Hoe stap ik voorbij mijn uitspreekangst?

Ik hang de telefoon op, ik heb een knoop in mijn buik, voel me nog een beetje zenuwachtig, onrustig, jemig….. Oef, even een kopje koffie maken en bijkomen. Ik ga zitten en laat het even bezinken. Ik heb net iets gedaan wat ik soms zo spannend vind: zeggen wat ik echt voel en bedoel. Maar dan ook écht, met het risico daarop afgerekend te worden.

Suf, suf, suf…
Ik hou van eerlijkheid, kwetsbaarheid en het uitspreken van mijn gevoel. Wat maakt dan dat ik het nu toch wel heel spannend vond, vraag ik me af, terwijl ik langzaam weer rustiger word en geniet van een heerlijke cappucino. Omdat ik de ander ging teleurstellen. Omdat ik eerst ‘ja’ had gezegd tegen een voorstel, maar bij nader inzien voelde ik aan alles dat deze klant en deze opdracht niet bij mij zou passen. Omdat ik ‘nee’ gezegd zou hebben als ik alle informatie van tevoren had gehad. Suf, suf, suf…. Ik was weer eens een keertje, vanuit enthousiasme en de wens om de ander te helpen, te snel akkoord gegaan met deze opdracht. Mijn innerlijke criticus maakte een dansje, ze had eindelijk weer een haakje gevonden om me feilloos de pan in te hakken.

Uitspreekangst
Herken jij dat ook? Dat je het in sommige gevallen echt lastig vindt om 100% eerlijk te benoemen wat er speelt, wat je vindt, wat je denkt en wat je voelt? Voor het gemak noem ik het maar even ‘uitspreekangst’. Ik ervaar dat vooral als ik denk dat er iets van me wordt verwacht, als ik denk dat ik de ander ga teleurstellen of als ik me onzeker voel over hoe de ander reageert, omdat ik wellicht een andere indruk had gewekt. 

De bron van grenzeloosheid
Deze uitspreekangst, gevoed door dat innerlijke kritische stemmetje, is de perfecte voedingsbodem voor grenzeloosheid. De angst die maakt dat je iets dan toch maar doet, ook al wil je het niet. Of die maakt dat je iets verzwijgt. Deze angst heeft er bij mij regelmatig toe geleid dat ik dan toch maar de opdracht deed, dat ik dan toch maar meeging naar die verjaardag waar ik geen zin in had, of dat ik toch maar een weekend op pad ging terwijl ik eigenlijk ontzettend moe was en alleen wilde zijn. Simpelweg omdat ik niet durfde uit te spreken dat ik van mening was veranderd of omdat iets bij nader inzien echt niet goed voelde. 

Voortschrijdend inzicht
Wat ik daarbij dan even vergat is zoiets als voortschrijdend inzicht en zorg voor jezelf. Want als je nieuwe informatie hebt, mag je ook een andere mening vormgen. Niets is in beton gegoten. Alles verandert, elke dag. De wereld, de mensen om me heen, de omstandigheden en ikzelf. De enige zekerheid die we hebben is dat alles verandert. Altijd.

Hoe eerlijk ben je daadwerkelijk?
Maar ja, dan gaat dat stemmetje zich er weer mee bemoeien. Ik ben opgegroeid met: afspraak is afspraak, wie A zegt moet ook B zeggen, als je je ergens aan committeert dan heb je het ook te doen, wat zullen ze wel van je denken… Bla, bla, bla. Ik weet niet precies waar dat allemaal vandaan komt en dat doet er ook niet toe. Het zijn mijn oude aannames en overtuigingen die ik ergens heb gevormd. Net zoals ik vind dat ik goed moet zorgen voor anderen, dat ik het wel aankan, dat ik sterk ben, dat ik het wel ‘even’ doe. 

Betrouwbaarheid en vertrouwen zijn ontzettend belangrijk voor mij. En hoe verhoudt zich dat tot de balans tussen het zorgen voor jezelf en het zorgen voor de ander? Wat als je daardoor toch weer vet over je grenzen gaat? Of jezelf kleiner maakt en energie en tijd verliest? Dan ben je in de kern juist niet meer in staat om eerlijk tegen jezelf en de ander te zijn.

Radicale eerlijkheid is vereist
Inmiddels is het me weer heel duidelijk geworden. Om pas echt betrouwbaar te kunnen zijn en verantwoordelijkheid te nemen is radicale eerlijkheid vereist. Uitspreken naar jezelf en naar de ander wat er ten diepste aan de hand is met je. Oef…. Soms heel spannend. Maar zo bevrijdend op het moment dat je het daadwerkelijk doet. Je stapt voorbij de angst, je laat alle controle los en vertrouwt erop dat elke reactie van de ander er mag zijn. En je neemt verantwoordelijkheid voor de reactie van de ander. Je neemt dus verantwoordelijkheid voor de consequenties van jouw eerlijkheid. Weet je wat ik ook heb geleerd? Dat deze radicale eerlijkheid de verbinding juist verdiept.

Een week later spreek ik mijn opdrachtgever op een rustig moment. Ze reageert verbaasd dat ik mijn excuses aanbied voor hoe het is gegaan. Ze was juist erg blij met mijn openheid, want het gaf haar meer inzicht in welke opdrachten ik juist wel zou kunnen doen. En ze was blij met het feit dat ik heel snel had gereageerd en niet pas vlak voordat de opdracht zou starten. We hadden een heel fijn gesprek. Radicale eerlijkheid, in verbinding met de ander, verdiept de verbinding. Wat een fijne ervaring. 

Gebruik je meerdere breinen in het omgaan met uitspreekangst
Ook in het omgaan met je uitspreekangst is het nodig dat je contact maakt met de intelligentie van je hart. Met dat wat echt belangrijk voor je is, met de verbinding met jezelf en de ander. Zodat je de vluchtreactie die je buik je influistert – die de stem van je innerlijke criticus, de angst voor afwijzing vertegenwoordigt – kunt weerstaan.
Pas dan ga je de beste opties bedenken hoe je in contact met de ander kunt uitspreken wat er daadwerkelijk aan de hand is. Je hoofdbrein is er alleen maar om de beste oplossingen voor je te vinden, niet om je angst te voeden vanuit oude aannames en overtuigingen. Wat een bevrijding!

3 thoughts on “Hoe stap ik voorbij mijn uitspreekangst?”
  1. Bravo. Wat wij allemaal regelmatig voelen, spreek jij ‘effe’ uit. Mijn dank is groot voor je moed!!!

  2. Mooi geschreven, en vooral herkenbaar.

    Even verteertijd nemen voor ik iets toezeg helpt me.
    Dank je wel voor je blog.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: