neem je je verantwoordelijkheid 
Samen met de afdelingsleider bespreken we ‘de duw’. Eens en nooit weer. Excuses maken hoort erbij, ook aan Sevelin. Ik ook, voor het wegkijken. 
Naast dat dit als het juiste voelt, is het hopelijk ook wat we meegeven aan Sevelin. Wanneer je een misstap maakt, neem je je verantwoordelijkheid.
Sinds het bekend is op school dat Sevelin door de mand is gevallen, stromen de verhalen binnen van angstige kinderen. Kinderen die vertellen dat ze iemand in elkaar moesten slaan in opdracht van hem. Kinderen die zijn huiswerk maakten, maar alles via via. Slim, want zo ontsprong hij de dans telkens weer en bleef zijn gedrag ongrijpbaar. Tot nu. 

Het is een wankel evenwicht
Er volgen gesprekken met zijn ouders en overige gezinsleden. De zorgen zijn groter dan wij met elkaar aan kunnen. De wijkagent heeft meerdere signalen binnengekregen vanuit de buurt en omstreken. Sevelin wordt aangemeld voor onderzoek, zodat een juiste behandeling kan starten. 
Het lukt gelukkig redelijk goed om hem op school in het gareel te houden. Hij lijkt zich wat meer te ontspannen. Zijn ‘grootheid’ maakt sowieso minder impact op de rest van de leerlingen, zeker sinds de angst is doorbroken en er goede afspraken zijn gemaakt. Sevelin krijgt veel aandacht, juist wanneer bepaalde situaties goed gaan en ook ter voorbereiding van de risicomomenten om te voorkomen dat het misgaat. Het is een wankel evenwicht op school, maar het lukt de school om hem binnen te houden en achter het gedrag ook een kwetsbaar jongetje te zien. 

De start van de behandeling wordt bespoedigd
Buiten de schooldeuren is het echter een ander verhaal. Zijn mentor komt hem laat op de avond in een groep tegen tijdens het naar huis fietsen. Terwijl ze dichterbij fietst, wordt ze bang. De groep houdt haar tegen. Sevelin herkent zijn mentor en zegt: “Doorfietsen, het is niet goed voor u om hier te zijn.” Angstig en opgelucht fietst ze door, ze was blij dat ze Sevelin kende en hij haar liet gaan, al voelt het zo dubbel. De wijkagent wordt ingelicht, de start van de behandeling wordt bespoedigd.  

De veerkracht en de mooiheid van de mens
Sevelin is een van de vele jongeren op mijn pad met een verhaal hoe hij geworden is wie hij is. Hij en zijn familie hebben nu te dealen met psychiatrie, ze schamen zich, bang voor het oordeel van de buitenwereld. Bang om te falen om hun zoon of broer te helpen. Sevelin zelf heeft een grote uitdaging te gaan om met hulp, vertrouwen en geduld de loop van zijn verhaal te herschrijven.  

Hij neemt afscheid van zijn leven hier
Wij hebben allemaal een verhaal, jij en ik en Berat. Berat die nog hetzelfde schooljaar zijn moeder verliest en nog zoveel meer. Hij verliest zijn ouders, zijn huis, zijn school en zijn Nederland. Hij neemt afscheid van zijn leven hier en gaat bij zijn oma in Turkije wonen. Voor hem tot dan toe een vakantieland. Een taal die hij nog zal leren, in een land dat hij zal leren leven…

De veerkracht en de mooiheid van de mens zichtbaar of verscholen, jong of oud, is iets om bij stil te staan of naar te zoeken.

5 thoughts on “Ik had zijn moeder kunnen zijn”
  1. Heb het hier koud van gekregen. Zo mooi hoe je beschrijft dat gedrag vrijwel altijd een oorzaak heeft. Hoe fijn is het om iemand als jij op een school te hebben die de kunst verstaat verder te kijken dan wat zichtbaar is. En daar wel mee aan de slag te gaan. ?

  2. Mooi, dat k lees al jouw blogs bijna ademloos m, zo mooi beeldend schrijf je.
    Als ik dit trieste verhaal wee lees dan voel en vraag ik enkel en alleen; “wat zou liefde doen” ?

  3. Jeetje Katrín! Wat een verhaal. Zo triest voor alle partijen. De juiste hulp krijgen is nog niet zo makkelijk. Maar wat fijn dat jullie binnen de school wel hebben kunnen doen wat haalbaar was. Ga je je blogs ook uitgeven? Ik zou het in 1 adem uitlezen. ☺️

  4. Dank jullie wel voor jullie reactie! Margriet wat leuk dat je vraagt of ik mijn blogs ook ga uitgeven. Dat staat ook zeker nog in de planning voor dit jaar, super spannend! Het boek zal bestaan uit nog een aantal niet eerder gepubliceerde blogs en waarschijnlijk nog iets over mijn werkwijze. Dit is (voorlopig) mijn laatste blog op Blogzinnig. Super dankbaar dat ik, op dit platform, kon starten met ondersteuning van Marije, ze heeft mij werkelijk over de drempel heen gekregen waardoor ik aan het schrijven ben geslagen…hoe heerlijk!
    Op facebook https://www.facebook.com/De-juf-die-geen-juf-is-106345960979944/ komen binnenkort blogs en informatie over de uitgaven van het boek. Du wil je op de hoogte blijven, kan je mij daar volgen 😉
    Hartelijk dank voor alle lieve woorden!
    Katrín

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: