Dus die grap kost je weer een school?

Erik is bijna 16. Het is een geinige jongen. Hij komt zo af en toe binnenstormen en kijkt heel ondeugend uit zijn ogen. Zijn problemen verbergt hij achter een grote grijns. Zijn humor is verrassend en maakt hem charmant in het contact met de ander. Hij is alleen zo verdomd impulsief, flapt er van alles uit…

Hij verveelt zich stierlijk op deze school, niet zo wonderlijk aangezien hij van een hoger niveau komt. Nu heeft hij nog meer ruimte om zijn streken uit te denken en vorm te geven. Ik ben mij bewust dat ik een zwak voor hem heb, zijn humor raakt mij en ik heb respect voor de positieve wijze waarop hij zijn problemen in de ogen kijkt. De keerzijde is, dat wanneer hij doorgaat met zijn streken, hij het ook op deze school niet redt. Hij haalt weliswaar goede cijfers, maar die streken zitten hem in de weg. 

Een grote overtreding, niets grappigs aan
Erik is goed met computers. Hij houdt van gamen, maar nog veel leuker vindt hij het om systemen te hacken. Onlangs heeft hij geprobeerd om het leerlingsvolgsysteem, Magister, van de school binnen te dringen… met succes.  Een grote overtreding, niets grappigs aan.

Hacken
We hebben het over inbreken in huizen. Ja dat begrijpt hij, dat is slecht. “Hacken is net zoiets, maar dan in een soort digitaal huisje. Soms wordt het gedaan in opdracht van de organisatie als een test, dat is anders. Snap je wat ik bedoel?” vraag ik hem “Ohw” er lijkt een kwartje, in Erik, te vallen. 
Hij vindt het lastig om te bepalen waar de grenzen liggen. Wanneer stop je met grapjes maken en is het beter om je mond te houden? Is het niet voor jezelf dan is het wel voor de docent en de overige leerlingen. Waar ligt de grens tussen grappig en oervervelend zijn voor je omgeving?

Dus die grap kost je weer een school?
“Met Katrín…” zeg ik, terwijl ik mijn telefoon opneem.
“…..Ha juf… met Erik… Uhm, ik zit thuis… Uhhh, geschorst” zegt hij hortend en stotend.  
“Wat?!?! Nee!?!? Hoezooo?!?!” roep ik bijna uit, lichtelijk streng-ig en gealarmeerd.  
“….Uhm ennn” gaat hij voorzichtig verder “…ze hebben het over verwijderen.”
“Waarom Erik, wat is er gebeurd?”
 Schoorvoetend en berouwvol gaat hij verder, zonder een grappige ondertoon vertelt hij wat hij gedaan heeft. 
Ik luister, mijn adem inhoudend. 

“Sorry juf” mompelt hij…
“Lekker dan Erik” zeg ik hem lichtelijk terechtwijzend “dus die grap kost je weer een school? Toch apart, vind je ook niet?” probeer ik hem een beetje anders uit de tent te lokken. 
“Hoe bedoelt u?” 
“Je zegt steeds dat je een hekel aan school hebt, maar in plaatst van dat je ervoor zorgt dat je zo snel mogelijk richting examen gaat en klaar bent met school, zorg je ervoor dat je bijna elk jaar twee keer gaat doen op drie verschillende scholen. Ik zou bijna denken dat je school stiekem ontzettend leuk vindt…” zeg ik, in een poging om weer op een andere manier tot hem door te dringen. 
“Wanneer moet je op school komen voor het schorsingsgesprek?” vraag ik er achteraan.
Hij noemt de datum.
“Sorry juf” mompelt hij… 
“De docent verdient een sorry, de school verdient een sorry, je ouders verdienen een sorry en eigenlijk Erik, moet je ook nog sorry zeggen tegen jezelf, want je schooltijd gaat nog langer duren.” 
Hij mompelt iets onverstaanbaars en we hangen op. Ik houd niet van de strenge juf uithangen, maar iets met zachte heelmeesters… en functioneel boos enzo.

Schaamtevol lachwekkend
Ik overdenk het gesprek. Zijn zogenaamde grap speelt zich als een film in mijn hoofd af. Mijn buik begint te schudden, een onbedwingbare schaterlach barst los. Het is bloedserieus en zo begrijpelijk dat de school er genoeg van heeft, maar ooohh wat vind ik de grap leuk, schaamtevol lachwekkend. Los van wat ik er van zou moeten vinden, hoe kom je erop? Ik had de gezichten wel willen zien! Creatief en humoristisch, maar niet het juiste moment en/of plaats. Aan Erik ga ik natuurlijk niet vertellen dat ik zijn grap geniaal vind, ik blijf nog even functioneel boos met een brede lach van binnen. 

Verwarde muizen 
Erik heeft in het computerlokaal kans gezien om van alle 25 computers, de muis een computer op te schuiven. Laat dat even op je inwerken. Met andere woorden: stel je voor dat, zonder dat jij het weet, je de muis bedient van de persoon naast je en op jouw beeldscherm beweegt jouw muis, maar niet door jouw hand. En dat maal 25, de verwarring, verbazing en verwondering is enorm. Iedereen krijgt dezelfde opdracht, dus de muizen bewegen op zich naar het zelfde vakje, maar net even anders. De muizen zijn ‘out of control’ en dat terwijl ze toch aan een draadje zitten.

Hilarisch geniaal
De docent heeft geen idee wat er aan de hand is, sommige muizen bewegen en sommige niet. Er zijn muizen die vanzelf over het scherm gaan en andere blijven stoïcijns stil en dat niet bij één computer, nee bij alle 25! Hilarisch, geniaal. 

Het duurt uren voordat het mysterie wordt opgelost en tussen alle draden achter de computers de ‘verwarring’ is opgemerkt. De les is allang voorbij, sterker nog, de volgende les is ook uitgevallen. 

Kunnen we het niet omdraaien?
Erik begrijpt dat zijn actie met Magister een fikse overtreding was…
”…maar dit is toch een goede grap” zegt hij tegen zijn adjunct-directeur vlak voordat hij wordt geschorst. Er is wel een verschil, dat wel. Dit is echt een kwajongensstreek, het andere een echte vette overtreding. Hoewel ik zeker vind dat hij de consequenties van zijn acties moet ervaren, denk ik toch aan andere mogelijkheden. Kunnen we het niet omdraaien, zodat hij snapt dat hij zijn talenten juist op een positieve manier kan inzetten, een laatste kans? 

Wat schiet hij ermee op als hij weer van school wordt gestuurd?
Ik klop aan bij de adjunct-directeur. Achter het gebrom weet ik zeker dat er een opening is. Ik wil niet zijn autoriteit of beslissing ter discussie stellen. Ik wil ook niet de getroffen docent afvallen, maar het zou toch fantastisch zijn als we deze jongen niet loslaten voordat hij zijn examen, links of rechtsom, heeft behaald? Het bredere plaatje zien: op de volgende school zal hij ook dit gedrag vertonen, als er al een school is die hem wenst aan te nemen. Wat schiet deze jongen ermee op wanneer hij weg moet en wat schieten wij als maatschappij ermee op? 

Heeft u ooit zelf kattenkwaad uitgespookt?”
Ik neem plaatst tegenover de adjunct-directeur. Ik vraag hem om helemaal los van de school, los van zijn verantwoordelijkheden en vanuit zijn ooit-kind-zijn te kijken naar deze stunt. “Heeft u ooit zelf kattenkwaad uitgespookt?” vraag ik mijn stoute schoenen aantrekkend. “Ik wel” biecht ik gelijk op. Er ontstaat een mooi open gesprek, waarin er geschaterd wordt en waar schaamtevol wederzijds kattenkwaad en geëtter wordt opgebiecht. 
Hij belooft niets, want de docent moet ook willen en terecht. We zijn het eens dat schorsen een milde straf was na het inbreken in Magister, maar verwijderen van school gaat voor deze stunt wellicht wat ver.

Ik heb zo iemand om op terug te kijken
Als we mazzel hebben (en ik denk dat dat gelukkig voor velen geldt) kennen wij allemaal nog die ene docent of afdelingsleider of persoon die het verschil maakte, die er voor jou was, die je geholpen heeft toen dat echt nodig was. Ik heb zo iemand om op terug te kijken. Hij was ooit mijn geschiedenisleraar en wat had ik mijn kuren, geëtter en giechelbuien bij deze nieuwe docent, lastige ik… Hij werd mijn mentor in een ander jaar en kwam bij mij thuis. Hij zag en begreep. Hij stond achter mij. Ik mocht ten alle tijden terugkomen toen ik de school voortijdig had verlaten. Hij was er, zonder oordeel of afwijzing, met open armen en een rotsvast geloof dat ik het zou redden. Een geloof dat ikzelf niet altijd had. Zonder deze persoon zou ik hoogstwaarschijnlijk mijn school niet afgemaakt hebben. Wat ben ik hem dankbaar.

Geen prestatie zonder relatie
Jaren later ben ikzelf werkzaam op scholen, een balletje kan raar rollen. 
‘Geen prestatie zonder relatie’ zei een wijze zorgcoördinator op een school waar ik werkte. Wanneer jongeren de school niet voor zichzelf willen doorlopen, zal het voor de ander zijn. De ouder, de leraar, die ene vriend, de buurvrouw, de ouders van die vriendin of zelfs voor de leerplicht…
Wanneer er niemand is, gaat het mis. 

Zinvolle win-win consequentie
Samen verzinnen we een zinvolle win-win consequentie voor Erik. Voor een periode krijgt hij een vierkantrooster (van 8.00 tot 16.00, elke dag). Wanneer hij geen les heeft, assisteert hij de ICT-docent. Daarnaast helpt hij docenten met hun computerproblemen, of het nou om een privé laptop of een schoolcomputer gaat en computerbijles voor de jongeren die wat moeite hebben. Het is zijn laatste kans op deze school en als hij misbruik maakt van zijn ICT-assistentie, is het exit.  

Erik wordt ICT-hulp van de docenten
Docenten maken met veel plezier gebruik van deze extra ICT-hulp op school. Laptop, Digibord, schoolcomputers… de storingen zijn snel opgelost. Het gaat zo goed dat hij zelfs een betaald baantje eraan overhoudt met het maken van websites. Erik verveelt zich niet meer op school. Met een brede glimlach haalt hij zijn examen. De kers op de taart! 

Ik ben dankbaar dat de adjunct-directeur en de ICT-docent kansen zagen en het lef hadden om het verschil te maken. 

5 thoughts on “Dus die grap kost je weer een school?”
  1. Die Erik, die komt er echt wel. Katrin, zaken benaderen vanuit een andere invalshoek en het onderwerp centraal stellen, mooi hoor! Focus op sterke eigenschappen en die inzetten en benutten, zouden meer mensen moeten zien/doen??

    1. Inderdaad over Erik maak ik mij weinig zorgen, blij dat hij zijn diploma gehaald heeft! Dank je wel voor je reactie!???

  2. Die jongen is een zegen voor jullie school, want in staat om de lekken in het computersysteem feilloos bloot te leggen. Goed dat jullie dit hebben kunnen “Omdenken” in een kans. Daarbovenop wil ik nog vragen, of het gedrag van Erik niet een spiegel is van zijn leeromgeving? Als deze leerling zich verveelt, heeft de school dan niet tot taak om ervoor te zorgen dat ie uitdagingen krijgt? Die zoekt ie nu op zijn manier zelf en zou het bestraffen daarvan niet erg ontmoedigend kunnen werken voor zijn autonomie, creatieve vermogens en gevoel van eigenwaarde?

    1. De school heeft inderdaad de taak om een leerling cognitief uit te dagen, echter dat is niet altijd even makkelijk te realiseren, zeker wanneer de motivatie om te leren gering is bij de jongere.

      In dit geval was een sanctie voor zijn gedrag wel op zijn plaats, er waren tenslotte afspraken gemaakt nav een forse overtreding. Grenzen zijn noodzakelijk en in principe ‘zeggen wat je doet en doen wat je zegt’ geeft duidelijkheid. Iets wat jongeren goed kunnen gebruiken.
      Dat de verwijdering omgezet is in een sanctie waar hij zijn talenten juist kan benutten en verder ontwikkelen, was voor hem eerder een beloning. Hij kreeg een extra kans en toch was er een grens gesteld. Want hoe grappig ook, het heeft het rooster en lesprogramma van min. 2 klassen verstoord, dat kan je niet goedkeuren.
      Hij leerde zijn talenten voor hem te laten werken in plaats van tegen hem.
      Daarbij kreeg hij extra privéles van de ICT docent, aangezien ze door de sanctie zoveel tijd doorbrachten werd de motivatie ook versterkt om juist meer te leren zonder dat het hem werd opgelegd. Super dat dat op deze school zo werd opgepakt en het voor Erik zo heeft uitgepakt. Bedankt voor je reactie en je vraag! ???

  3. Weer zo’n prachtig verhaal. Ik word zo blij van jouw inzet voor hen die t zo nodig hebben. Jij hebt voor menig kind het verschil gemaakt zoals jouw leraar deed voor jou! Prachtig!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: