Een mango in het Mandarijn

De afgelopen anderhalf jaar gaf ik lessen Nederlands aan inburgeraars, als NT2-docent in opleiding. NT2 staat voor Nederlands als tweede taal. Deze nieuwkomers in Nederland moeten binnen drie jaar hun inburgerings­examen doen. Ik heb mijn cursisten zien worstelen met onze taal. Vaak voelde ik me als docent met lege handen staan; ik wilde ze zo graag helpen – maar hoe? 

Een wildvreemde taal
Chinees – eigenlijk Mandarijn-Chinees – is voor mij een wildvreemde taal: klank, intonatie, schrift… alles is anders. Ik wil wel eens weten hoe het is om in een totaal ander alfabet te schrijven en onbegrijpelijke klanken te spreken en verstaan. Misschien kan ik handige tips ontdekken om een vreemde taal onder de knie te krijgen? En misschien hebben NT2-docenten, taalmaatjes en inburgeraars iets aan mijn ervaringen en tips bij het doceren en leren van de Nederlandse taal? 

Nederlands is vreemder dan Chinees
Vergis je niet, het Nederlands is ‘vreemder’ dan het Chinees. Kijk je naar het aantal moedertaalsprekers (910 miljoen mensen) dan is het Mandarijn-Chinees de meest gesproken taal ter wereld. Wereldwijd spreken zo’n 24 miljoen mensen Nederlands – voor zo’n klein land is dat helemaal niet zo slecht. 

Het resultaat na een week Chinees leren
Twee woorden. Het is de wat schamele oogst van een week lang woordjes leren. Na elke dag een half uur oefenen, ken ik precies twee woorden in het Mandarijn-Chinees. Heen en terug, dat wel: ik herken ze in het Chinees en ik kan ze vertalen uit het Nederlands. Twee woordjes maar…

Ik gebruik hierna het ingeburgerde woord Chinees, als ik eigenlijk Mandarijn-Chinees bedoel. Het Mandarijn is de verzamelnaam van alle Mandarijnse taalvariëteiten. 

Welke woorden heb ik onthouden?
Het eerste woord dat ik leerde was máng guǒ. Eindelijk had ik houvast, want dit woord lijkt als twee druppels water op het Nederlandse woord voor mango; alleen de uitspraak is anders. 

Het tweede woord is dí. Dit woord betekent druppel. Als je het 10 keer snel achter elkaar zegt, klinkt het als het geluid van een druppende kraan. Dídídídídídídídídídídídí…

Onomatopee
De officiële naam voor woorden die de betekenis uitdrukken met een klanknabootsing is onomatopee. Nederlandse voorbeelden zijn: klappen, zoemen, fluiten, sissen – en ja, ook pissen.

Het gaf me een enorm gevoel van opluchting dat ik na een week in ieder geval twee woorden had onthouden – de rest van het Chinees ging helaas volledig aan me voorbij. 

Begin met herkenbare woorden
De les die ik hieruit heb geleerd is: begin met woorden die een NT2-leerder kan herkennen – al zijn het er maar twee. Zo houd je de moed erin. Behalve leenwoorden en onomatopeeën zijn ook internationale woorden vaak herkenbaar in een andere taal – al overheerst daar vaak de Engelse uitspraak. Woorden voor eten en drinken (ananas, pizza, koffie, chocola, alcohol) vind je vaak in vreemde talen terug.

Tip voor NT2-docenten en Taalmaatjes
Zoek eens naar leenwoorden, internationale woorden of onomatopeeën in de moedertaal van je cursist. Via zeevaart, handel, kolonisatie en overheersing hebben veel Nederlandse woorden hun weg in andere talen gevonden en omgekeerd. Je kunt twee kanten opzoeken: ik zocht bijvoorbeeld naar Russische woorden in het Nederlands en naar Nederlandse woorden in het Russisch. 

Gebruik die ‘bekende’ woorden om je cursisten te laten oefenen met de Nederlandse uitspraak. Leer Russische cursisten de uitspraak van de ‘ui’ maar eens met het Russische woord voor brandspuit: брандспо́йт (brandspoit).

Inspirerende websites
Ter inspiratie vind je hier een paar websites met voorbeelden:
Welke aspecten van de Nederlandse uitspraak zijn lastig en waarom?
Top 50 – Nederlandse woorden uit het Maleis en Indonesisch
Waarom lijken Perzische en Nederlandse woorden op elkaar?
Taalhelden – Russisch
Top 25 Russische woorden in het Nederlands

Het Tigrinya heeft veel leenwoorden uit het Italiaans: https://www.totalitarismo.blog/italianismi-nel-somalo-e-nell-amarico/

Ken jij andere websites? Zet ze in het commentaarveld, zo leren we van elkaar.

 

6 thoughts on “Een mango in het Mandarijn”
  1. Wat interessant! Mijn ouders wonen sinds 25 jaar grotendeels in China, nou ja nu even niet in verband met de corona, maar inderdaad wat is het ingewikkeld om een taal te leren. Nederlands is al lastig genoeg zelfs wanneer je hier geboren bent, al die uitzonderingen pfff. Leuk hoe je op zoek gaat naar aanknopingspunten!

    1. Wat bijzonder dat je ouders in China wonen, Katrin! Tja, ik ben nog maar net begonnen en het valt me niet mee. Ik heb een geheugen als een zeef. Maar het moeilijkste vind ik tot nu toe de uitspraak en de tonen. Hopelijk went het snel.

      Nederlands is inderdaad lastig. Dat was het leuke van mijn opleiding en werk als NT2-docent: je ontdekt opeens hoe lastig het Nederlands is en hoeveel je ‘op gevoel’ doet; weinig regels en veel uitzonderingen.

      Dank voor je reactie!

  2. Goed zeg weer iets nieuws oppakken. Misschien helpt het nog beter als je het beeld, dat je van jezelf, in je hoofd hebt vervangt. Door bijvoorbeeld tegen jezelf te vertellen dat je een uitstekend geheugen hebt om nieuwe talen mee te leren en in staat bent om de woorden vast te houden op moeiteloze wijze.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: